تعدد اسباب نزول، تکرار نزول آیه

محققان علوم قرآنی از دیرباز برای تشخیص سبب نزول آیه، بیش از همه، به نوع تعبیر راوی اهمیت داده‌اند، چراکه پیش‌فرض آنان این است که اجتهاد، در بیان...

يکشنبه، 20 دی 1394

راه دستیابی به اسباب نزول

شناخت قطعی و یقینیِ سبب نزول بسیاری از آیات قرآن همواره آسان نیست به راستی با چه معیاری می‌توان فهمید که سبب نزول فلان آیه این حادثه است یا آن...

يکشنبه، 20 دی 1394

تعبیرهای بازگوکننده‌ی اسباب نزول

تشخیص و فهم روایات اسباب نزول از میان روایات متعددی که آیات را با حوادث و واقعیّتهای گوناگون پیوند می‌دهد، اهمیت زیادی دارد. بیشتر محققان اسلامی...

يکشنبه، 20 دی 1394

اسباب نزول و کشف پیام آیات

با توجّه به این‌که خداوند در قرآن‌کریم برای بیان مقصود خویش، از همان شیوه‌ی عاقلان استفاده کرده است و از سوی شارع منعی برای استفاده از روش عقلا...

يکشنبه، 20 دی 1394

عمومیت لفظ یا خصوص سبب؟

قاعده‌ی «العبرة بعموم‌اللفظ لابخصوص السبب» گو اینکه بیشترین نقش را در مباحث فقهی ایفا کرده و از این روی بیشترین کارآمدی را در آیات احکام داشته،...

يکشنبه، 20 دی 1394

روایات اسباب نزول و مبین‌بودن قرآن

پرسش مورد بحث این است که شناخت حوادث نزول از طریق اخبار و روایاتی که در بسیاری از موارد هم گرفتار ضعف و نااستواری است چگونه می‌تواند شرط اساسی...

يکشنبه، 20 دی 1394

علم مناسبات و اسباب نزول آیات

از جمله مباحث علوم قرآنی علم مناسبات است و در جایی مطرح است که به ظاهر ناپیوستگی در کلام به نظر آید. بقاعی در تعریف علم مناسبات می‌گوید:

شنبه، 19 دی 1394

دفع توهم حصر در موارد به ظاهر حصرشده

شافعی گفته است: «چون کفّار، حلال خدا را حرام و حرام خدا را حلال شمرده بودند، و با خدا و رسول او و احکام الهی به مبارزه برخاستند و در برابر قوانین...

شنبه، 19 دی 1394

شناخت تاریخ تشریع و دستیابی به حکمت نزول تدریجی

پیش از این بیان شد که بسیاری از آیات در پی تشریع احکام در بستر تاریخی آن زمان بوده است. کتاب الهی که متنی دینی و نصی وحیانی است بی‌شک با توجه...

شنبه، 19 دی 1394

فهم راز تشریع و حکمت قانون‌گذاری اِحکام با استفاده از شأن نزول

منظور بازیافت راز حکمت الهی در چگونگی تشریع و قانون‌گذاری است، بدین‌معنی که از این رهگذر درمی‌یابیم که فلان حکم و تشریع بر اساس چه نیاز و الزامهایی...

شنبه، 19 دی 1394

رفع ابهام از چهره‌ی مفاهیم آیات با دانستن شأن نزول

اسباب نزول می‌تواند نقاب اشکال و ابهام از چهره‌ی معنا و مقصود، بیفکند. البته این فایده با مطلب پیشین هم‌جهت است و سیوطی، لطفی صباغ، ابوشبهه (1)...

شنبه، 19 دی 1394

فهم صحیح آیه در پرتو شناخت اسباب نزول

از طریق اسباب نزول می‌توان بر معنا و مقصود آیه‌ها و سوره‌ها دست یافت. قبلاً سخن ابن‌تیمیه و ابن‌دقیق‌العید را در این‌باره گزارش کرده‌‎ایم.

شنبه، 19 دی 1394

بررسی نظر مخالفانِ تأثیرِ اسباب نزول در فهم قرآن

سیوطی نوشته است: «برخی بر این باورند دانستن اسباب نزول فایده‌ای ندارد، به دلیل اینکه اسباب نزول نوعی تاریخ است» سیوطی نامی از معتقدان این نظریه...

شنبه، 19 دی 1394

اهمیت شناخت اسباب نزول از نگاه دانشمندان

پس از صحابه و تابعین صاحب‌نظران علوم قرآنی نیز درباره‌ی لزوم توجه به اسباب نزول نوشته‌اند:

شنبه، 19 دی 1394

اسباب نزول، شأن نزول، فضای نزول

از اسباب نزول گاه به شأن نزول نیز تعبیر می‌شود. آقای معرفت میان این دو تعبیر تفاوت قائل شده است. وی در بیان تفاوت این دو، شأن نزول را عام‌تر...

شنبه، 19 دی 1394

قرآن‌پژوهان و اسباب نزول

دانشمندان علوم اسلامی، سبب نزول را حادثه‌ای می‌دانند که همزمان با آن یا اندکی پس از آن آیه یا آیاتی در گزارش آن رویداد نازل شده باشد.

شنبه، 19 دی 1394

زندگی با یاد امام زمان (ع) و مطابق پسند ایشان (1)

اگر فرض نزدیک بودن زمان ظهور امام (علیه السلام) را در حدّ یک روز برای خود تداعی کنیم، تصدیق خواهیم کرد که اولین و مؤثرترین لازمه‌ی آن، پُررنگ...

چهارشنبه، 16 دی 1394

جایگاه توسل از نگاه امام رضا (علیه السلام)

انسان‌ها، هر روز شاهد کاستی‌ها و اتفاق‌های گوناگون در زندگی هستند که گاهی این اتفاق‌ها به سود انسان یا ضرر وی می‌باشد. اگر انسان بتواند با قدرت...

چهارشنبه، 16 دی 1394

جستاری بر صور خیال در ادعیه و اذکار رضوی

امروزه متدلوژی و روش شناسی در هر علمی از اهمیتی ویژه برخوردار است و پیشرفت‌های علمی و شگفت جهان امروز را باید تا حد زیادی مرهون اتخاذ روش‌ها...

چهارشنبه، 16 دی 1394

بررسی محتوایی مکاتبات شیخ مفید و حضرت مهدی (عج) (2)

دیدگاه هفتم: ترجمه‌ی متن نامه‌ی دوم‏ حضرت صاحب الامر علیه السلام به شیخ مفید نامه‌ی دوم نامه‏اى است كه شیخ طبرسى به طور مرسل‏ از حضرت مهدى "عج"...

سه‌شنبه، 15 دی 1394