صورت و محتوا در شعر

کاوشِ مفصل جرجانی را در رابطه‌ی تکواژ با بافت آن و تأکید فراوانش بر مفهوم ساخت به عنوان ساخت معناها، و نه واژه‌ها در حکم مجموعه‌هایی از صداها،...

سه‌شنبه، 25 مهر 1396

نظریه‌ی جرجانی درباره‌ی ساخت

نظریه‌ی جرجانی درباره‌ی نظم نمایانگر اوج چهار سده پژوهشی عمیق در فرهنگ عربی [اسلامی] در باب ماهیت فصاحت، بلاغت و برتری آثار ادبی است. مانند بسیاری...

سه‌شنبه، 25 مهر 1396

ساختار کلام ادبی: واژه و بافت

تأکید جرجانی بر منشأ روان‌شناختی آفرینش ادبی، براساس ریشه‌های آن در تجربه، کاملاً به شکل طبیعی دو باور مهم را در مورد زبان و ترکیب‌‌بندی ادبی...

سه‌شنبه، 25 مهر 1396

نوآوری‌های جرجانی

فهمِ دسته‌بندی جرجانی از تمثیل، تشبیه، استعار و تحلیلش در مورد وجه شبه و شناخت سهم او در تحلیل این جنبه‌های صورِ خیال، بدون تشخیص وجود الگوهای...

سه‌شنبه، 25 مهر 1396

رد پای ادیپ در بوف کور

بوف کور صادق هدایت از عقده‌ی ادیپی بی‌نصیب نمانده است. آقای محمدعلی همایون کاتوزیان در نقد چنین نظری می‌نویسد: «ادعای اینکه هدایت یا گوینده‌ها...

پنجشنبه، 27 آبان 1395

نقد کتاب «مکتب‌ها‌ی ادبی» (2)

در این بخش نیز ما به‌طور اصولی و منظم به بررسی و بحث «مکتب‌ها‌ی ادبی»، که در جلد دوم ارائه شده‌‌اند، می‌پردازیم و در آن از سمبولیسم در اواخر...

سه‌شنبه، 14 مهر 1394

نقد کتاب «مکتب‌های ادبی» (1)

آثار سیدحسینی، مترجم و مؤلف فرانسه‌زبان ایرانی، به‌اندازه کافی شناخته شده‌اند و نیازی نیست که ما در اینجا به معرفی آن‌ها بپردازیم. اما اخیراً...

سه‌شنبه، 14 مهر 1394

نقد کتاب «ادبیات تطبیقی» نوشته ی دکتر محمد غنیمی هلال

ترجمه‌ی کتب همیشه مفید بوده، خصوصاً آن رده از کتب که به علت ارزش علمی آن‌ها‌ در رده‌ی کلاسیک قرار دارند و فرد محقق را همیشه اقناع می‌کنند. البته...

سه‌شنبه، 14 مهر 1394

درست مثل بادبادک در آيينه‌ي نقد و بررسي

«... هوشنگ حريرچيان که در نقش يک ارباب رجوع وارد اداره‌ي [کاريکاتورسازي] شده بود، سينه‌اش را جلو مي‌دهد و با لحني معترضانه خطاب به رضا ارحام...

چهارشنبه، 7 مرداد 1394

شکر تلخ، نمایش پارادوکس زندگی

شکر تلخ به عنوان مشهورترین رمان جعفر شهری از حیث درونمایه و ساختار دارای اهمیت قابل توجهی است. این کتاب ضمن توصیف فضای ایران و مسائل اجتماعی...

دوشنبه، 12 خرداد 1393

درآمدی بر بوم نقد

نظریه ی ادبی بوم نقد بر مطالعه ی (بینارشته ای) ادبیات و زیست بوم در ارتباط با یکدیگر تأکید دارد. این مقاله درآمدی است بر پیشینه، فرایند پیدایش...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

مطالعات فرهنگی و نقد ادبی

مطالعات فرهنگی رویکردی بین رشته ای است که در آن دایره ی شمول تحقیقات ادبی به تمام جلوه های فرهنگ جامعه گسترش داده می شود و مصنوعات فرهنگی همچون...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

نقد ادبی، رویکردی میان رشته ای

ادبیات پدیده ای چندوجهی است و در شکل گیری یک اثر ادبی عوامل گوناگونی اعم از متنی، برون متنی و بینامتنی نقش دارند؛ از این رو فهم و نقد همه جانبه...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

بررسی تطبیقی فرمالیسم در نقد هنر، نقد ادبی و نظریه ی فیلم

دغدغه ی مهم نظریه پردازان فرمالیستی بیشتر، وضع نظریه هایی به منظور برجسته کردن سبک های هنری است تا مکتبی فلسفی. با این یش فرض، در مقاله ی حاضر،...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

ترجمه ی ادبی از دیدگاه نظریه ی دریافت

در سال 1972م، هانس روبر یاوس نظریه ی ادبی «دریافت»(3) را معرفی کرد. این نظریه ی زمینه ی مناسبی را در اختیار منتقدان ادبی قرار داد تا به بازنگریِ...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

هم گرایی ادبیات تطبیقی و نقد ادبی

ادبیات تطبیقی از بدو تولد در قرن نوزدهم تا دهه ی شصت قرن بیستم، تحت سیطره ی مکتب اثبات گرای فرانسوی بود که ادبیات تطبیقی را بخشی از تاریخ ادبیات...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

درباره ی ی پدیده ی مترجم- منتقد در ایران

آیا مترجم ادبی مجاز است به حیطه ی نقد ادبی قدم بگذارد؟ پاسخ قطعی و روشن به این سؤال تقریباً غیرممکن است و بسته به شرایط فرهنگی، ادبی، اجتماعی،...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

پیر بوردیو و نقد ادبی

پیر بوردیو، فیلسوف و جامعه شناس مشهور، از برجسته ترین و تأثیرگذارترین اندیشمندان معاصر غرب است. روش جامعه شناختی بوردیو در تحلیل تولیدات فرهنگی...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

درآمدی بر نقد تکوینی در تحلیل آثار ادبی

نقد تکوینی(3) مبحثی نو در نقد ادبی است که «سرچشمه ها و فرایند زایش و تکوین یک اثر را مطالعه و بررسی می کند؛ به همین دلیل آن را "جنین شناسی اثر"...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392

درآمدی بر روایت‌شناسی در حوزۀ نقد ادبی با مروری بر داستان‌های کلاسیک و مدرن فارسی

روایت شناسی یکی از شاخه های نقد ادبی و در اصل، بررسی دستور زبان حاکم بر روایت ها و بیشتر، روایت های داستانی است. این شاخه از دانش چارچوب و الگویی...

سه‌شنبه، 15 بهمن 1392