چند نکته درباره‌ي اصطلاحات حقوقي بنيادي

استاد گرانقدر، جناب آقاي دکتر خوانساري بر بسياري از استادان و معلمان دانشمند کشور حق فراوان دارند، چه آنها که به طور مستقيم حدود شصت سال از خرمن...

چهارشنبه، 25 مرداد 1396

بررسي تمكين و نشوز

تمكين و نشوز دو اصلاح فقهي و ناظر به قوانين و مسائل زندگي زناشويي‌اند. تمكين در معناي خاص به وظايف زن در قبال حقوق جنسي شوهر و نشوز نيز به خودداري...

دوشنبه، 29 خرداد 1396

تغریب

تغریب، تغریب در اصطلاح فقه، یکی از حدود (حد) زنا است. فقها برای زنا هشت حد ذکر کرده‌اند و یکی از آن حدود، جلد و جزو تغریب (= تازیانه زدن، سر...

پنجشنبه، 31 فروردين 1396

تابعیت

تابعیت، اسم مصدر از تبع که در لغت به معنای پیروی کردن و دنباله‌رفتن است. کلمه تبع یا تابع در زبان عربی به اصطلاح حقوقی آن ظاهراً ابتدا در قرآن...

دوشنبه، 23 اسفند 1395

جایگاه تساهل و تسامح در قوانین حقوقی - اجتماعی اسلام

در این مقاله، تساهل و تسامح در مقررات فقهی و حقوقی اسلام بررسی شده است. در گفتار نخست، ادله‌ی اثبات قاعده‌ای به نام قاعده‌ی تساهل و تسامح را...

پنجشنبه، 21 بهمن 1395

فقه و حقوق بین الملل

با نگاهی دقیق به فقه آشكار می‌گردد كه فقه مجموعه قواعدی است كه عملاً بر كلیه جنبه‌های زندگی آدمی اعم از مادی و معنوی ناظر است. بر این مبنا، قواعد...

پنجشنبه، 21 بهمن 1395

فقه و قانون نگاری

فقه به عنوان نظام حقوقی اسلام از زمره نظام‌های حقوق نوشته است كه قانون در آن نقش مهمی را ایفا می‌كند. در نتیجه مباحث مربوط به قانون همچون قانون...

پنجشنبه، 21 بهمن 1395

بررسی سه ایراد بر حقوق بشر

در سال‌های اخیر ایده‌ی حقوق بشر جایگاه والایی را كسب كرده و در گفتمان بین المللی منزلت اجتماعی رسمی یافته است. كمیته‌های وزین مرتباً تشكیل جلسه...

سه‌شنبه، 14 دی 1395

ساختار حمايت‌هاي مالي از زنان در نظام حقوقي اسلام

اسلام با تبيين سيماي حقيقي زن و زدودن غبار اوهام و خرافه، حقوق مالي فراواني را براي وي ثابت کرد و ترسيم مالکيت مالي زن در سه فرض مالکيت اصلي،...

يکشنبه، 5 دی 1395

حقوق كودك در اسلام (متون دینی و فقه) و قوانین ایران

در شماری از آیات قرآن و بسیاری از احادیث معصومان (علیهم‌السلام)، به صراحت یا اشارت، به حقوق كودك توجه شده است. هرچند این موارد به طور عمده به...

شنبه، 29 آبان 1395

كلیاتی درباره‌ی حقوق كودك

كودكان در ادیان، آیین‌ها و فرهنگ‌ها و نیز ادوار تاریخی گوناگون، از جایگاه و حقوق یكسانی برخوردار نبوده‌اند. گستره‌ی حقوق آنان در همه‌ی جوامع...

شنبه، 29 آبان 1395

مروری بر حقوق زن در ایران

حقوق زن، مبحثی مهم با گستره‌ی وسیع شاملِ حقوق خصوصی و عمومی زنان است. حقوق زن در حوزه‌ی خصوصی ناظر به موضوعاتی چون ازدواج، فسخ آن، ارث و حضانت...

شنبه، 29 آبان 1395

مروری بر مالكیت فكری (حقوق معنوی)‌ در ایران

حقوق مالكیت فكری (حقوق معنوی)، اصطلاحی حقوقی به معنای حقوق شناخته شده برای پدیدآورنده‌ی هرگونه اثر فكری و غیرمادی اعم از اثر علمی، فرهنگی و صنعتی...

شنبه، 29 آبان 1395

مروری بر حقوق خانواده در كشورهای اسلامی

حقوق خانواده، شاخه‌ای از حقوق مدنی است كه به مقررات و قواعد شكل‌گیری، تداوم و انحلال خانواده می‌پردازد. در این شاخه از حقوق، با در نظر گرفتن...

شنبه، 29 آبان 1395

حقوق اقلیت‌های مسلمان در كشورهای غیراسلامی

بر پایه‌ی گزارش اجلاس 1980 سازمان كنفرانس اسلامی، حدود یك سوم از مسلمانان جهان در كشورهای غیر عضو این سازمان ساكن‌اند. این آمار و نیز ماهیت مسائل...

جمعه، 28 آبان 1395

حقوق اقلیت‌های دینی در قوانین ایران

تا پیش از پیروزی انقلاب مشروطه در 1285ش، وضع حقوقی اقلیت‌های دینی، همچون سایر مردم، بیشتر تابع مشی سیاسی حكومت‌ها، منش فردی پادشاهان و امرای...

جمعه، 28 آبان 1395

بررسی جایگاه شریعت در نظم حقوقی مصر

تعامل قدرت با مذهب در مصر علی‌رغم اینکه موضوع نوسانات شدید در عرصه سیاسی اجتماعی این کشور بوده است اما تغییرات چندانی را در ساختار سیاسی حقوقی...

شنبه، 1 آبان 1395

درآمدی بر رویکرد علامه طباطبایی به کارکرد دین در حوزه حقوق عمومی

اینکه گوهر دین و آورده دین برای انسان چست که منحصر به آن بوده و از طریق دیگری کسب آن ممکن نیست و یا حداقل آنکه به زودی و به آسانی قابل دسترسی...

شنبه، 1 آبان 1395

مجلس و قانون در نظر و عمل شیخ فضل‌الله نوری

شیخ فضل‌الله نوری از بزرگان دوره مشروطه است چنانکه حتی مخالفین وی نیز منکر مرتبه والای علمی، سیاسی و اجتماعی وی نیستند؛ (2) ناظم الاسلام کرمانی...

شنبه، 1 آبان 1395

مؤلفه‌های حقوق عمومی و فرایند قانونگذاری

در هر جامعه‌ای حوزه مباحث حقوق عمومی که به موضوعات کلان حکومتی، نهادها و ساختارها به لحاظ ماهیت و شکل و روابط آنها می‌پردازد، از جمله اموری است...

شنبه، 1 آبان 1395