روش شناسی منطق موقعیت رهیافتی کارآمد برای علوم انسانی و اجتماعی

روش‌شناسی به مثابه یک علم درجه دوم از سطوح مختلفی برخوردار است. این مقاله از روش‌شناسی منطق موقعیت بهره می‌برد. هدف مقاله پاسخ به این پرسش است:...

سه‌شنبه، 9 تير 1394

درآمدی بر روش‌شناسی تاریخ فکر با تکیه بر مطالعات شیعه‌شناسی

امروزه در دنیا وقتی صحبت از شیعه‌شناسی، اسلام‌شناسی و مسیحیت‌شناسی می‌شود، بیشتر از آنکه مقصود اندیشه کلامی آن‌ها باشد، تاریخ اندیشه آن‌ها مدنظر...

سه‌شنبه، 9 تير 1394

از تقابل علم و دین تا تعامل عقل و نقل!

حقیقت و گوهر علم و دین، معرفت موجه است. پس علم و دین دوگانگی هویت ندارند، چه رسد به تقابل و تعارض. تمایز سنخ مسائل علم و دین نیز تفکیکی نارواست....

سه‌شنبه، 9 تير 1394

روش شناخت اجتماعی در اسلام: با محوریت نهج‌البلاغه

هر معرفتی از روش خاص خود بهره می‌برد و روش، مسیری است که برای به دست آوردن یک معرفت پیموده می‌شود و به بیانی دیگر شیوه دقیق نزدیک شدن به عالم...

دوشنبه، 8 تير 1394

معرفت‌شناسی دینی از دیدگاه آیت الله جوادی آملی

كسب معرفت از طریق صحیح آن، یكی از دغدغه‌های عالمان است، اما اهمیت فراگیری معرفت صحیح زمانی بیشتر می‌شود كه متعلق معرفت، امر مهمی همچون دین باشد....

دوشنبه، 8 تير 1394

بحثی در روش‌شناسی علوم انسانی مدرن

از زمانی که انسان به خویشتن فردی و اجتماعی خود پی برده است، درباره‌ی خود و رابطه‌ی خود با ماسوای خود، تصورات گوناگونی داشته و در پی این تصورات،...

دوشنبه، 8 تير 1394

فلسفه‌ی امامت از دیدگاه اهل سنت

در آغاز، یادآوری این مطلب لازم است که اصطلاح «اهل سنت» کار بردهای گوناگونی دارد. فراگیرترین کاربرد آن، همه‌ی مذاهب غیر شیعی را شامل می‌شود. مطابق...

يکشنبه، 7 تير 1394

قاعده لطف و وجوب امامت

مهم ترین دلیل عقلی متکلمان امامیه بر وجوب امامت، مبتنی بر قاعده‌ی لطف است. قاعده‌ی لطف، یکی از قواعد مهم و اساسی در کلام عدلیه (امامیه متعزله)...

يکشنبه، 7 تير 1394

پاسخ گویی به اشکال‌های قاعده لطف

مخالفان، به برهان لطف درباره‌ی امامت، اشکال‌هایی کرده‌اند که متکلمان امامیه به آنها پاسخ داده‌اند. در این قسمت از بحث، به نقل و بررسی این اشکال‌های...

يکشنبه، 7 تير 1394

دلایل وجوب امامت

ممکن است گفته شود که از وجوب فعلی بر انسان، نمی‌توان وجوبِ تحقّق بخشیدن و تحصیل موضوع آن را استنباط کرد؛ همان طور که از وجوب زکات یا خمس، نمی...

يکشنبه، 7 تير 1394

وجوب امامت از منظر مذاهب کلامی

اکثریت قاطع مذاهب و متکلمان اسلامی، امامت را واجب می‌دانند؛ اگر چه در این که وجوب امامت، وجوب کلامی است یا فقهی، عقلی است یا نقلی، اختلاف نظر...

يکشنبه، 7 تير 1394

جایگاه امامت از منظر تاریخی

گفت و گو درباره‌ی خلافت و امامت، یکی از مهم ترین و دیرین‌تر بحث‌هایی است که در جهان اسلام، پس از رحلت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)...

يکشنبه، 7 تير 1394

قرآن و جایگاه امامت

امامت در تفکر اسلامی جایگاهی والا و اهمیت بسیاری دارد. از قرآن کریم به دست می‌آید که جایگاه امامت از نبوت نیز برتر است، زیرا خداوند، ابراهیم...

يکشنبه، 7 تير 1394

جایگاه امامت در احادیث اسلامی

در احادیث اسلامی نیز امامت جایگاه برجسته و منزلت والایی دارد. در حدیث نبوی معروف، پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرموده است: «من مات و لم...

يکشنبه، 7 تير 1394

تعاریف‌ متکلمان اسلامی از «امامت»

متکلمان اسلامی «امامت» را با تعبیرهای متفاوتی تعریف کرده‌اند. مجموع این تعریف‌ها به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شود: دسته‌ی اول را تعریف‌های عام و...

يکشنبه، 7 تير 1394

کاربردهای واژه‌ی امام در قرآن

واژه‌ی امام در قرآن در مصادیق گوناگونی به کار رفته است که به دو دسته قابل تقسیم است: مصادیق بشری و مصادیق غیر بشری.

يکشنبه، 7 تير 1394

بیان برخی شبهات درباره‌ی علم امام و نقد آن‌ها

- شیخ حر عاملی در رساله خود درباره‌ی رجعت، جبرئیل، را از امام و انبیا (علیهم السلام) عالم‌تر می‌شمارد، زیرا به واسطه‌ی وی، علم به ایشان می‌رسد.

جمعه، 5 تير 1394

عدم علم حضرت موسی (ع) به علوم حضرت خضر (ع)

در آیه شریفه «هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَن تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا» موسی (علیه السلام) از خضر (علیه السلام) می‌خواهد که از علوم وی...

جمعه، 5 تير 1394

بیان روایات معارض با عمومیت علم امام و رفع تعارض

روایات معارض با عموم علم امام چند طایفه‌اند که در کتاب‌هایی چون تفسیر صافی، ج 4، ص 152 و مجمع البیان، ج 8، ص 324 و بصائر الدرجات، ج 2، باب 21...

جمعه، 5 تير 1394

عدم علم حضرت سلیمان علیه‌السلام به اخبار هدهد

در آیه شریفه «أَحَطتُ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهِ وَجِئْتُکَ مِن سَبَإٍ بِنَبَإٍ یَقِینٍ» هدهد خطاب به حضرت سلیمان می‌گوید من چیزی را می‌دانم که تو...

جمعه، 5 تير 1394