قبله نمای مدگرایی

این حرف اشتباه نشود با این‏كه بنده با مد و تنوع و تحول در روش‏های زندگی مخالفم، نخیر، مدگرایی و نوگرایی اگر افراطی نباشد، اگر روی چشم و هم‏چشمی رقابت‏های كودكانه نباشد، عیبی ندارد. لباس و رفتار و آرایش تغییر پیدا می‏كند، مانعی هم ندارد، اما مواظب باشید قبله نمای این مدگرایی به سمت اروپا نباشد، این بد است. اگر مدیست‏های اروپا و آمریكا در مجلاتی كه مدها را مطرح می‏كنند، فلان طور لباس را برای مردان یا زنان خودشان ترسیم كردند، آیا ما باید انیجا در همدان یا تهران یا در مشهد آن را تقلید كنیم؟ این بد است. خودتان طراحی كنید و خودتان بسازید. بنده زمان ریاست‏جمهوری در شورای عالی انقلاب فرهنگی قضیه طرح لباس ملی را مطرح كردم و گفتم بیایید یك لباس ملی درست كنیم، بالاخره لباس ملی ما كه این كت و شلوار نیست. البته من با كت و شلوار مخالف نیستم، خود من هم گاهی اوقات در ارتفاعات یا جاهای دیگر ممكن است كاپشن هم بپوشم، ایرادی هم ندارد، اما بالاخره این لباس ملی ما نیست. عرب‏ها لباس‏های ملی خودشان را دارند، هندی‏ها لباس ملی خودشان را دارند، اندونزیایی‏ها لباس ملی خودشان را دارند، كشورهای گوناگون شرقی لباس‏های ملی خودشان را دارند، آفریقایی‏ها لباس ملی خودشان را دارند و در مجامع جهانی هر كس لباس ملی خود را دارد، افتخار هم می‏كنند. ما در جایی رئیس‏جمهوری را دیدیم كه لباس ملی‏اش عبارت بود از دامن! مرد بزرگ، دامن پوشیده بود! پاهای او هم لخت بود! یك دامن تقریبا تا حدود زانو، و هیچ احساس حقارت هم نمی‏كرد. با افتخار تمام در آن حلسه شركت می‏كرد، می‏آمد و می‏رفت و می‏نشست. این، لباس ملی اوست، ایرادی هم ندارد. عرب‏ها با تفاخر، لباس ملی خودشان را می‏پوشند ـ پیراهن بلند و چفیه و عقال ـ و ممكن است به نظر من و شما هیچ منطقی هم نداشته باشد، اما لباس آنهاست و آن را دوست دارند. من و شما كه ایرانی هستیم،لباسمان چیست؟ شما نمی‏دانید لباس ما چیست. البته من نمی‏گویم طرح این لباس حتماً باید برگردد به لباس پانصد سال قبل، ابداً. من می‏گویم بنشینید برای خودتان یك لباس طراحی كنید. البته الان این را از شما نمی‏خواهم، این را من در شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح كردم. آن روز ما یك بخش دولتی را مأمور كردیم و گفتیم دنبال این كار بروید. یك كار مقدماتی هم كردند، اما آن را به جایی نرساندند، دوره ریاست جمهوری ما هم تمام شد من می‏خواهم بگویم اگر شما موی سرتان را می‏خواهید آرایش كنید، اگر می‏خواهید لباس بپوشید، اگر می‏خواهید سبك راه رفتن را تغییر دهید، بكنید، اما خودتان انجام دهید، از دیگران یاد نگیرید.
در كشورهای غربی و بیشتر از همه در آمریكا، حدود سه چهار دهه پیش یك مشت جوان بر اثر واخوردگی از شرایط اجتماعی، دچار حركت‏هایی شدند، كه البته تا امروز هم ادامه دارد. در زمان ما مظهر این افراد، بیتل‏ها بودند كه با آرایش عجیب و غریب و با نوعی موسیقی شبیه موسیقی پاپ ـ كه الان در دنیا معمول است ـ ظاهر می‏شدند. بنده بعد از انقلاب به الجزایر رفتم. در خیابان ماشین ما عبور می‏كرد. یك وقت دیدم پسر جوانی نصف موی سرش را تراشیده و نصف دیگر را باقی گذاشته است، هر چه من نگاه كردم، دیدم این آرایش، هیچ زیبایی ندارد. مشخص بود او از كسانی تقلید كرده است. در الجزایر، فشار صنعتی و فشار ابزار تولید و تكنیك بر زندگی مردم اصلاً آن‏قدرنیست كه یك جوان، احساساتی را پیدا كند كه در آمریكا یا انگلیس یا در جای دیگر پیدا می‏كرد، اما چون دیده بود آنها انجام داده‏اند، او هم انجام می‏داد. بنده با این چیزها مخالفم و دوست نمی‏دارم جوان ما این طوری حركت كند و دختر و پسر ما دائم چشم‏شان به آنها باشد.