رابطه ميان وجود و ماهيت از نظر ابن رشد و صدراى شيرازى(2)

پيش از بحث لازم است در باب مفهوم تشكيك و ربط آن با مفهوم شمول درنگ كنيم. پيش از اين معلوم شد كه از ديدگاه ابن رشد و شيرازى، وجود مقول به تشكيك...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

برهان‌ صديقين‌ ملاصدرا و نقد آراء كانت‌ و هيوم‌ در براهين‌ اثبات‌ باريتعالي‌ (3)

در این قسمت و قسمت بعدی‌ به‌ بررسي‌ انتقادهاي‌ عمده‌ قبلي‌ و موضع‌ برهان‌ صديقين‌ و مباني‌ فلسفي‌ آن‌ مي‌پردازيم‌. (بعضي‌ از انتقادها با پاسخ‌...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

برهان‌ صديقين‌ ملاصدرا و نقد آراء كانت‌ و هيوم‌ در براهين‌ اثبات‌ باريتعالي‌ (4)

اين‌ ايراد ابتدائاً توسط‌ هيوم‌ مطرح‌ شد. مقصود وي‌ از اين‌ سخن‌ در استدلال‌ او مشخص‌ مي‌شود. خلاصه‌ استدلال‌ او چنين‌ است‌: هميشه‌ تصور هر چيزي‌...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

برهان‌ صديقين‌ ملاصدرا و نقد آراء كانت‌ و هيوم‌ در براهين‌ اثبات‌ باريتعالي‌ (2)

در تاريخ‌ فلسفه‌ غرب‌ براهين‌ بسياري‌ در اثبات‌ وجود خداوند عرضه‌ شده‌ است‌. كانت‌ اين‌ براهين‌ را در سه‌ دسته‌ براهين‌ وجودي‌، براهين‌ جهانشناختی...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

تحليل ماده و صورت نزد ابن‌سينا, شيخ اشراق و ملاصدرا (2)

همان طور که در قسمت قبل ذکر شد شيخ اشراق و خواجه طوسی([5]) و ... هيولی را نفی مي‌کردند و مي‌گفتند که جسم بسيط است و جزئی ندارد برخلاف مشائيون...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

برهان‌ صديقين‌ ملاصدرا و نقد آراء كانت‌ و هيوم‌ در براهين‌ اثبات‌ باريتعالي‌ (1)

در اين‌ نوشتار غرض‌ تبيين‌ اجمالي‌ برهان‌ صديقين‌ ملاصدرا و بررسي‌ نقدهايي‌ است‌ كه‌ ايمانوئل‌ كانت‌ و ديويد هيوم‌ بر براهين‌ نظري‌ خداشناسي‌...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

تحليل ماده و صورت نزد ابن‌سينا, شيخ اشراق و ملاصدرا (1)

آنچه در اين نوشتار آمده است در حقيقت حاوی دو ادعا مي‌باشد: 1. فلسفه اسلامی به ابن‌رشد ختم نشده است يعنی چيزی بنام فلسفه اسلامی داريم چرا که کسی...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

قاعده «بسيط الحقيقه» در «الهيات» صدرا و «منادشناسى» لايب نيتس

قرن هفدهم، قرن پيدايش معناى بساطت و مفاهيم متلازم آن يعنى عدم تناهى و كلّيت در تفكر فلسفى است. اين مفهوم در فلسفه هاى صدرايى و دكارتى منشأ تحولات...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

مقايسة‌ معقولات‌ ثانيه‌ و مقولات‌ كانت‌(2)

كانت‌ به‌ چهار عنوان‌ اصلي‌ مقولات‌ (كميت‌، كيفيت‌، نسبت‌ و جهت‌) كه‌ هر يك‌ از اينها، به‌ سه‌ قسم‌ فرعيتر منقسم‌ مي‌شود، معتقد است‌. اين‌ اقسام‌...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

مقايسة‌ معقولات‌ ثانيه‌ و مقولات‌ كانت‌(3)

در فلسفه‌، اعم‌ از فلسفة‌ غرب‌ يا شرق‌، بحث‌ دربارة‌ مفهوم‌ اصطلاح‌ «حقيقت‌» يا «صدق‌» است‌. نظر قريب‌ باتفاق‌ فلاسفة‌ اسلامي‌ اين‌ است‌ كه‌...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

مقايسة‌ معقولات‌ ثانيه‌ و مقولات‌ كانت‌(1)

حكماي‌ ما به‌ چهار نوع‌ ادراك‌ معتقدند: ادراك‌ حسي‌، خيالي‌، وهمي و عقلي‌. ادراك‌ عقلي‌ يا معقول‌ بر دو قسم‌ است‌: معقول‌ اول‌ و معقول‌ ثاني‌....

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

مواد ثلاث از امور واقعي است يااعتباري؟(2)

انصاف اين است كه همه ادله اي كه درباب تحقق استقلالي يا غير استقلالي مواد ثلاث اقامه شده است، درباره امتناع هم جاري است و روا نيست كه آن را از...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

مواد ثلاث از امور واقعي است يااعتباري؟(1)

دير زماني است كه اين بحث در ميان فلاسفه و متكلمين مطرح شده كه آيا مواد ثلاث از امور حقيقي است يا از امور اعتباري؟ واژه «اعتباري» گاهي در مقابل...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

مقايسة معرفت شناسی صدرا و کانت

در تفکر غرب آنچه که از علم مورد نظر است همان علم حصولی است و کمتر به علم حضوری توجه شده است؛ با علم بعنوان يک امر مفهومی برخورد مي‌گردد. کانت...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

رابطه زبان و هستي(2)

چهارم‌: عميقتر بودن‌ موضوع‌ زبان‌ و رابطه‌ آن‌ با كل‌ طبيعت‌ و اصل‌ آفرينش‌ را از آنجا مي‌توان‌ به‌ بررسي‌ كشاند كه‌ بدانيم‌ گروهي‌ از دانشمندان‌...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

رابطه زبان و هستي(1)

روابط‌ متقابل‌ اجتماعي‌ و خانوادگي‌ در همه‌ جوامع‌ بشري‌، بطور طبيعي‌، براساس‌ بيان‌ افكار و منويات‌ خود به‌ ديگران‌، و متقابلاً بر ميل‌ به‌...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

ذره‌ گرايي‌ در آغاز انديشة‌ اسلامي‌

ملاصدرا به‌ ذره‌ گرايي (atomism) علاقه‌اي‌ نداشت‌؛ زيرا معتقد بود كه‌ اشياء را مي‌توان‌ تا بينهايت‌ تقسيم‌ كرد. اما وي‌، بخوبي‌، مي‌دانست‌ كه‌...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

اتحاد عاقل و معقول از منظري ديگر

بديهي است كه چاپ مقالات دليل بر موافقت و تأييد خردنامه نيست. هدف اينست كه اساتيد و دانش آموختگان فلسفه بتوانند عقايد و آراء و نقد و تنبيهات خود...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

اتحاد عاقل و معقول از منظري ديگر

بديهي است كه چاپ مقالات دليل بر موافقت و تأييد خردنامه نيست. هدف اينست كه اساتيد و دانش آموختگان فلسفه بتوانند عقايد و آراء و نقد و تنبيهات خود...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390

مقایسة معرفت شناسی صدرا و کانت(1)

در تفکر غرب آنچه که از علم مورد نظر است همان علم حصولی است و کمتر به علم حضوری توجه شده است؛ با علم بعنوان یک امر مفهومی برخورد می گردد. کانت...

سه‌شنبه، 30 فروردين 1390