پیرنگ در عمل

تأمّل درباره ی نظریه ممکن است احساس کند. این نکته ای مهم است که آشنایی دقیق ما با ادبیات و شناخت مستقیم ما از آن همواره در حال افزایش است و طبیعی...

سه‌شنبه، 22 بهمن 1392

پیرنگ در یک نگاه

پیرنگ را می توان الگو یا ساختار حوادثی دانست که در متنی معیّن روی می دهند. تعابیر و برداشت های مختلفی از مفهوم پیرنگ رواج دارد، اما در بیشتر...

سه‌شنبه، 22 بهمن 1392

پیرنگ و زمان

پیرنگ نظم و ترتیبی است که کنش داستان به خود می گیرد. کنش داستانی نیز در سیرِت تحوّل خود به ناگزیر نیازمند عنصری به نام زمان است. همه ی لغات اصطلاحاتی...

سه‌شنبه، 22 بهمن 1392

کشمکش بر سر پیرنگ

ما امروزه با مفهوم سنّتی پیرنگ راحت نیستیم و این مفهوم دیگر برایمان رضایت بخش نیست و به همین دلیل ترجیح می دهیم با نظر هِنری جیمز موافقت کنیم...

سه‌شنبه، 22 بهمن 1392

پیرنگ در بوطیقا

اصطلاح بوطیقا مفهوم حرکت و ساماندهی را که در پیرنگ ارسطویی وجود داشت، حفظ کرده ولی تأکیدی بر طرح ریزی مکانیکی ندارد. پیتر گَرِت، در کتاب خود...

سه‌شنبه، 22 بهمن 1392

تولستوی علیه شکسپیر

تولستوی نویسنده ای است که عمیقاً به محاکات توجه دارد و بی آن که در آثار مکتوب خود به ارسطو متوسل شود، نظریات و علایقی را بازتاب می دهد که عملاً...

سه‌شنبه، 22 بهمن 1392

پیرنگ و محاکات در ادبیات جدید

در سرآغاز قرن هفدهم قواعد کاملاً مستقر شده بودند و ادبیاتِ مبتنی بر اصول و قواعد در حال پیشرفت و شکوفایی بود بی آن که بتواند مدّعی پیروزی کامل...

سه‌شنبه، 22 بهمن 1392

سیطره ی ارسطو بر ادبیّات کهن

انقطاع و گسستی که در دوره ی فترت قرون وسطا پدید آمد، در عصر رنسانس و زمانی به پایان رسید که فنّ شعر ارسطو از طریق شرح و ترجمه ی عربیِ ابن رشد...

سه‌شنبه، 22 بهمن 1392

معضل بنیادین

پیرنگ امروزه ظاهراً در میان اصطلاح های پذیرفته و مقبولِ ادبی جایگاه رفیعی ندارد. این واژه هم زمان با ظهور جریان پر شور اندیشه ی رمانتیک که انسان...

سه‌شنبه، 22 بهمن 1392

پیرنگ و محاکات در دوره باستانی

مبنای اصلی اندیشه ی ارسطو در کتاب فنّ شعر عبارت است از محاکات که همان تقلید یا بازنمایی است. این تکیه و تأکید پیامدهای ضمنی بسیاری دارد، زیرا...

سه‌شنبه، 22 بهمن 1392

آینده سوررئالیسم

سوررئالیسم نفوذ زیادی داشته است، نه فقط در فرانسه، در نقاط دیگر دنیا هم. دوره ی کلاسیک سوررئالیسم شاید سپری شده باشد، ولی کمتر کشوری از تأثیر...

يکشنبه، 20 بهمن 1392

از دادائیسم تا سوررئالیسم

می توان ادعا کرد که دادا در رهایی هنرمند از قید گذشته نقش مهمی بازی کرده بود. در تداوم هنر وقفه ای افکنده بود. سنت را در ذوق، در عادات اجتماعی...

يکشنبه، 20 بهمن 1392

فراواقع گرایی

من معتقدم که این دو حالت ظاهراً متناقض، که رؤیا و واقعیت باشند، در آینده به یک جور واقعیت مطلق، یک فراواقعیت، مبدل خواهند شد.

يکشنبه، 20 بهمن 1392

سوررئالیسم: از تولد تا مرگ

یک شب در سال 1919 آندره بروتون از شنیدن جمله ای که «به پنجره ی ذهنش زد» تکان خورد. تصویر محو شد، ولی جمله در یادش ماند: «پنجره مردی را دو تکه...

يکشنبه، 20 بهمن 1392

جوهر دادا

دادا در جهانی پا به عرصه ی وجود نهاد که ایمان استوار خود به مطلقها را از دست داده بود. فرد، در برابر فرایندهای ماشینی و جبر زیست شناختی، میدان...

يکشنبه، 20 بهمن 1392

دادائیسم چیست؟

نام اختیاریِ بی معنی که از میان خنثاترین لغات یک دیکسیونر برای جنبشی هنری و ادبی انتخاب شد که در سال 1916 با تکیه بر استهزا و خردستیزی و تصادف...

يکشنبه، 20 بهمن 1392

شیوع ویروس دادا

جنگ سالهای 1914-1918 برای خیلیها سند نهایی ورشکستگی کل یک نظام فکری و فرهنگی و اجتماعی بود. دین، عقل و منطق، و ارزشهای انسانی را ظاهراً کشتاری...

يکشنبه، 20 بهمن 1392

درآمدی بر بوم نقد

نظریه ی ادبی بوم نقد بر مطالعه ی (بینارشته ای) ادبیات و زیست بوم در ارتباط با یکدیگر تأکید دارد. این مقاله درآمدی است بر پیشینه، فرایند پیدایش...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

مطالعات فرهنگی و نقد ادبی

مطالعات فرهنگی رویکردی بین رشته ای است که در آن دایره ی شمول تحقیقات ادبی به تمام جلوه های فرهنگ جامعه گسترش داده می شود و مصنوعات فرهنگی همچون...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نقد ادبی، رویکردی میان رشته ای

ادبیات پدیده ای چندوجهی است و در شکل گیری یک اثر ادبی عوامل گوناگونی اعم از متنی، برون متنی و بینامتنی نقش دارند؛ از این رو فهم و نقد همه جانبه...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392