اسلام و کثرت گرایی سیاسی

نظریه هایی از نوع مشروطه اسلامی و حکومت اسلامی (با قرائتی که شالوده ی قانون اساسی جمهوری اسلامی قرار گرفت) اندیشه ی سیاسی اسلامی را دچار دگرگونی...

دوشنبه، 23 دی 1392

تجددخواهی اسلامی

مصر در میان کشورهای اسلامی در بخش باختری جهان اسلام نقش پیشرو را در نهضت باززایی دوره ی جدید داشته است. مصر بعد از اشغال نظامی توسط ناپلئون (1802-1798)...

دوشنبه، 23 دی 1392

حکومت ولایی

تکوین زمینه های انقلاب اسلامی و پیدایش نظریه ی ولایت فقیه به لحاظ تاریخی به طور مستقیم با انقلاب مشروطه ارتباط داشته است. نظریه ی ولایت فقیه...

دوشنبه، 23 دی 1392

نظریه ی مشروطه ی شیعه

نظریه ی دولت مشروطه یکی از نظریه هایی است که در پاسخ به پرسشهای تازه ای که به مقتضای عصر جدید برخاسته بود تکامل پیدا کرد. از جمله مهمترین این...

دوشنبه، 23 دی 1392

آغاز تجددخواهی در ایران

آنچه در تاریخ اروپا به مدرنیزه شدن و مدرنیته معروف شده است و در زبان فارسی با واژه های نوسازی، تجدد و واژه هایی از این قبیل نامیده شده است عصر...

دوشنبه، 23 دی 1392

سلطنت مشروعه

پس از تأسیس سلسله ی صفویه در ایران جریانهای فکری و فقهی در شیعه در حدود مقدور خود را با واقعیات موجود وفق دادند. از جمله اینکه جریانهای اصلی...

دوشنبه، 23 دی 1392

حکمت و اندیشه ی سیاسی عصر صفوی

تشکیل سلسله ی صفوی در ایران از جهات گوناگون فصل تازه ای در تاریخ ایران محسوب می شود. در این دوره ی نخستین حکومت شیعی در سرزمین ایران ظهور و تکامل...

دوشنبه، 23 دی 1392

تحول اندیشه ی سیاسی شیعه در حوزه ی فقه

از فرقه های کوچکتر شیعه و فرقه ی اسماعیلیه که بگذریم، فقیهان شیعه تا دوره ای طولانی نسبت به امر سیاسی عنایت چندانی نداشته اند و در این حیطه کمتر...

دوشنبه، 23 دی 1392

ابن خلدون و نهادهای سنتی

ابن خلدون نظامهای سیاسی را به دو دسته شرعی و عقلی تقسیم می کند. رژیم شرعی به دستور خداوند و توسط پیامبرش بنا گذاشته شده است. اصول آن بر مبنای...

دوشنبه، 23 دی 1392

آمیزش اندیشه ی شیعه و عرفان

یکی از خصوصیات شایان توجه اندیشه ی شیعه که به طور غیرمستقیم برای اندیشه ی سیاسی حائز پیامد مهمی است آمیزش کلام شیعه با عرفان است. از جمله پیامدهای...

دوشنبه، 23 دی 1392

نخستین جوانه های فقه سیاسی

برخی نهادها که به وسیله ی پیامبر و از خلال وحی بنا نهاده شده نخستین انگیزه های اندیشه ورزی در زمینه ی توجیه آنها را پدید آورد. از جمله اینها...

يکشنبه، 22 دی 1392

علم عمران ابن خلدون

نظر ابن خلدون درباره ی تاریخ بیشتر با نظر متکلمان معتزلی نزدیکی دارد. معتزله نخستین کسانی بودند که اصول مکتب نقلی تاریخ را که طبری نماینده ی...

يکشنبه، 22 دی 1392

ابن خلدون و سنت اندیشه ی سیاسی

ابن خلدون (808-732) یکی از بزرگترین اندیشمندان اسلامی است که صاحب نوآوری مهمی در عرصه ی اندیشه است. ابن خلدون با تمام اندیشمندان اسلامی و ایرانی...

يکشنبه، 22 دی 1392

نخستین جوانه های فقه سیاسی

برخی نهادها که به وسیله ی پیامبر و از خلال وحی بنا نهاده شده نخستین انگیزه های اندیشه ورزی در زمینه ی توجیه آنها را پدید آورد. از جمله اینها...

يکشنبه، 22 دی 1392

جلال الدین دوانی: رویکرد اشراقی به نظریه شاهی

همراه با ضعف و بعداً برافتادن دستگاه خلافت عباسی اندیشه ی سیاسی به صورت های مختلف به نظریه های شاهی سوق پیدا کرد. هر سه جریان عمده ای که اندیشه...

يکشنبه، 22 دی 1392

روزبهان اصفهانی: شاه در هیأت امام

فضل الله روزبهان خنُجی معروف به اصفهانی در قرن دهم هجری به هنگامی زندگی می کرد که بعد از مرگ تیمور (920هـ) امپراتوری او دچار تجزیه شده بود و...

يکشنبه، 22 دی 1392

خواجه نظام الملک و شاهی ایرانی

سیاست نامه نویسی یکی دیگر از شاخه های اندیشه ی سیاسی است که اندیشه ی سیاسی ایرانی و اسلامی در آن به شیوه های خاص خود جلوه پیدا کرده است. سیاست...

يکشنبه، 22 دی 1392

فخر رازی: جدایی اقتدار دینی و اقتدار حکومتی

فخرالدین رازی (606-543) معروف به امام فخر از جمله اندیشمندانی است که از پایگاه کلام به فلسفه نیز روی آورد و از اندیشه های فیلسوفان یونان باستان...

يکشنبه، 22 دی 1392

خواجه نصیرالدین طوسی: برتری شرع بر عقل

خواجه نصیر طوسی که در دوره تسلط مغولها بر سرزمینهای اسلامی زنگی می کرد از جهتی ادامه دهنده سنت فلسفه سیاسی یعنی سنتی است که فارابی آن را بنیاد...

يکشنبه، 22 دی 1392

مسکویه رازی: پیوند عقلانی دین و شهریاری

مسکویه رازی یکی از اندیشمندان مرتبط با فلسفه ی سیاسی و از شاگردان فکری فارابی است. او کار اندیشه ورزی را با گفتمانی که فارابی پدید آورده بود...

يکشنبه، 22 دی 1392