امکان قضایایِ تألیفیِ پیشین در فیزیک (طبیعیات)

یکی از پرسش های مهم کانت این بود که «قضایایِ تألیفیِ پیشین در فیزیک چگونه ممکن است.» کانت معتقد است که دو نوع فیزیک وجود دارد: فیزیک تجربی و...

پنجشنبه، 8 مرداد 1394

شناخت محصول ذهن و خارج (فاهمه و شهود) است

از نظر کانت، معرفت محصول مشترک ذهن و عالَم خارج است. در معرفت، هر آن چه کلی و ضروری و ثابت است صورت معرفت است و ناشی از ذهن و فاهمه و هر آن چه...

پنجشنبه، 8 مرداد 1394

امکان قضایایِ تألیفیِ پیشین در ریاضیات

به نظر کانت، احکام ریاضی مبتنی بر زمان و مکان اند. خود زمان و مکان از طریق احساس و تجربه برای انسان حاصل نمی شود، بلکه اساسِ هر گونه احساس و...

پنجشنبه، 8 مرداد 1394

تعریف علم و امکان قضایایِ تألیفی پیشین

کانت معتقد است که مابعدالطبیعه به عنوان یک «علم» ممکن نیست. اینک باید دید که «علم» چیست و برای این که به مجموعه ای از قضایا علم اطلاق شود، چه...

چهارشنبه، 7 مرداد 1394

تعریف و انواع مابعدالطبیعه از نگاه کانت

درباره تعریف مابعدالطبیعه باید گفت که از مجموع سخنان کانت بر می آید که او مابعدالطبیعه را به سه قسم تقسیم می کند:

چهارشنبه، 7 مرداد 1394

پدیدار شناسی Phenomenology(2)

هگل پدیدار شناسی مطلق نداشت. او فنومنولوژی روح و عقل را مطرح می کند. هگل در پی تدوین یک سیستم برای علم بود و در این سیستم می توان شبحی از دیدارشناسی...

دوشنبه، 5 مرداد 1394

پدیدار شناسی Phenomenology(3)

یکی از ادعاهای اصلی و مهم هوسرل و سایر پدیدارشناسان این است که پدیدارشناسی بدون پیش فرض است. معنی دیگر این ادعا چنین است که نظریات پدیدارشناسی...

دوشنبه، 5 مرداد 1394

پدیدار شناسی Phenomenology(4)

هوسرل بر تلازم پدیدارشناسی و وجود شناسی تأکید می کند که همین امر موجب تمایز ایده آلیسم او از ایده آلیسم محض می شود. وی حتی در شناخت ماهیت ، خود...

دوشنبه، 5 مرداد 1394

پدیدار شناسی Phenomenology(1)

پدیدار شناسی هم چنان که از نامش پیداست. پدیدار را مدنظر دارد. در مورد پدیدارهای اجتماعی که تنها مواد لازم مطالعات انسانی و اجتماعی هستند، نظرهای...

دوشنبه، 5 مرداد 1394

دانش‌های عقلی در دوره‌ی ایلخانی

در قرن هفتم و هشتم مردان بزرگی که غالباً تربیت یافته‌ی دوره‌ی پیش بودند مایه‌ی نگاهداشت رونق بازار علوم تا مدتی محدود گردیدند. با این همه در...

سه‌شنبه، 16 تير 1394

کربن و اهمیت فلسفه‌ی اسلامی در جهان کنونی

برای کسانی که در ایران به فلسفه اشتغال دارند، تجلیل از هانری کربن، حتی اگر به ایران علاقه نداشت و در ایران زندگی و تفکر نکرده بود، باز هم یک...

چهارشنبه، 10 تير 1394

مطهری و فلسفه‌ی اسلامی

استاد مطهری که استاد مسلم فلسفه و تفکر اسلامی معاصر است درباره‌ی خود گفته است: این بنده از حدود سال 1330 که قلم به دست گرفته و مقاله یا کتاب...

چهارشنبه، 10 تير 1394

فلسفه اسلامی و پدیدارشناسی غرب

پدیدارشناسی (فنومنولوژی)، صرف یک حوزه فلسفی در کنار دیگر حوزه‌ها نیست، بلکه آغاز و زمینه‌ی تحولی بزرگ در تفکر جهان متجدد است. ادموند هوسرل در...

چهارشنبه، 10 تير 1394

ملاصدرا و همزبانی با فلسفه‌ی جدید

ملاصدرا در اشراق دوم از شاهد سوم کتاب الشواهد الربوبیه در بحث اتحاد عقل با معقول این نظر را آورده است که: اگر حصول عقلیه برای عقل منفعل از قبیل...

چهارشنبه، 10 تير 1394

انسان و فلسفه در اندیشه ملاصدرا

ملاصدرا مانند اسلاف خود معتقد بود که فلسفه، علم به اعیان اشیا است، اما این علم به اعیان اشیاء، علم و شناسایی به معنای مشهور نیست و نباید با علمی...

چهارشنبه، 10 تير 1394

فیلسوف عالم اسلام

گاهی‌ می‌پرسند بزرگ‌ترین فیلسوف اسلامی کیست یا چه کسانی را به عنوان بزرگ‌ترین فلاسفه‌ی تاریخ بزرگان فلاسفه‌ می‌توان نام برد؛ اما هیچ فیلسوفی...

چهارشنبه، 10 تير 1394

ادراک بسیط و ادراک مرکب نزد ملاصدرا و لایب نیتس

از میان فلاسفه‌ی مشهور دوره‌ی جدید تاریخ غربی، شاید لایب نیتس تنها فیلسوفی باشد که بتوان نظیر بعضی آرای او را در آثار فیلسوفان اسلامی یافت. از...

چهارشنبه، 10 تير 1394

معلم ثالث

معاریف و مشاهیر تاریخ فلسفه‌ی اسلامی، فارابی، ابن سینا، سهروردی و صدرالدین شیرازی‌اند و بعد از اینها نام بزرگانی چون کندی و بهمنیار و خواجه نصیرالدین...

چهارشنبه، 10 تير 1394

قطب الدین شیرازی

درباره قطب الدین شیرازی کم می‌دانیم و درباره‌ی او کم نوشته‌اند. این کم دانستن را تنها فرع بر کم نوشتن نباید دانست. اگر ما قطب الدین را نمی‌شناسیم،...

چهارشنبه، 10 تير 1394

نظری به عالم خیال

در تاریخ فلسفه‌ی اسلامی از زمان فارابی تا عصر حاضر، قوه‌ی خیال و عالم صور خیالی، از مباحث بسیار مهم بوده است، تا جایی که بعضی صاحب نظران این...

چهارشنبه، 10 تير 1394