تصوف در آسیای صغیر و بالکان (2)

در دوران عثمانیان، دومین طریقه‌ا‌ی که پس از خلوتیه، بیش از بقیه گسترش یافته بود نقشبندیه بود. ظاهراً، یکی از خلفای شاه نقشبند به نام خواجه رکن‌الدین...

يکشنبه، 19 مهر 1394

تصوف در چین

تاریخ تصوف در چین تا حدودی مبهم و پژوهش‌های درباره‌ی آن عمدتاً جدید است. تصوف اسلامی از سده‌ی دهم / شانزدهم از طریق آسیای مرکزی و خاورمیانه به...

يکشنبه، 19 مهر 1394

تصوف در شبه قاره‌ی هند

تصوف در شبه قاره‌ی هند در قرن دوم و سوم ظهور یافت. درباره‌ی دیدار ابوعلی سِندی با بایزید بسطامی (متوفی 261 یا 264)، سفر تبلیغی حلّاج (متوفی 309)...

يکشنبه، 19 مهر 1394

تصوف در ایران بعد از قرن ششم (2)

با انقراض صفویان و ظهور نادر (حک‍: 1148-1160) و کم‌اعتنایی او به علما و نپرداختن کریم‌خان زند به موضوع تصوف، قدرت و نفوذ مخالفان تصوف چندگاهی...

يکشنبه، 19 مهر 1394

تصوف از ابتدا تا پایان قرن ششم

ظاهراً واژه‌ی صوفی در قرن دوم، در برخی از سرزمین‌های اسلامی، به خصوص در بین‌النهرین، متداول شد. کسانی که در قرن دوم صوفی خوانده می‌شدند، تشکیلات...

يکشنبه، 19 مهر 1394

تصوف در ایران بعد از قرن ششم (1)

اواخر دوره‌ی سلجوقیان یکی از مهم‌ترین ادوار تاریخ تصوف در ایران و در دیگر سرزمین‌های اسلامی است، زیرا در این دوره تصوف پس از تحمل مخالفت‌ها و...

يکشنبه، 19 مهر 1394

واژه‌شناسی تصوف

تصوف، مصدر لازم ثلاثی مزید از باب تفعل، در لغت به معنای صوفی شدن است. یکی از موارد کاربرد باب تفعل در عربی، بیان دارا شدن چیزی یا صفتی است، مثل...

يکشنبه، 19 مهر 1394

افسون در فرهنگ ایرانی و اسلامی

واژه‌ی فارسی افسون (دَمَدم، مأخوذ از عربی دَمدمه به معنی اضطراب، همچنین در فارسی و عربی: دعا، تعویذ، حِرز؛ به معنی حفظ و وِرد - قطعه‌ای از قرآن...

شنبه، 18 مهر 1394

دعانویسی در ایران

عمل نوشتن افسون‌ها و تعاویذ علیه بلایا و شرور. دعا در این معنا عبارت است از کلمات ملفوظ یا مکتوبی که تصور می‌شود در پیشگیری از زیان‌ها، درمان...

شنبه، 18 مهر 1394

افسون‌ها و تعاویذ (ایران پیش از اسلام)

هر چند واژه‌ی مغ، نام روحانیان زردشتی عملاً به مثابه‌ی عنوانی کلی برای همه‌ی انواع جادوگری به کار برده شده و نیز در حقیقت امر، بر ساحری و افسونگری...

شنبه، 18 مهر 1394

جادو در فرهنگ عربی و اسلامی

واژه‌ای که در زبان عربی برای این مفهوم به کار می‌رود، «سحر» است که با فعلِ «به توهم افکندن چشم» پیوند دارد (اعراف: 113 [صح 116]) و بنابراین ظاهراً...

شنبه، 18 مهر 1394

جادو در فرهنگ ایران پیش از اسلام

با آن که دین و جادو اساساً دو پدیده‌ی متفاوتند ولی اغلب از آنها تعبیر نسبتاً مشابهی به عمل می‌آید. با این حال، این دو در هیچ جای دیگری همچون...

شنبه، 18 مهر 1394

خرافات

واژه‌ی خرافات در هر دو معنای ذهنی و عینی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ما شماری از عقاید، عادات، پندارهای فردی یا قبیله‌ای را که گمان می‌کنیم بر...

شنبه، 18 مهر 1394

موسی (علیه السلام) و هارون (علیه السلام)

دیدار یعقوب با پسرش در مصر موجب شد تا بحرانهایی که دامنگیر آن خانواده شده و میان پدر و فرزند جدایی افکنده و غم و اندوه را در دلها بر جای گذاشته...

شنبه، 18 مهر 1394

حضرت شعیب (علیه السلام)

شهروندان مدین از عربهای ساکن «معان» واقع در کشور شام بودند. آنان مشرک و «اَیکه» پرست بودند. عادت زشت و ناپسند آنان کم فروشی،‌ بازی با ترازو و...

شنبه، 18 مهر 1394

حضرت یوسف (علیه السلام)

انسان به هر قله و بلندایی از فصاحت و بلاغت و زیبایی کلام که برسد، محال است چه از نظر گزینش واژه‌ها و چه از نظر معنی و مفهوم، بتواند به گرد قرآن...

شنبه، 18 مهر 1394

حضرت ایوب (علیه السلام)

داستان حضرت ایوب (علیه السلام) از زیباترین و شگفت انگیزترین داستانها درباره‌ی شکیبایی هنگام مصیبت و گرفتاری است و لذا مشهور و فراگیر شده است...

شنبه، 18 مهر 1394

حضرت اسحاق (علیه السلام)

یک زن، شادمانی بی پایان و سعادت بزرگ را زمانی به دست می‌آورد که خدا به او نوزاد پسر عطا فرماید.اما اگر زنی پس از سالها تحمل اندوه و رنج بی فرزندی...

شنبه، 18 مهر 1394

حضرت یعقوب (علیه السلام)

حضرت یعقوب (علیه السلام) پس از خداحافظی با پدر و مادر عزیز و ارجمند خویش با قلبی غمگین و دلی سوزان، [به سفارش پدرس، اسحاق نبی] سفر خود را [به...

شنبه، 18 مهر 1394

حضرت لوط (علیه السلام)

لوط عمویش، ابراهیم (علیه السلام)، را در سرزمین فلسطین ترک کرد و عازم سرزمین سدوم و عاموره در شرق اردن شد و مردم را به توحید دعوت کرد تا اینکه...

شنبه، 18 مهر 1394