اتحاد عاقل و معقول

قاعده اتحاد عاقل و معقول از قديم الأيام مطرح بوده و گفته مى شود كه فرفوريوس درباره آن بتفصيل سخن گفته است. اين قاعده در ميان حكماى اسلامى نيز...

يکشنبه، 28 فروردين 1390

معرفت شناسی از دیدگاه حکمت متعالیه(2)

چنان که در قسمت قبل اشاره شد مطابقت با واقع شرط دیگر معرفت حقیقی است و احراز مطابقت در علم از اساسیترین مسائل علم و معرفت شناسی است. در بخش مطابقت،...

يکشنبه، 28 فروردين 1390

معرفت شناسی از دیدگاه حکمت متعالیه(1)

مسائل معرفت شناسی در گذشته یکی از مباحث ضمنی در فلسفة اسلامی بوده است و هیچ گاه هستة مرکزی مباحث فلسفه اسلامی نبوده است. فلاسفه معاصر همچون مرحوم...

يکشنبه، 28 فروردين 1390

حکمت متعاليه ملاصدرا

در بين سالهاي 979 تا 1045 هجري قمري (برابر با 1635-1571 مسيحي) فيلسوفي مي‌زيست که نام او صدرالدين محمد معروف به ملاصدرا بود و بعدها لقب او را...

يکشنبه، 28 فروردين 1390

كتابهای ملاصدرا(3)

1ـ6. الحشر: موضوع كتاب كلام و به زبان عربي مي‌باشد. اين كتاب با دو نام معرفي شده: 1ـ حشر العوام في معاد الاشياء و حشرها 2ـ طرح الكونين و رفض...

يکشنبه، 28 فروردين 1390

كتابهای ملاصدرا(2)

1ـ4. سه اصل: موضوع اين كتاب عرفان و اخلاق و به زبان فارسي، در دفاع از فلسفه نگاشته شده است. در مجموع اين كتاب مرتب بر 14 باب است به اين ترتيب:...

يکشنبه، 28 فروردين 1390

كتابهای ملاصدرا(1)

1ـ1. ديوان اشعار: اشعار ملاصدرا پراكنده‌هايي است كه ابياتي از آن توسط شاگرد او، فيض، در مجموعه‌اي مدون گشته و نزد حاج‌آقا ضياء بن حاج آقا مهدي...

يکشنبه، 28 فروردين 1390

شهود، ماهيت و علم در ملاصدرا و تصوف(2)

سؤال سوم: آيا متعلقات معرفت برای علم خداوند ضروری است يا با علم ضروری خداوند بوجود می آيد؟ مسئلة اين قسمت اين است که آيا خداوند برای دانستن،...

يکشنبه، 28 فروردين 1390

شهود، ماهيت و علم در ملاصدرا و تصوف(1)

مولوی، مجموعه ای از سخنان خود را دربارة مجالس سماع صوفيان در کتابی با عنوان فيه مافيه که معنای لغوی آن عبارت است از «در آن، چيزی است که در آن...

يکشنبه، 28 فروردين 1390

سير«زمان» از ارسطو تا صدرا(3)

در مبحث جوهر و عرض از كتاب اسفار، پس از تقسيم كميت به متصل و منفصل و تقسيم متصل به پايدار و ناپايدار گفته شده است: «اما كمّ متصلي كه در ذات...

يکشنبه، 28 فروردين 1390

سير«زمان» از ارسطو تا صدرا(2)

ابن سينا در كتاب الاشارات و التنبيهات در بخش الهيات و در كتاب شفا در بخش طبيعيات بتفصيل، درباره زمان بحث كرده است. وي در كتاب نخست، در نمط صنع...

يکشنبه، 28 فروردين 1390

سير«زمان» از ارسطو تا صدرا(1)

سنتها و آداب مفيد و سازنده هر قوم و ملتي شايسته يادگيري و تقليد است. ما، شرقيهاي مسلمان بطور عام و شيعيان دوازده امامي بطور خاص در سنت آموزش...

يکشنبه، 28 فروردين 1390

مبانی مابعدالطبیعه فارابی

تعالیم مابعدالطبیعی فارابی برای محققین امروزی دارای پیچیدگی ها و دشواری های خاصی است. این امر نه تنها به دلیل انتساب آثار فوق الاشاره به او که...

شنبه، 27 فروردين 1390

زندگی نامه ملاصدرا(3)

شخصيت ملاصدرا ابعاد زيادي دارد و زندگي او يك زندگي پرماجراست. وي مانند فيلسوفان ديگر فقط يك متفكر و فيلسوف با يك زندگي متعارف نيست، او نه فقط...

شنبه، 27 فروردين 1390

زندگی نامه ملاصدرا(1)

شيراز يكي از شهرهاي تاريخي ايران است كه در استان پارس قرار گرفته و خرابه هاي تخت جمشيد (پرسپوليس) كه بدست اسكندر مقدوني خراب و سوزانده شد، در...

شنبه، 27 فروردين 1390

زندگی نامه ملاصدرا(2)

ملاصدرا در تمام علوم زمان خود استاد بود، اگرچه جز به فلسفه خود اهميت چنداني نمي داد. همانگونه كه گفتيم، وي بسبب امكانات مالي و معنوي خانوادگي...

شنبه، 27 فروردين 1390

نگاهی به هستی شناسی و معرفت شناسی ابن سینا

هرچند در زبان پارسی آثاری موجودند كه به شرح زندگی و آرای حكیم و فیلسوف معروف ایرانی ابن سینا سخن پرداخته اند، اما خواندن رویكرد و نگاه غربیان...

شنبه، 27 فروردين 1390

معرفتشناسي و حكمت متعاليه

يكم؛ درحكمت متعاليه بخش مستقلي به بحث دربارة شناختشناسي و مطابقت يا عدم مطابقت ادراك انسان با عالم خارج اختصاص نيافته بلكه بطور پراكنده در طي...

جمعه، 26 فروردين 1390

ابتكارات فلسفي صدرالمتألهين(8)

از جمله مسائلى كه براساس اتحاد عاقل و معقول در «حكمت متعاليه» تبيين و اثبات شده «اتحاد نفس با عقل فعال» است.[12] صدرالمتألهين فهم اين نوع از...

جمعه، 26 فروردين 1390

ابتكارات فلسفي صدرالمتألهين(7)

از نظر صدرالمتألهين، علم عبارت است از «حضور شىءلشىء». اين تعريف هم در علم حضورى و هم در علم حصولى صادق است. در علم حضورى مطلب روشن است و در علم...

جمعه، 26 فروردين 1390