شکل‌گيري ستارگان

پيش از آنکه ستاره‌اي بتواند شکل بگيرد، ابري از گاز و غبار مي‌بايد خود را به نحوي از محيط ميان ستاره‌اي جدا کند. ابر جدا شده بايد به چنان ابعادي...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396

تابش ستارگان

اگر به ماهیت واقعی ستارگان پی ببریم می‌توانیم حتی بدون استفاده از ابزارهای خاص، فاصله آن‌ها را تخمین بزنیم. اگر فرض کنیم که ستارگان نیز مانند...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396

آيا ستاره‌ها هم حرکت مي‌کنند؟

با چشم غير مسلح فقط مي‌توان حرکت‌هاي ظاهري ستارگان را، که ناشي از چرخش و گردش زمين هستند، ديد. ولي اندازه‌گيري‌هاي دقيق نشان مي‌دهند که ستارگان...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396

فاصله‌ي ستاره‌ها

ستارگان اجرامي هستند بسيار دور دست؛ نزديک‌ترين آن‌ها بسيار دورتر از دورترين سيارات است و دورترينشان آنقدر از ما فاصله دارد که حتي بزرگترين تلسکوپ‌هاي...

چهارشنبه، 8 شهريور 1396

اختروش‌های دور دست

نتایج تازه‌ای که از جستجوی اختروش‌های بسیار دور به دست آمده این نظر را که "اختروش‌های با انتقال به سرخ 3 < zفوق العاده نادرند" مورد تردید قرار...

پنجشنبه، 2 شهريور 1396

پاد ماه درنزدیکی مرکز کهکشان

راه شیری در مقایسه با نقاط متلاطمی که در جهان کشف شده است، نسبتاً آرام به نظر می‌رسید. اما مشاهدات حاصل از رصدخانة پرتوی گامای کامپتون حاکی از...

چهارشنبه، 11 مرداد 1396

کنکاشی در واقعیت وجود رشته‌های کهکشانی

چشم انسان به خوبی می‌تواند نظم را در آشوب تشخیص دهد. در مورد کانال‌هایی که پرسیوال لووِل در کرة مریخ می‌دید نمونة کاملی از قابلیت عجیب چشم است...

چهارشنبه، 7 تير 1396

ابر غول‌های آبی یا خرده خوشه‌های ستاره‌‌ای؟

ستاره‌های پر جرم ممکن است به آن سنگینی نباشند که پیش از این تصور می‌شد. رصد‌هایی که با دو دوربین در رصد‌خانة لاسی با، شیلی (وابسته به سازمان...

چهارشنبه، 31 خرداد 1396

ابرنواختر SN A: یافته های تازه‌ای دربارة مواد دفع شده

ابرنواختر 1987A (SN 1987A) که به فاصلة 165000 سال نوری از ما، در ابر بزرگ ماژلان واقع است، برای اولین بار فرصت آزمون نظریه‌های تکامل ستاره‌های...

پنجشنبه، 4 خرداد 1396

نقشة ستارگان

دانشمندان در "انستیتوی علم تلسکوپ فضایی" در بالتیمور به سال 1989 ،بزرگ ترین نقشه ستارگان را تهیه کرده اند. این نقشه نه فقط تلسکوپ فضایی را راهنمایی...

يکشنبه، 20 فروردين 1396

ناحیه‌ای تهی در صورت فلکی عوا

بررسی جامعی که از توزیع کهکشان¬های دوردست در آسمان نیمکرۀ شمالی به عمل آمده، حاکی از وجود ناحیۀ تهی بسیار بزرگی در فضای میان کهکشانی به‌قطر 350...

يکشنبه، 20 فروردين 1396

کشف دومین سیاهچاله

وجود سیاهچاله‌ها، ده¬ها سال قبل پیش‌بینی شده بود ولی تا این اواخر فقط یک نمونۀ مورد قبول همگان وجود داشت و آن سیاهچاله‌ای است که در منظومۀ مزدوج...

شنبه، 19 فروردين 1396

قطب جنوب، بهشت اختر شناسان

آسمان های سرد و صاف جنوبگان، این قاره را برای اخترشناسان یکی از بهترین محل‌های نظاره به آسمان کرده است. بنیاد علمی علوم امریکا، به عنوان اولین...

شنبه، 19 فروردين 1396

سنگ‌های آسمانی از کجا می‌آیند

«خطر بالقوه» سیارک‌ها ربطی به همة سنگ‌های منظومه شمسی ندارد. اغلب سیارک‌ها (تاکنون 5000 شمارش شده و بی‌شک هزاران سیارک دیگر وجود دارند) در مدار...

پنجشنبه، 17 فروردين 1396

زنان پیشگام در اخترشناسی

در عهد ملکه ویکتوریا، «بانوان» را کاملاً بی‌ فایده می‌پنداشتند. به آنان می‌آموختند که کمی نقاشی کنند یا اندکی پیانو بنوازند و اگر پول کافی داشتند،...

پنجشنبه، 17 فروردين 1396

خرگوش و خرچنگ

درسال 1054، انفجار یک ابر نواختر (سوپر نوا)، سحابی خرچنگ را پدید آورد و چنان نوری از آن ساطع شد که به مدت 23 روز (بنا بر گواهی اخترشناسان چینی...

چهارشنبه، 16 فروردين 1396

تپ اختران: تندترین و دورترین آن ها

تا چند سال گذشته، تپ‌اختری که در دل ابرگاز منبسط شونده‌ای به‌نام سمای خرچنگ جای دارد، تند چرخان‌ترین شی سماوی بود. این تپ‌اختر که بازماندۀ ابر...

دوشنبه، 14 فروردين 1396

از سیاره تیر تا پلوتون، آشوبی گریبانگیر منظومه شمسی

نیوتون کاملاً اشتباه نکرده بود که منظومه شمسی مانند ساعت کار می‌کند. سازمان فضا و هوا نوردی امریکا (NASA) هنوز می‌تواند یک سفینه فضایی را به...

يکشنبه، 6 فروردين 1396

راجع به چرخش فلکهای آسمانی

نیکولائوس کوپرنیک نخستین دانشمند عصر نوزایی بود که نظریة خفتة خورشید مرکزی آریستار خوس را، که خورشید ساکن را در مرکز جهان قرار می داد، احیا کرد....

چهارشنبه، 11 اسفند 1395

نجوم برای همه

ناشرین محترم ترجمه‌ی فارسی کتاب نجومی ماکسول رید از اینجانب تقاضا نمودند که مختصری به عنوان دیباچه به آن کتاب بنویسم. علت این تقاضا را نمی‌دانم...

پنجشنبه، 14 بهمن 1395