نوع انتقال پیام در قرن اول هجری

برای این که بتوانیم واقعاً تصور درستی از فضای قرن 1 هـ داشته باشیم که چه اتفاقاتی افتاده است، باید بدانیم اصلاً چه نوع انتقال پیامی قرار بوده...

سه‌شنبه، 21 آذر 1396

حدیث در قرن اول

این که حدیث چیست از موضوعات سهل ممتنع است و از آن دست مسائلی که در نگاه اول خیلی واضح به نظر می‌رسد ولی وقتی کمی عمیقتر نگاه می‌کنیم تازه ابهامات...

يکشنبه، 19 آذر 1396

بررسی مسأله منع کتابت حدیث در کتب تاریخی

در هیچ یک از کتاب‌های تاریخی این مسأله مهم نیامده است که عمر در تاریخی دستور داده باشد هیچ کس حدیث پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) را ننویسد...

يکشنبه، 19 آذر 1396

آموزش و ترویج قرآن

از همان نخستین روزهای ظهور اسلام، مسلمانان قرآن را شالوده‌ی همه‌ی دانش‌ها و رفتارهای اخلاقی در نظر گرفتند. در ابتدا تعلیم و تبلیغ قرآن از طریق...

سه‌شنبه، 14 آذر 1396

آموزش در قرآن

عمل تعلیم؛ بیان و انتقال دانش و اطلاعات، اغلب فقرات متعدد مربوط به آموزش در قرآن به تعلیم صحیح مؤمنان و رشد معنوی آنها به منزله‌ی افراد و اعضای...

سه‌شنبه، 7 آذر 1396

تصوّف و آیین‌های دیگر

طرز تلقی افراد از مذاهبی غیر از آن مذهب که خود به آن ایمان دارند، شاید بتواند شاخص قابل اعتمادی برای درک چگونگی ارتباط «من» و «دیگری» در میان...

چهارشنبه، 1 آذر 1396

وحدت وجود و فردیّت

ریشه‌های اندیشه‌ی وحدت وجود را که به انکار خویشتن، فدا کردن خویشتن و خداگونگی خویشتن می‌انجامد، شاید بتوان تا تفکر هندی دنبال کرد. در واقع، اندیشه...

چهارشنبه، 1 آذر 1396

انکار نفس خویشتن متعارف در تصوف

با توجه به این که خویشتن محسوس و متعارف به عنوان یکی از موانع ماهوی و ذاتی برای تکامل «خود واقعی» است، صوفیان سازوکارهایی معنوی برای حذف هرگونه...

چهارشنبه، 1 آذر 1396

آفرینش در قرآن

نشأت گرفتن جهان و انسان از خداوند. داستان‌های آفرینش در سنت‌های فرهنگی سراسر عالم، از جمله در سنت تکامل طبیعی، در پی تبیین ماهیت محیط اجتماعی...

سه‌شنبه، 30 آبان 1396

جشن نوروز از مظاهر و شعارهای شیعه

این ضرب‌المثل که «از دل برود هر آنکه از دیده برفت» به سخت‌ترین صورت بر این مهجور آواره صادق است و بنا بر مقتضای همین مثال، هیچ یک از دست اندرکاران...

سه‌شنبه، 30 آبان 1396

جایگاه آتش و نقش وجودی و پدیداری آن در دین زرتشتی

آتش به سبب گرما و حرارتش و برآوردن نیازهای ضروری انسان، نقش مهمی در زندگانی انسان داشته؛ از سوی دیگر همین عنصر، گاه به صورت عاملی مخرّب نیز ظاهر...

سه‌شنبه، 30 آبان 1396

تحول زبان پارسی و محبوبیت تصوف

شعر به مدت بیش از هزار سال مهم‌ترین، توسعه‌یافته‌ترین، و محبوب‌ترین شکل هنر در ایران بوده است. طبق قوانین اسلامی، موسیقی، و رقص... همگی حرام...

چهارشنبه، 24 آبان 1396

تصوف چیست؟

همانطور که بسیاری از پژوهشگران اشاره کرده‌اند واژه‌ی صوفی از واژه‌ی عربی صوف به معنای پشم نشأت می‌گیرد. به این ترتیب، صوفی به کسانی گفته می‌شد...

چهارشنبه، 24 آبان 1396

آشنایی ایرانیان با عرفان پیش از اسلام

شباهت‌های بین «وداها» و «اوستا» و در کل میان اسطوره‌شناسی هندی و ایرانی، که هر دو بر خدایان مشترکی مبتنی‌اند، نشان می‌دهد که هر چند تفکر ایرانی...

چهارشنبه، 24 آبان 1396

اسرار شطرنج و رقعه‌ی ‌حیات

این یادداشت در سال 1382 نوشته شد. اینک که به چاپ می‌رسد باید یادآوری شود که درباره‌ی ‌آن جنگ بیاضی کنانه به تمایل آقای دکتر مرعشی تحلیلی از مندرجات...

سه‌شنبه، 23 آبان 1396

فیلسوف و صوفی

با جدایی فلسفه از الهایت و با پدیدآمدن علوم اجتماعی در دنیای غرب، فرصتی برای بررسی مفهوم انسان از دیدگاه‌هایی متفاوت با آنچه الهیات ارائه می‌داد،...

سه‌شنبه، 23 آبان 1396

آسمان در قرآن

گستره یا عرصه‌ای گنبدی شکل بر فراز زمین. واژه‌ی عربی «السماء»، از ریشه‌ی س م و، به بخش فوقانی هر چیزی اشاره دارد، مثل سقف یا آسمان (طبری، تفسیر،...

يکشنبه، 21 آبان 1396

نقش تصوّف در فرهنگ ایرانی

موضوع دیگری که تأثیر تصوف بر فرهنگ ایرانی را آشکار می‌کند، گرایش به همانندی به جای فردیت در هنر ایرانی است. هنر به مثابه تبیینی انتزاعی و خیال‌پردازانه...

يکشنبه، 21 آبان 1396

نشر اخبار از دیدگاه فقه

با توجه به اهمیت علم اصول در استنباط احکام شرعی نخست به معرفی اجمالی اصول فقه ، تاریخچه مختصر علم اصول و همچنین مبانی فقهی پرداخته شده و یک فرایند...

شنبه، 20 آبان 1396

فرآیند تحلیل و بررسی اطلاعات و اخبار در منابع فقهی

بشر همواره با انبوهی از گزینه‌های رفتاری روبروست که از انتخاب همه‌ی آن‌ها ناتوان بوده و تنها می‌تواند شمار محدودی از آن‌ها را برگزیند: او می‌تواند...

شنبه، 20 آبان 1396