جايگاه علم تاريخ در حکمت مشاء (1)

ارتباط تاريخ و فلسفه، دو دانشي كه هر يك در شناخت و تحول زندگي بشري نقش مهمي ايفا مي‌كنند، در ارتقاي دانش تاريخ و رويكرد معرفتي بدان سهم اساسي...

پنجشنبه، 9 دی 1389

جايگاه علم تاريخ در حکمت مشاء (2)

مقتضياتي كه ظهور اسلام و شكل‌گيري قلمرو اسلامي را مطرح كرد، مسلمانان را به تاريخ و علم تاريخ علاقه‌مند ساخت و از ابتداي عصر اسلامي، پرداختن به...

پنجشنبه، 9 دی 1389

تحليل اشکالات حدوث جسماني نفس

علم النفس فلسفي ملّاصدرا مورد انتقاد ملّارجبعلي تبريزي و قاضي سعيد قمي قرار گرفته است. به عقيده ي تبريزي، نفس يا از ابتدا نيازمند به مادّه است...

سه‌شنبه، 7 دی 1389

رويکرد اشراقي ابن سينا در هستي شناسي

نوشتار حاضر تلاش دارد تا بر خلاف ذهنيت غالب درباره ي ابن سينا رويکرد نويني از تفکرات وي را طرح کند و آن را به اثبات برساند. طبق اين رويکرد، ابن...

سه‌شنبه، 7 دی 1389

ديدگاه ابن سينا و شيخ اشراق در اصالت وجود يا ماهيت

مسئله ي اصالت وجود يا ماهيت يکي از مهم ترين مسائل فلسفي مي باشد که اگر چه به طور مستقل از زمان ميرداماد و ملّاصدرا مطرح شده است، امّا محتوا و...

سه‌شنبه، 7 دی 1389

«زمان » از ديدگاه ملاصدرا و برگسون

زمان حقيقتي است که با وجود انسان پيوند يافته است و انسان هميشه خود را چنبره ي آن مي يابد ، گويا انسان اسير زمان است و راهي براي برون رفت از اين...

جمعه، 3 دی 1389

ديدگاه فلسفي ابوريحان بيروني

ابوريحان بيروني از تبار خوارزميان يا قوم معروف اوستايي که خود نژاد آريايي ناب داشته، با شخصيتي که از فرهنگ گرانبار ملي- ميهني او سرچشمه مي گيرد،...

سه‌شنبه، 16 آذر 1389

صدرالمتألهين و علم واجب تعالي به ماسوا (3)

آنچه صدرالمتألهين را بر آن داشت تا ديدگاهي نوين در باب علم واجب به غير ابداع کند اين امر بود که به اعتقاد وي آراي مطرح شده تا زمان او، قادر نبودند...

سه‌شنبه، 9 آذر 1389

صدرالمتألهين و علم واجب تعالي به ماسوا (2)

صدرالمتألهين آراي شيخ را با عنوان «قول به ارتسام صور در ذات واجب» نقد و بررسي کرد. اين امر حاکي از آن است که عمده ترين نقطه ي افتراق بين آراي...

سه‌شنبه، 9 آذر 1389

صدرالمتألهين و علم واجب تعالي به ماسوا (1)

در نوشتار حاضر، به بررسي علم واجب تعالي به غير، از ديدگاه صدرالمتألهين پرداخته شده، با اين تلاش که با الهام از شيوه ي وي در اسفار، رأي حکيم به...

سه‌شنبه، 9 آذر 1389

بابا افضل مرقي كاشاني

درنيمه ي اول قرن گذشته،دانشمندان اروپائي ازاسامي فلاسفه ي اسلامي،جز شماري كم ازآن هائي را كه آثارشان در قرون وسطي،به زبان هاي لاتين ترجمه شده...

شنبه، 8 آبان 1389

فخر رازي از عقل گرايي اعتدالي تا ايمان گرايي خردپيشه

دوره حيات فخر رازي(543-606 ه) از جهات بسياري تکرار سير زندگاني غزالي است. او در ابتدا از طريقه اشعري حمايت كرد، اما سرانجام بر اين عقيده شد كه...

شنبه، 8 آبان 1389

پرسش هاي مطهري و پاسخ هاي کانت (2)

اگر - همان طور كه كانت مي گويد - شناخت را حاصل تركيب امور واقعي ( ماده ادراك ) با حقايق ذهني كه مستقل از واقع خارجي هستند ( صورت ادراك ) بدانيم،...

سه‌شنبه، 4 آبان 1389

پرسش هاي مطهري و پاسخ هاي كانت(1)

در تاريخ مواجهه و گفت گوي فلسفه اسلامي با انديشه هاي فلسفي غرب، يكي از تلاش هاي نخستين و بانفوذ در اين عرصه، مساعي و انديشه هاي انتقادي - فلسفي...

سه‌شنبه، 4 آبان 1389

تأمّلي بر«هستي» در انديشه شهرزوري و کانت

در نظر بسياري از متفکران، مسئله بنيادي مابعدالطبيعه پرسش از «هستي» است. امّا شهرزوري به عنوان يک فيلسوف آشنا با سنّت فلسفه سينوي و کانت فيلسوف...

سه‌شنبه، 13 مهر 1389

تشابه تجربه هاي عرفاني و توجيه عقلاني وحدت وجود

وحدت وجود را مي توان مهم ترين گزاره اکثر مکاتب عرفاني دانست. البته مکاتب گوناگون عرفاني،درنوع جهان بيني و دستور العمل هاي مربوط به سير و سلوک،...

سه‌شنبه، 13 مهر 1389

معقول ثاني فلسفي در فلسفه مشّايي- اشراقي

با ظهور خواجه نصير الدين طوسي، جرياني فلسفي شکل مي گيرد که به ميرداماد ختم مي شود؛اين جريان به رغم بهره گيري از تحليل هاي فلسفيِ مشّايي، فراوان...

سه‌شنبه، 13 مهر 1389

چگونگي ترکيب مادّه و صورت از نگاه صدرالمتألّهين

ارسطو،مبدع نظريه ترکيب انضمامي اجسام از مادّه و صورت،و همفکران وي ادّعا مي کنند:اجسام فراورده ي ترکيب دو جوهر جدا از هم مي باشند . ايشان براي...

سه‌شنبه، 13 مهر 1389

تهذيب نفس ازديدگاه فلسفه صدرايي (5)

با توجه به جايگاهي که شريعت در نسبت با تهذيب نفس دارد،سايرروش ها ،اعمال و رياضت هاي غيرمشروعه اي که به طور افراطي يا تفريطي ازجانب برخي انسان...

پنجشنبه، 1 مهر 1389

تهذيب نفس از ديدگاه فلسفه صدرايي (4)

از آنجا که کارکرد تهذيب نفس ،رفع و زائل کردن موانع کمال نفس انساني است و موانع مورد نظر ،داراي دو نوع کلي معرفتي و غيرمعرفتي ( گرايشي و رفتاري...

پنجشنبه، 1 مهر 1389