زبدةالبیان؛ تاریخ، جایگاه و ویژگی‌های آن

از مهم‌ترین کتب آیات الأحکام می‌توان به چهار نمونه اشاره کرد. که عبارتند از: • فقه القرآن فی آیات القرآن تألیف قطب‌الدین راوندی؛ • کنزالعرفان...

يکشنبه، 13 دی 1394

ناگهانی بودن ظهور امام زمان (ع) (1)

به طور کلّی در احادیث اهل بیت (علیهم السلام) از ظهور امام زمان (علیه السلام) به عنوان یک امر دفعی و ناگهانی یاد شده است که هیچ مقدمه و شرط ضروری...

شنبه، 12 دی 1394

بداء پذیر بودن وقت ظهور و علائم آن

یکی از مباحثی که تأثیر زیادی در عمق معنای انتظار فرج امام عصر (علیه السلام) دارد، توجّه به این واقعیت است که امر فرج ممکن است در هر روز یا شب...

شنبه، 12 دی 1394

کتب آیات الاحکام از ابتدا تا عصر محقق اردبیلی

نخستین کسی که در زمینه آیات الأحکام کتاب مستقلی نوشته است «محمد بن سائب کلبی کوفی» است که از اصحاب امام باقر و امام صادق (علیهماالسلام) بوده...

شنبه، 12 دی 1394

مکاتب فقهی عصر صفوی

واژه‌ی (مکتب) در زبان فارسی (و مدرسه در زبان عربی) از زمره کلماتی که در لابلای سخنان دانش‌پژوهان و نویسندگان علوم گوناکون به ویژه دانش‌پژوهان...

شنبه، 12 دی 1394

مختصری پیرامون آیات الأحکام

آنچه مسلم است این است که قرآن به گونه‌ای فشرده و در حدّ بیان عام و کلی به احکام پرداخته و از وارد شدن در خصوصیات و جزئیات خودداری کرده و از آن...

شنبه، 12 دی 1394

تفسیر و انواع روش‌های آن

به گفته محققین، تفاوتی عمده و اساسی بین روش تفسیری و رویکرد تفسیری وجود دارد. آیت‌الله جعفر سبحانی به این تفاوت اشاره نموده و این‌گونه متذکر...

شنبه، 12 دی 1394

قواعد فقهی و فرق آن با قواعد اصولی

قواعد فقهی از مهمترین مسائلی است که شناخت آنها بر فقه پژوه و مجتهد لازم است. همچنین شناخت موارد و شرائط آن و موارد استثناء شده از آن به تبع این...

شنبه، 12 دی 1394

شناخت ابعاد زندگی و شخصیتی محقق اردبیلی

در قرن دهم هجری قمری در شهر اردبیل کودکی سعادتمند پا به عرصه وجود گذاشت. او بعد از رشد و شکوفایی و طی مراحل علمی و کسب کمالات معنوی و عرفانی...

شنبه، 12 دی 1394

شيخ نمر باقر النمر؛ آيت الله رزمنده

شيخ "نمر باقر النمر" ‌روحاني شيعي برجسته عربستاني، در سال 1379 هجري قمري مصادف با 1968 ميلادي، در شهر "العواميه" در استان القطيف در شرق عربستان...

شنبه، 12 دی 1394

مراتب انتظار فرج (2)

مطالبی که از ابتدای این مقاله بیان شد، در حقیقت مقدّمه‌ای بود برای بحث «انتظار فرج امام عصر (علیه السلام) و مراتب آن. در یک تقسیم اولیه می‌توانیم...

چهارشنبه، 9 دی 1394

مراتب انتظار فرج (3)

به طور کلی آنچه می‌تواند یک مؤمن را به بالاترین رتبه‌ی انتظار فرج ارتقا دهد، عمق «معرفت» و شدّت «محبّت» او به امام زمانش است که البته محبّت هم...

چهارشنبه، 9 دی 1394

مراتب انتظار فرج (1)

یک عمل خاص، بسته به شرایط و حالات مختلفی که فاعل آن دارد، می‌تواند ارزش‌های مختلفی نزد خداوند داشته باشد. عوامل گوناگونی در میزان ارزش یک عمل...

چهارشنبه، 9 دی 1394

از زمین غیرت حجر بن عدی می‌جوشد

وقتی امیرالمؤمنین (علیه السلام) ضربت خورد و در بستر افتاد حجربن عدی به ملاقاتش رفت. آن حضرت خطاب به او فرمود: «چه خواهی کرد اگر روزی تو را بگیرند...

چهارشنبه، 9 دی 1394

چند دقیقه سکوت!

سکوت همان‌قدر که به قول شاعر سرشار از ناگفته‌هاست، سرشار از فاید هم هست. همان اندازه که می‌تواند آرامش را برای صاحبش به همراه بیاورد، می‌تواند...

چهارشنبه، 9 دی 1394

برخی دیدگاه‌ها درباره‌ی نزول وحی

سیوطی، درباره‌ی آنچه بر پیامبر (ص) نازل شده پنج نظر را که تا آن زمان مطرح بوده آورده است: الف) لفظ و معنی از لوح محفوظ بر پیامبر (ص) نازل شده...

يکشنبه، 6 دی 1394

معنای لغوی و اصطلاحی سبب (اسباب) در قرآن

«اسباب» جمع «سبب» است، و «سبب» چنان که از سخنان لغت‌نویسان و واژه‌پردازان زبان عرب به دست می‌آید دارای معانی و کاربردهای متنوعی است:

يکشنبه، 6 دی 1394

معنای لغوی و اصطلاحی نزول در قرآن

نزول مصدر فعل «نزل» است به معنای حلول از فراز به فرود. این مادّه در قرآن‌کریم به کار نرفته، ولی مشتقاش حدود 302 بار در قرآن آمده است:

يکشنبه، 6 دی 1394

پیشینه‌ ای درباره‌ی اسباب نزول

بخش اول کتابهایی هستند که به شکلی روایی، به جمع روایات مختلف پرداخته‌اند. کسانی چون زرکشی، سیوطی، حاجی خلیفه، قنوجی و زرقانی، علی‌بن عتبه‌بن...

يکشنبه، 6 دی 1394

اهمیّت اسباب نزول در فهم و تفسیر قرآن

مسلمانان برای راهیابی به کمال و هدایت، به تدبّر در قرآن توصیه شده‌اند و تلاش برای فهم کتاب خدا به تدوین «علوم قرآنی» انجامیده است.

يکشنبه، 6 دی 1394