بررسی تطبیقی فرمالیسم در نقد هنر، نقد ادبی و نظریه ی فیلم

دغدغه ی مهم نظریه پردازان فرمالیستی بیشتر، وضع نظریه هایی به منظور برجسته کردن سبک های هنری است تا مکتبی فلسفی. با این یش فرض، در مقاله ی حاضر،...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

ترجمه ی ادبی از دیدگاه نظریه ی دریافت

در سال 1972م، هانس روبر یاوس نظریه ی ادبی «دریافت»(3) را معرفی کرد. این نظریه ی زمینه ی مناسبی را در اختیار منتقدان ادبی قرار داد تا به بازنگریِ...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

هم گرایی ادبیات تطبیقی و نقد ادبی

ادبیات تطبیقی از بدو تولد در قرن نوزدهم تا دهه ی شصت قرن بیستم، تحت سیطره ی مکتب اثبات گرای فرانسوی بود که ادبیات تطبیقی را بخشی از تاریخ ادبیات...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

درباره ی ی پدیده ی مترجم- منتقد در ایران

آیا مترجم ادبی مجاز است به حیطه ی نقد ادبی قدم بگذارد؟ پاسخ قطعی و روشن به این سؤال تقریباً غیرممکن است و بسته به شرایط فرهنگی، ادبی، اجتماعی،...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

پیر بوردیو و نقد ادبی

پیر بوردیو، فیلسوف و جامعه شناس مشهور، از برجسته ترین و تأثیرگذارترین اندیشمندان معاصر غرب است. روش جامعه شناختی بوردیو در تحلیل تولیدات فرهنگی...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

درآمدی بر نقد تکوینی در تحلیل آثار ادبی

نقد تکوینی(3) مبحثی نو در نقد ادبی است که «سرچشمه ها و فرایند زایش و تکوین یک اثر را مطالعه و بررسی می کند؛ به همین دلیل آن را "جنین شناسی اثر"...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

درآمدی بر روایت‌شناسی در حوزۀ نقد ادبی با مروری بر داستان‌های کلاسیک و مدرن فارسی

روایت شناسی یکی از شاخه های نقد ادبی و در اصل، بررسی دستور زبان حاکم بر روایت ها و بیشتر، روایت های داستانی است. این شاخه از دانش چارچوب و الگویی...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نگاهی به پژوهش های روایت شناسی زبان فارسی

امروزه، روایت شناسی به عنوان نظریه و روشی مطالعاتی در سطح جهان شناخته شده و رایج است. با این حال، روشن شدن قلمرو کاربرد این اصطلاح به گونه ای...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

روایت شناسی قصص قرآنی در مقابل روایت شناسی غیرقرآنی

این مقاله، دستور زبان و ویژگی های منحصر به فرد قصص قرآنی را که از آن بوطیقا تعبیر می کنیم، در تقابل با دستور زبان روایت در غرب و به ویژه بوطیقای...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نگاهی نقادانه به الگوی کنش گرماس با تکیه بر حکایت های تذکرة الاولیا

در علم روایت شناسی، شخصیت ها جزئی از ساختار کلی متن به شمار می آیند و تابع کنش های از پیش تعیین شده اند. بنابراین، به منظور تحلیل شخصیت، قبل...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

قواعد مکالمه ی گرایس، معنای ضمنی و شخصیت پردازی در متون نمایشی

در این پژوهش از قواعد مکالمه ی گرایس، به عنوان یکی از دستاوردهای کاربردشناسی زبان، برای مطالعه ی گفت و گوی نمایشی استفاده شده است. داده های این...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

سبک شناسی سازمان متن ادبیات داستانی کودکان در زبان فارسی

پژوهش حاضر به بررسی و تحلیل عناصر داستانی 57 نمونه کتاب داستانی در گروه های سنی «الف»، «ب» و «ج» می پردازد (17 نمونه گروه سنی «الف»، 20 نمونه...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

سبک سنجی و بررسی روش های موجود

سبک سنجی رویکردی در تحلیل متون زبانی است که در آن سعی می شود تا صاحب اثر و سبک فردی او بر اساس متغیرهای آماری و قابل اندازه گیری موجود در متن...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

رابطه ی سبک شناسی و علم آمار

در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، به فضل تلاش های پژوهشگرانی همچون سوسور و شاگردش، چارلز بالی، تعامل خاصی با آثار ادبی پدیدار شد. در این...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نشانه شناسی فرهنگی رولان بارت و تأثیر آن بر مطالعات فرهنگی

رولان بارت منتقد، زبان شناس و از بزرگ ترین اندیشمندان قرن معاصر است. از نظر او، به یاری روش های زبان شناختی و نشانه شناختی می توان ساختارهای...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

تعامل پدیدارشناسی و نشانه- معناشناسی

«پدیدارشناسی(2)» یکی از تأثیرگذارترین نظریه ها در نقد ادبی معاصر است؛ به گونه ای که ایده و نظریه ی مادر در گرایش نقد ادبیِ «خواننده محوری(3)»...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

درآمدی بر نشانه شناسی قصه گویی (نقالی)

افسانه ها و داستان ها از کهن ترین آثار فکری هر ملت به شمار می آیند. سرزمین ما ایران نیز با داشتن تمدن و پشتوانه ی فرهنگی و ادبی غنی، سرشار از...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

بررسی انتقادی کاربرد نظریه ی سیستمی- نقشی هلیدی (زبان شناسی متن بنیاد)

پس از طرح نظریه ی متن بنیاد و نقش گرای زبان شناس معاصر انگلیسی، ام. کی. هلیدی، در زبان فارسی تلاش های متعددی در جهت نقد و تحلیل متون ادبی به...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

تناسب گریزی در بلاغت بر پایه ی اصل همکاری گرایس و نظریه ی تناسب

هربرت پاول گرایس (1913-1988م) در سال 1967م نظریه ی معنای ضمنی (Thory of Implicature) خود را مطرح کرد. او در سال 1978م در مقاله ای با نام «منطق...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نظریه ی استعاره مفهومی و جایگاه آن در پژوهش های ادبی ایران

برخلاف دیدگاه ها و رویکردهای سنتی- که کاربردهای استعاره را در بررسی کلمات و حداکثر عبارات به زبان ادبی محدود می کرد- دیدگاه شناختی، استعاره را...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392