پرسش های اصلی فلسفه ی تاریخ (2)

«تصادف» چیست؟ آیا از نظر جهان بینی علمی و فلسفی «تصادف» مفهوم منطقی دارد یا نه؟ از یک طرف دانشمندان قانون علیت ومعلولیت را محترم می شمارند و...

يکشنبه، 15 بهمن 1391

پرسش های اصلی فلسفه ی تاریخ (1)

امروز در بسیاری از نوشته ها و سخنرانی ها از تغییرات بنیادی و غیر بینادی تاریخ، سخن به میان می آید. برخی از تغییرات را سطحی و قشری و برخی دیگر...

يکشنبه، 15 بهمن 1391

محور تفکّر مارکس

در واقع محور تفکر تمامی انواع مارکسیسم را- می‌توان در این گزاره خلاصه کرد: در میان تمامی عناصر و نیروهای جامعه سرمایه داری، فقط کارگران مزدبگیر...

پنجشنبه، 12 بهمن 1391

تاریخی‌گرایی در واکنش به تاریخ‌نگاری تحصّلی

شناخت صحیح مکاتب تاریخی معاصر و تحوّل اندیشه‌ها و مباحث مطرح شده در هر مکتب، ابزارهای فراوانی در اختیار محققان تاریخ قرار می‌دهد تا بهتر بتوانند...

چهارشنبه، 11 بهمن 1391

موتور محرک تاریخ چیست؟

این سؤالی است که پاسخ آن با در نظر گرفتن این که محور تاریخ به اصطلاح دانشمندان «ماده ی خام تاریخ» یعنی «انسان» ناشناخته می باشد، روشن است.

چهارشنبه، 11 بهمن 1391

تاریخی‌گرایی در واکنش به تاریخ‌نگاری تحصّلی

شناخت صحیح مکاتب تاریخی معاصر و تحوّل اندیشه‌ها و مباحث مطرح شده در هر مکتب، ابزارهای فراوانی در اختیار محققان تاریخ قرار می‌دهد تا بهتر بتوانند...

سه‌شنبه، 10 بهمن 1391

صحنه تاریخ

آن چیزی که در مارکس وجود داشت و مرا بسیار شگفت زده کرد، شرکت پُرشور و اشتیاق او در مسائل سیاسی بود، و این کار با روش عینیِ آرامی که به پیروانش...

يکشنبه، 8 بهمن 1391

در جستجوی انسان تاریخی

فلسفه، این حقیقت را به هیچ رو کتمان نمی کند که آیین آن، همانا آیین پرومته است: «در یک کلام، من از تمامی خدایان نفرت دارم.» این است ابزار و وسیله...

شنبه، 7 بهمن 1391

چکیده ی تاریخ نگاری رنسانس

به سال 1603 سِر والتر رالی Sir Walter Raleigh (1618- 1552)، سیّاح و شخصّیت محبوب دربار ملکه الیزابت، به اتهام توطئه علیه شاه جدید، جیمز اول،...

يکشنبه، 24 دی 1391

جریان ها و مکاتب مهم تاریخ نگاری غرب

طی قرن های 16 تا 18، هم زمان با پیشرفت های عقلی و علمی بشر، شرایط برای تبدیل تاریخ به علم فراهم آمد. مورخان خواهان تبدیل تاریخ به دانشی کاملاً...

شنبه، 16 دی 1391

تاریخ و ضرورت همگرایی با علوم اجتماعی

بازاندیشی تاریخ در ذهن مورخ انجام می‌شود و ذهن مورخ در بستر ساختاری جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کند قوام می‌گیرد. تاریخ بررسی و تحلیل اجزای ساختاری...

يکشنبه، 3 دی 1391

جغرافیای تاریخی در ایران

به رغم فراوانی متون کهن جغرافیای تاریخی در میان ایرانیان و با وجود آن که در دهه‌های اخیر درسی با عنوان «جغرافیای تاریخی» در دانشگاه‌های کشور...

يکشنبه، 3 دی 1391

تحلیل موقعیت مدنی شهر واسط تا قرن سوم هجری

هدف از این مقاله تحلیل جایگاه شهر واسط و بررسی عناصر مدنی این شهر می‌باشد. این مقاله با استفاده از روش وصفی – تحلیلی در پی پاسخ به این پرسش است...

يکشنبه، 3 دی 1391

فلسفه تاریخ ازدیدگاه ابن خلدون

تاریخ قبل از ابن خلدون؛ نوعی از ادبیات بود، چیزی از قبیل حکایت و داستان و سرگذشت پادشاهان و عجایب و غرایب و بیشتر و غرایب و بیشتر اوهام و خرافات...

دوشنبه، 13 آذر 1391

تقسیم تاریخ در یونان و روم

اما هیچکدام جز «اوید Ovide» توضیحی مشروح بدان نیفزودند. برای رومیها (عصر طلائی) مربوط بزمانی است که (ساتورن) بر‌ (لاسیوم Latium) که بمعنی پناهگاه...

شنبه، 11 آذر 1391

کارنامه تاریخ

نمی دانم آناتول فرانس این حکایت را از کجا آورده است که وقتی یک تن از پادشاهان پارس از خردمندان دربار خویش درخواست تا برای وی یک دوره تاریخ جهانی...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

ترقی انسان در تاریخ

در دوران روشنگری قرن هجدهم فکر ترقی در حقیقت یگانه ایمان و امید اکثر حکماء اروپا بود. با اینهمه این اندیشه هیچ جا روشن تر و جالب تر از یک رساله...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

مورخ و ارزیابی

در تاریخ چون تکیه همه بر اسناد و شهادت هاست، مورخ ناچار می بایست به انواع مدارک که در «پرونده» دارد -اسناد کتبی، برگه ها و مآخذ اطلاعات غیر مستقیم-...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

چگونگی نقد متون

نقد متن قدم دیگری است که بی آن نمی توان دانست اصل عبارت و کلام راوی یا شاهدی که گفته او به عنوان گواهی و سند ممکن است مورد استفاده مورخ واقع...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

مورخ و مدارک پیش رو

در کار تاریخ، شناخت روش و هدف اهمیت خاص دارد. در حقیقت علم فقط از وقتی توانسته است پیشرفت واقعی حاصل کند که دریافته است در سیر خویش چگونه و از...

چهارشنبه، 8 آذر 1391