چگونگی شکل گیری اثر تاریخی

در اینجا عوامل متعددی دخیل اند. اگر مورخ برای امرار معاش می نویسد، احتمالاً باید عنوانی را انتخاب کند که جاذبه عمومی دارد ـ غالباً جاذبه ای برای...

پنجشنبه، 17 اسفند 1391

ماهیت شواهد تاریخی؟

در تابستان 1991، کشف ظاهری سیاره ای که در بخشی دور افتاده از کهکشان به دور ستاره ای می چرخید موجب پدید آمدن جنجال مختصری در محافل ستاره شناسی...

پنجشنبه، 17 اسفند 1391

مفهوم شاهد در تاریخ

از این گزاره ها، شماره های 1 و 8 به وضوح صادق اند (یا به وضوح کاذب اند). هیچ شاهدی برای تأیید آنها لازم نیست: آنها خودشان بدیهی اند، یعنی آن...

پنجشنبه، 17 اسفند 1391

تخیل در تاریخ

یک موضوع مهم که این فصل هنوز بدان نپرداختند نقشی است که تخیل ایفا می کند. معمولاً مورخ، مانند نویسنده رمان تاریخی، باید بتواند شخصیتهایش را طبق...

پنجشنبه، 17 اسفند 1391

آیا می توان گذشته را شناخت

این دو پرسش شاید به نحو فریب دهنده ای ساده به نظر برسند، اما منظور اینکه خود را از آستانه شکاکیت کامل عقب بکشیم، ارزش آن را دارد که تفاسیر اندکی...

پنجشنبه، 17 اسفند 1391

صدق در تاریخ

مسئله صدق در تاریخ چیزی است که باید با آن مواجه شویم؛ زیرا مفهوم «امر واقع» بر آن مبتنی است. مفهوم «صدق» در تاریخ را می توان به دو شیوه نگریست؛...

پنجشنبه، 17 اسفند 1391

چگونه می دانیم تاریخ راست است؟

مورخ آلمانی، هایو هولبورن، چکیده مسائل محوری معرفت تاریخی را این گونه بیان کرده است که آن مسائل «به این واقعیت وابسته اند که معرفتی عینی به گذشته...

پنجشنبه، 17 اسفند 1391

حق استراحت ندارید

عصر روز اول یا دوم عملیات بیت المقدس بود. انتهای خط، پشت جاده ی آسفالت، داشتیم با جیپ می رفتیم. یک دفعه یکی از بچه ها که کنار ما بود، با دست...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

ماه مجنون از چشم من

از آن روز تا آخرهای عملیات طریق المقدس هیچ کدامشان را ندیدم. در گلف اهواز بود که مهدی را دیدم و بهش پیشنهاد کردم بیاید در راه اندازی تیپ نجف...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

احمد پاشو بیا

صداش هنوز توی گوشم است، که می گفت:«پاشو بیا احمد!»باز مثل خیبر با هم بودیم. همه چیزمان مشترک بود. هدف هایی که برای مان در نظر گرفته بودند در...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

پیش بینی دقیق

شب قبل از عملیات وقتی به رضا نور محمدی(1)سفارش می کردم مواظب خودش باشد، با تبسمی عارفانه و زیبا گفت، من فردا شب ساعت 2 بعد از نیمه شب شهید می...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

فرمانده ای با یک چشم

سال اول جنگ، تعدادی از بچه ها را در جبهه فیاضیه آبادان مستقر کرده بودیم. جنگ سرو سامانی نداشت و در هر نقطه ای از خط، ابتکار، خلاقیت و شجاعت بچه...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

نخستین عملیات در روز

در حین انجام عملیات بیت المقدس، دشمن توانسته بود یکی از خاکریزها را دور بزند و از طریق آن، از پشت، رزمندگان را هدف گلوله مستقیم تانک قرار می...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

آیا تاریخ یک بازسازی است یا تعبیری جدید؟

منقول است که تعلیم بد، هنگامی واقع می شود که رشته ای از کلمات از جزوات درسی معلم به دفتر دانش آموز سرازیر می شود، بدون اینکه ذهن هیچ یک از این...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

معرفت تاریخی چیست؟

دانست چیزی، به چه معناست؟ فیلسوف ممکن است پاسخ دهد که شخص الف می تواند مدعی دانستن گزاره ج شود، اگر و تنها اگر شرایط زیر برآورده شود:

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

چگونگی روایت در تاریخ نگاری

روایت الگوی مشترک کهن ترین صور تاریخ نگاری بود (توسیدید، پولیبوس، لیوی، تاسیتوس). مهارتهای مورخ روایی، از زمان تجدید حیاتشان در رنسانس، به نحو...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

تاریخ غیرروایی

به دو دلیل، مقدار زیادی درباره تاریخ روایی سخن گفتیم: یکی اینکه روایت شناخته شده ترین قالب تاریخ است (همان طور که این نام بر آن دلالت دارد و...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

تفاوت تاریخ با داستان نویسی

ارسطو می گوید داستان بازنمایی فعل (1) است به کمک یک طرح (2). داستان، همانند تاریخ، مربوط به فعل است و آن فعل را از طریق واسطه ای خاص که چه بسا...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

چگونگی نگرش تاریخ

معروف است که پژوهش تاریخ مستلزم خواندن بسیار است. تمام این خواندن را می توان دریافت ارتباطات برشمرد. به همین نحو، هر سند و هر کتابی را می توان...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391

نگرشهای عمومی به تاریخ

یک تفاوت مهم بین نگرشهای خصوصی و عمومی وجود دارد. نگرشهای خصوصی به تاریخ از تجارب و خاطرات شخصی سرچشمه می گیرند، یعنی از علاقه خاص خود فرد که...

چهارشنبه، 16 اسفند 1391