چند دقیقه سکوت!

سکوت همان‌قدر که به قول شاعر سرشار از ناگفته‌هاست، سرشار از فاید هم هست. همان اندازه که می‌تواند آرامش را برای صاحبش به همراه بیاورد، می‌تواند...

چهارشنبه، 9 دی 1394

برخی دیدگاه‌ها درباره‌ی نزول وحی

سیوطی، درباره‌ی آنچه بر پیامبر (ص) نازل شده پنج نظر را که تا آن زمان مطرح بوده آورده است: الف) لفظ و معنی از لوح محفوظ بر پیامبر (ص) نازل شده...

يکشنبه، 6 دی 1394

معنای لغوی و اصطلاحی سبب (اسباب) در قرآن

«اسباب» جمع «سبب» است، و «سبب» چنان که از سخنان لغت‌نویسان و واژه‌پردازان زبان عرب به دست می‌آید دارای معانی و کاربردهای متنوعی است:

يکشنبه، 6 دی 1394

معنای لغوی و اصطلاحی نزول در قرآن

نزول مصدر فعل «نزل» است به معنای حلول از فراز به فرود. این مادّه در قرآن‌کریم به کار نرفته، ولی مشتقاش حدود 302 بار در قرآن آمده است:

يکشنبه، 6 دی 1394

پیشینه‌ ای درباره‌ی اسباب نزول

بخش اول کتابهایی هستند که به شکلی روایی، به جمع روایات مختلف پرداخته‌اند. کسانی چون زرکشی، سیوطی، حاجی خلیفه، قنوجی و زرقانی، علی‌بن عتبه‌بن...

يکشنبه، 6 دی 1394

اهمیّت اسباب نزول در فهم و تفسیر قرآن

مسلمانان برای راهیابی به کمال و هدایت، به تدبّر در قرآن توصیه شده‌اند و تلاش برای فهم کتاب خدا به تدوین «علوم قرآنی» انجامیده است.

يکشنبه، 6 دی 1394

الهیات

الهیات که شامل الهیات طبیعی به شیوه‌ی ارسطو نیز می‌شود، در ترجمه‌ی لفظی به معنای «بحث درباره خداوند» است. این توصیف بسیار کلی است، همان‌طور که...

يکشنبه، 6 دی 1394

الهیات آزادی بخش

الهیات آزادی بخش که نخستین نظریه در باب ایمان مسیحی است که در جهان سوم ساخته و پرداخته شده است، به آزادی از ستم اهمیت دینی عام می‌دهد. در الهیات...

يکشنبه، 6 دی 1394

انتظار فرجِ منتظَر

هر چه درجه‌ی ایمان در فرد بالاتر باشد، از وقوع ظلم و معصیت در عالَم، رنج بیشتری می‌برد و گرفتاری شدیدتری پیدا می‌کند. و چون بزرگترین عبادتِ «مؤمن»...

شنبه، 5 دی 1394

جایگاه شهرت در اندیشه فقهی محقق اردبیلی

یکی از مسائلی که می‌تواند انعکاسی از اندیشه فقهی یک فقیه به دست دهد مسئله مهم شهرت می‌باشد شهرت در واقع به سه بخش شهرت روائی، شهرت عملی و شهرت...

شنبه، 5 دی 1394

جایگاه اجماع در اندیشه فقهی محقق اردبیلی (1)

در کتاب‌های فقهی و اصولی شیعه و سنی، در کنار کتاب و سنت و عقل، اجماع نیز به عنوان یکی از منابع احکام مطرح شده و درباره ماهیت، تعریف، شرایط، احکام،...

شنبه، 5 دی 1394

جایگاه اجماع در اندیشه فقهی محقق اردبیلی (2)

کاربردهای اجماع در زبدةالبیان عبارتند از: کاربرد اجماع به عنوان توجیه و تأویل فتاوای خلاف دلیل، کاربرد اجماع به عنوان فصل الخطاب در نزاع، کاربرد...

شنبه، 5 دی 1394

جایگاه عرف در اندیشه فقهی محقق اردبیلی

یکی از مراجع تشخیص ظاهر ادله، عرف است. به عبارتی می‌توان گفت حلقه واسطه میان آیات و روایات و ادله اصولی و فقهی چون قاعده لاضرر و لاحرج، عرف است...

شنبه، 5 دی 1394

جایگاه عقل و برهان در اندیشه فقهی محقق اردبیلی (1)

قبل از شروع بحث شایسته است به منظور تبرک تحقیق و استفاده علمی و به منظور تبیین اهمیت عقل و جایگاه آن در اسلام و به خصوص در فقه، حدیثی از امیرالمؤمنین...

شنبه، 5 دی 1394

جایگاه عقل و برهان در اندیشه فقهی محقق اردبیلی (2)

قبل از ورود به بحث مورد نظر این تحقیق، یعنی موارد به کارگیری دلیل عقل در زبدةالبیان بهتر است به طور مبسوط در مورد زمینه‌ها و ظرفیت‌های بهره‌گیری...

شنبه، 5 دی 1394

حجیت اخبار آحاد در مواجهه با احکام القرآن در اندیشه فقهی محقق اردبیلی

در زبدةالبیان، تولی و تبری و عشق به خاندان رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) بیش از هر کلامی جلوه‌گر است. تبحر محقق اردبیلی در کلام باعث شده که...

شنبه، 5 دی 1394

حجیت ظواهر آیات و نفی اخباری‌گری در اندیشه فقهی محقق اردبیلی

دور شدن تدریجی از عصر حضور و ظهور موضوعات جدیدی که حکم فقهی آنها را در میان احادیث نمی‌توان یافت و یا در مورد آن، روایات و احادیث متخالف و متعارض...

شنبه، 5 دی 1394

آیین هندو و نظریه‌ی اجتماعی هندو

آیین هندو نامی است که عموماً به عقاید و مناسکی می‌دهند که در طول قرن‌های متمادی در شبه قاره‌ی هند به وجود آمده است. این عقاید و مناسک بسیار گوناگون...

جمعه، 4 دی 1394

آیین کنفوسیوسی

آیین کنفوسیوسی به منزله‌ی سنت فکری و اخلاقی بیش از 25 قرن قدمت دارد. ارزش‌های اساسی این آیین نه فقط در چین که همچنین در ژاپن، کره و ویتنام نیز...

جمعه، 4 دی 1394

آیین بودایی

آیین‌بودایی در طول بیست‌وپنج قرن به صورت سنت و تمدن دینی متمایزی در کلّ قاره‌ی آسیا گسترش یافته، ولی درعین‌حال همیشه به آسانی پذیرای تنوّع محلّی...

جمعه، 4 دی 1394