ابصار در فلسفة صدرالدين شيرازی

همان طور که می دانيد ملاصدرا دربارة ابصار حرفی که بيرون از نظرية کليش دربارة ادراک باشد ندارد و بنابرين نظريه اش در زمينه ابصار فرع نظرية او...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

عناصر مکان چونان جوهر؛ فهم صدرايی از موضوع(2)

در نظر كانت اين نه خود مكان است كه خود بيّن و بديهي است بلكه هندسه اقليدسي كه در مكان مطابقت مي‌يابد، خود بيّن است و آنچه اين بداهت و خود بيّن‌بودن...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

عناصر مکان چونان جوهر؛ فهم صدرايی از موضوع(3)

شيخ بوعلی سينا در کتاب قاطيغورياس شفا اشاره کرده حقايق بسيطه‌ای که نه جنس داشته باشد و نه فصل مانعی نيست تا تحت مقوله‌ای از مقولات واقع نشود....

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

عناصر مکان چونان جوهر؛ فهم صدرايی از موضوع(1)

از شگفتيهاي جهان و انسان, تو همين بس دان كه چون اين وجود انساني دستهاي خود را باز مي‌كند و به اينسو و آنسو مي‌كشاند و خود را در مكان بنحوي مي‌يابد...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

حركت جوهري و مسئله پيدايش نفس ناطقه و رابطه آن با بدن(2)

سخن اين است كه بالوجدان دانستيم كه ما را نفسى است كه هميشه با ماست و غبار هيچ غيبتى به چهره جميلش نمى نشيند و بالبرهان فهميديم كه اين حقيقت هميشه...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

حركت جوهري و مسئله پيدايش نفس ناطقه و رابطه آن با بدن(1)

نفس ناطقه كه هر كس بالوجدان بوجود آن پي مي‌برد و با تعبير «أنا» از آن حكايت مي‌كند، داستاني دراز و خواندني دارد به طوري كه برخي از طايفه فكر...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

ربط معرفت به جهان صغير و جهان کبير از ديدگاه صدرالمتألهين(3)

چنانچه گذشت صفت فعل, صفتی است که بتنهايی از ذات حق قابل انتزاع و در نتيجه بحسب صرف ذات نيز به او قابل انتساب نيست بلکه با لحاظ و صدور فعل از...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

ربط معرفت به جهان صغير و جهان کبير از ديدگاه صدرالمتألهين(1)

راههای گوناگون کسب معرفت دربارة خداوند را به سه قسم اساسی تقسيم کرده‌اند, بدين شرح که اگر در راههای خدايابی و خداشناسی, رونده (انسان شناسا),...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

ربط معرفت به جهان صغير و جهان کبير از ديدگاه صدرالمتألهين(2)

حقيقت و ماهيت نفس را به نور کشف و يقين دانستن جز عارفان را نصيب نيست و لهذا افشای سر روح نفرموده‌اند ... هر که معرفت نفس حاصل نکرده باشد هيچ...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

حقيقت علم از نظر صدرالمتألهين(4)

نظر به اينكه از طرفي، علم حضوري دريافت بلاواسطه واقعيت عيني و علمي است، به نحوي‌ كه خود معلوم عيناً نزد عالم حضور دارد نه صورتي از آن و از اينرو...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

حقيقت علم از نظر صدرالمتألهين(2)

پس از قول به صدوري و وجودي بودن علم، تفاوت نظر صدرالمتألهين با نظر ابن سينا بخوبي روشن ميگردد. ابن سينا و همچنين بسياري ديگر از حكما معتقدند...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

حقيقت علم از نظر صدرالمتألهين(3)

از مباحث گذشته حل مسئله مطابقت علم با واقعيت خارج بدست نيامد. اينك ببينيم نظرية اتّحاد نفس با عقول مفارقه مانند عقل فعّال، ارباب انواع و غيره...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

حقيقت علم از نظر صدرالمتألهين(1)

در مبحثی كه در كتاب اسفار اربعه تحت عنوان بحث «عقل و معقول» مورد بررسي قرار گرفته است، مشكل صدرالمتألهين، مسئلة «مطابقت» نبوده، چرا كه او اين...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

حقيقت انسان و جايگاه آن در نظام هستی

1. انسان بر خلاف ساير ممکنات که از ماهيت و مرتبة وجودی خاصی برخوردارند و از اينرو بحث از حقيقت و مبدأ و منتهای آنها آسانتر است،موجودی نيست که...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

ملاصدرا و مراحل توحيد

با سپاس از خداوند بزرگ كه نعمت انديشه و حكمت و يگانه پرستى را بر ما منّت نهاد.[1] آنگاه كه در خصوص توحيد چهارگانه سخن به ميان مى آمد به اينكه:

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

حركت جوهري و ماوراء الطبيعه(1)

مسئله حدوث يا قدم عالَم يكي از مباحث مهمّ ميان متكلّمين مسلمان و فلاسفه إسلامي بوده است. هر دو دسته بر اساس مبناي خاصّي كه در باب ملاك نيازمندي...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

حركت جوهري و ماوراء الطبيعه(2)

نظر به اينكه اين حكيمان ملاك نيازمندي به علّت را امكان مي‌دانند و إمكان نيز لازم ذات همه موجودات ممكنه مي‌باشد و اين سيه رويي، هرگز از آنها جدا...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

سياست و حكمت متعاليه

موضوع اين همايش همانطور كه اعلام شده سياست مدن، يا بتعبير روز همان سياست، در حكمت متعاليه يعني در نظر ملاصدراست. من در اينجا در مقام بحث از سياست...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

روش‌شناسي ملاصدرا در مسئله علم باريتعالي(2)

فرفوريوس ـ چنانكه صدرالمتألهين به او نسبت ميدهد[27] ـ قائل به اتحاد ذات خداوند با صور معقوله است و ملاك علم قبل‌الايجاد را همين صور ميداند. فرق...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

روش‌شناسي ملاصدرا در مسئله علم باريتعالي(3)

بعضي براي فرار از اشكال عدم امكان عالميت واحد و بسيط حقيقي به اشياء متكثره، قائل به عالميت تفصيلي ذات خداوند به عقل اول و عالميت اجمالي او به...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390