نوع انتقال پیام در قرن اول هجری

برای این که بتوانیم واقعاً تصور درستی از فضای قرن 1 هـ داشته باشیم که چه اتفاقاتی افتاده است، باید بدانیم اصلاً چه نوع انتقال پیامی قرار بوده...

سه‌شنبه، 21 آذر 1396

حدیث در قرن اول

این که حدیث چیست از موضوعات سهل ممتنع است و از آن دست مسائلی که در نگاه اول خیلی واضح به نظر می‌رسد ولی وقتی کمی عمیقتر نگاه می‌کنیم تازه ابهامات...

يکشنبه، 19 آذر 1396

بررسی مسأله منع کتابت حدیث در کتب تاریخی

در هیچ یک از کتاب‌های تاریخی این مسأله مهم نیامده است که عمر در تاریخی دستور داده باشد هیچ کس حدیث پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) را ننویسد...

يکشنبه، 19 آذر 1396

نشر اخبار از دیدگاه فقه

با توجه به اهمیت علم اصول در استنباط احکام شرعی نخست به معرفی اجمالی اصول فقه ، تاریخچه مختصر علم اصول و همچنین مبانی فقهی پرداخته شده و یک فرایند...

شنبه، 20 آبان 1396

فرآیند تحلیل و بررسی اطلاعات و اخبار در منابع فقهی

بشر همواره با انبوهی از گزینه‌های رفتاری روبروست که از انتخاب همه‌ی آن‌ها ناتوان بوده و تنها می‌تواند شمار محدودی از آن‌ها را برگزیند: او می‌تواند...

شنبه، 20 آبان 1396

ثنویت در کلام اسلامی

انگیزه‌ی ثنویون از نظریه‌ی دو مبدأ چه بوده است؟ آیا اساساً شری در عالم وجود دارد یا هرچه هست خیر محض است؟ اگر شری هست، بسیار است یا اندک؟ اگر...

پنجشنبه، 4 آبان 1396

معانی مختلف ثنویّت

ثنویت، اعتقاد به وجودِ دو خالق و مدبر در عالم است. ثنویت مصدر جعلی از صفت نسبیِ ثَنَوی (منسوب به اثنَین) و ریشه‌ی آن ث‌ن‌ی است

چهارشنبه، 3 آبان 1396

ثنویت در قرآن و حدیث

هرچند واژه‌ی ثنویت عیناً در قرآن به کار نرفته ولی چون لازمه‌ی اثبات و اعتقاد به توحید نفی ثنویت است، می‌توان ثنویون را از جمله مخاطبان آیاتی...

چهارشنبه، 3 آبان 1396

توحید در فلسفه

توحید خداوند – پس از اثبات وجود او، که از نخستین مباحث الاهیات به معنای اخص به شمار می‌رود – یکی از مهم‌ترین مسائل در فلسفه‌ی اسلامی است. در...

چهارشنبه، 3 آبان 1396

توحید در عرفان

نظر عارفان درباره‌ی توحید مبتنی بر نظریه‌ی وحدت وجود و نظریه‌ی تجلی و ظهور نزد ایشان است. مراد از توحید به رغم اختلاف در تعابیر و نحوه‌ی تفصیل...

چهارشنبه، 3 آبان 1396

توحید در علم کلام

بحث توحید در منابع متقدم کلامی غالباً مشتمل است بر تبیین مراد از وحدت خدا و اثبات این وحدت. در باب مراد از وحدت، بیش از پنج معنا ارائه شده است:

چهارشنبه، 3 آبان 1396

بیان ادلّه و توحید

با تأمل در مجموعه‌ی آیات قرآن می‌توان گفت قرآن با تأکید بر پیوند حقیقیِ سه مقوله‌ی خلق و تدبیر و عبادت، منظومه‌ی توحیدی خود را ارائه کرده است،...

چهارشنبه، 3 آبان 1396

توحید در احادیث

مضامین مرتبط با توحید در احادیث، به ویژه احادیث امامان اهل‌بیت پیامبر (علیهم‌السلام)، ادبیات گسترده و پرباری فراهم آورده است. در این میان خطبه‌های...

چهارشنبه، 3 آبان 1396

توحید در قرآن و تفسیر

تأکید بر یکتایی خدا و نفی صریح و قاطع هرگونه شرک، اصلی‌ترین پیام قرآن شناخته شده است. تحقق تاریخی امت اسلامی نیز، به رغم تکثر آشکار و نسبتاً...

چهارشنبه، 3 آبان 1396

زمینه‌های بحث توحید در قرآن

نظریه‌ی توحید قرآنی، آشکارا معطوف به مقابله با اعتقادات مشرکانه و غیرتوحیدی، در هر بعدی (به ویژه شرک در عبادت و شرک در تدبیر) و به هر گونه‌ای...

چهارشنبه، 3 آبان 1396

واژه‌شناسی توحید

توحید، از ریشه‌ی «وحد» به معنای یکی گفتن است. در دوره‌ی جدید به معنای یکی کردن نیز به کار می‌رود. کلمه‌ی وحد – که واژه‌های واحد، وحید، وَحد (وَحدَهُ،...

چهارشنبه، 3 آبان 1396

نگاهی تاریخی به حوزه علمیه‌ی قم

سرزمین قم از اولین روزهای تصرف به دست مسلمین، محل اجتماع قبیله «اشعری» - که از شیعیان علی (علیه السلام) و از اهالی یمن بودند - قرار گرفت و به...

سه‌شنبه، 2 آبان 1396

اندر معنایِ تاریخی حدیث و چیستیِ آن

حدیث از نظر لغوی، به امر جدید و تازه اطلاق می‌شود. شیخ بهایی در تعریف اصطلاح حدیث می‌نویسد:

شنبه، 29 مهر 1396

طبقه بندی موضوعیِ احادیث

اگر به حدیث به عنوان یک روش نگاه کنیم، می‌توان میان تعریف حدیث شیعه و سنی نیز نوعی همسانی ایجاد کرد. طبقه بندی حدیث به حدیث شیعه و اهل سنت، نیز...

چهارشنبه، 26 مهر 1396

توسعه‌ی مفهوم تواتر در تاریخ نگاری

خبر متواتر در مقابل خبر واحد، یکی از اصطلاحات خاص فرآیند نقل حدیث و به عبارت دیگر تاریخ نگاری اسلامی است که در رویکرد تاریخ نگری خاورشناسان،...

دوشنبه، 24 مهر 1396