مشارکت دانشوران مسلمان در پیشبرد علمی

این مقاله بحثی را در مورد نقشی که دانشوران مسلمان در توسعه‌ی فکر علمی در قرون وسطی بازی کردند ارائه می‌دهد. به بحث در این مورد پرداخته می‌شود...

دوشنبه، 1 آبان 1391

تاریخ پزشکی پیش از اسلام

واژه‌ی پزشکی از واژه‌ی اوستایی «باشز»(1) به معنای آسیب‌زدا گرفته شده است. این واژه در زبان پهلوی به صورت «باشز زنیشتی»(2) و به همان معنا تغییر...

چهارشنبه، 12 مهر 1391

تاریخ پزشکی در جهان اسلام

حارث بن کلده ثقفی، پزشک اهل طائف، شاید نخستین عربی باشد که بتوان او را پزشک نامید. گویا پرورش وی در طائف که فرهنگی کم و بیش متفاوت از دیگر نواحی...

چهارشنبه، 12 مهر 1391

یافته های ریاضی و فیزیکی ابن هیثم

در اوایل قرن پنجم هجری ( یازدهم میلادی)، به یکی از بزرگترین ریاضیدانان و فیزیکدانان قرون وسطی بر می خوریم و او علی بن محمدبن الحسن بن الهیثم

يکشنبه، 9 مهر 1391

جابربن حیان و کیمیاگری

اثری بزرگ که به نام جابربن حیان است، بعضی از منابع آن به شیوه ی هرمسی تعلق دارد. در اینجا باید به کوشش پر ارزش مأسوف علیه پل کراوس (1) که به...

يکشنبه، 9 مهر 1391

خودکشی یک ریاضیدان

آلن تورینگ در سال 1912 در یک خانواده‌ی طبقه‌ی متوسط بالا در لندن به دنیا آمد. پدرش کارمند دولت انگلیس در هندوستان و مادرش دختر رییس کل راه آهن...

شنبه، 25 شهريور 1391

کشف اکسیژن

کشف آزمایشگاهی اکسیژن را هم به جوزف پریستلی انگلیسی نسبت می‌دهند و هم به کارل ویلهلم شیله سوئدی. شیله اکسیژن را بیش از یک سال قبل از پریستلی...

دوشنبه، 13 شهريور 1391

علم زمین‌شیمی و پدر آن

ژئوشیمی یا زمین‌شیمی یکی از شاخه‌های زمین‌شناسی محسوب می‌شود که در سده‌ی کنونی شکل گرفته است. سهم گولداشمیت (1) در پایه‌ریزی این علم چندان زیاد...

يکشنبه، 5 شهريور 1391

ظهور نظریه‌ی خورشیدمرکزی

کوپرنیک تا اواخر سال 1531 کار روی نظریه‌ی خورشیدمرکزی را تکمیل کرده بود، اما هنوز نسبت به انتشار آن تصمیم قطعی نگرفته بود. در عوض

چهارشنبه، 1 شهريور 1391

کلیسا و دانش جدید

آشکارترین سوء‌استفاده‌های کلیسا از قدرت خود، در قرن پانزدهم در آلمان و لهستان مشاهده می‌شد. محاکمه و اعدام مردم به دلایل مذهبی رایج بود. در این...

چهارشنبه، 1 شهريور 1391

مردی که جهان را وارونه کرد

مردی که قرار بود به مبارزه با اعتقادی هزار ساله در مورد اخترشناسی و جایگاه زمین در عالم برخیزد، در نوزدهم فوریه‌ی سال 1473، در شهر تورونی، واقع...

چهارشنبه، 1 شهريور 1391

تشکیل مؤسّسه های علمی در فرانسه جدید

در فرانسه فکر سازمان بزرگ تحقیق به کندی و گاه به دشواری پیش رفته است. در اوایل دهه ی 1920 چند نهاد معتبر در فرانسه وجود داشت. کُلُژ دو فرانس...

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

آلمان و علم جدید

در ژانویه ی 1911 در آلمان، نخستین سازمان چند رشته ای تحقیقات جدید ایجاد شد. این عملیات با مشکلی برخورد نکرد. پادشاه پروس و امپراتور آلمان

سه‌شنبه، 31 مرداد 1391

حيات علمي و فرهنگي مسلمانان در قرون وسطي (1)

اين مقاله صرفاً از نظر تاريخي به دو موضوع علم و فرهنگ در دو محيط اسلامي و عيسوي در قرنهاي دوم تا هفتم هجري قمري پرداخته است. با توجه به روايت...

شنبه، 16 مهر 1390

حيات علمي و فرهنگي مسلمانان در قرون وسطي (2)

نوع بشر از دیر باز همواره به دنبال رفع احتیاجات خود بوده است؛ واین احتیاج با بزرگ شدن جوامع بشری شدت یافت. از این رو مردم برای رفع احتیاجات خود...

شنبه، 16 مهر 1390

خوشبو كننده دستشويي در 900 سال پيش!

امروزه از برخي خوشبو كننده ها براي تلطيف محيط كار، سكونت يا دستشويي ها استفاده مي شود كه يا به شكل اسپري هستند يا به صورت مواد جامدي كه به مرور...

سه‌شنبه، 10 خرداد 1390

بازي با نور در قرن پنجم هجري

مراسم هاي مجلل و با شكوه يا كنسرت هاي موسيقي، به كار گيري پروژكتورهاي ليزري يا همان ليزر شو (Laser show) جلوه اي ديگر مي يابند. به زبان عاميانه،...

سه‌شنبه، 10 خرداد 1390

رايانه اي از دنياي باستان؟

احتمالاً ماجراي کشف شيئي که اکنون با عنوان دستگاه " آنتي کيترا" شناخته شده است، نخستين مورد از تجربيات باستان شناسي زير آب به شمار مي رود. در...

سه‌شنبه، 10 خرداد 1390

اختراع هواپيما و پلانتاريوم در جهان اسلام

براي اهل تحقيق و پژوهش و آنان که با تاريخ علم آشنايي کاملي دارند، تأثيرات مستقيم فرهنگ و تمدن درخشان اسلامي بر انديشه هاي دانشمندان اروپايي و...

سه‌شنبه، 10 خرداد 1390

كمال الدين محمود بخاري و معماي جذر أصمّ (1)

نيمه دوم قرن دهم هجري دوره انتقال حوزه فلسفي شيراز به اصفهان است. در اين دوره نگارش رسالههاي مستقل در باب معماهاي منطقي آغاز و بسرعت رواج مييابد...

چهارشنبه، 31 فروردين 1390