عمل از عامل هرگز جدا نیست

سوره‌هایی که با حروف مقطع «حم» آغاز شده مجموعاً به عنوان حوامیم سبعه نامیده می‌شوند. چون این حرفهای مقطع ناظر به مضمون سوره‌ها است و این هفت...

چهارشنبه، 9 تير 1395

مفهوم حیات و مرگ در قرآن

مهمترین مضمون مشترک سوره‌های هفتگانه‌ای که آغاز آنها «حم» قرار دارد، و به عنوان حوامیم سبعه معروفند، تشریح خطوط کلی محتوای وحی است که عصاره آن...

چهارشنبه، 9 تير 1395

اصحاب یمین و اصحاب شمال

در تبیین مضمون مشترک سوره‌هایی که با «حم» آغاز می‌شود به این نتیجه رسیدیم که سوره‌های مکی قرآن عموماً و این هفت سوره خصوصاً خطوط کلی وحی را تشریح...

چهارشنبه، 9 تير 1395

چگونگی کیفیت استغفار و وظیفه حاملان عرش

سوره‌های مکی عموماً و سوره‌های هفت‌گانه‌ای که با «حم» شروع می‌شوند خصوصاً، اصول دین و معارف کلی الهی را تبیین می‌کنند، یعنی معنای توحید و ضرورت...

چهارشنبه، 9 تير 1395

مشخصات كلی مصحف‌های عثمانی

مصحف‌های عثمانی از نظر ترتیب سوره‌ها، نزدیك به مصحف‌هایی است كه صحابه نوشته بودند و بر همان شیوه، سوره‌های بزرگ مقدم بر سوره‌های كوچك ترتیب یافت....

چهارشنبه، 9 تير 1395

سال آغاز یكسان شدن مصحف‌ها

ابن حجر گفته است: «آغاز این امر، در سال بیست و پنجم هجری، سال دوم یا سوم خلافت عثمان بود. » او اضافه كرده است كه برخی گمان كرده‌اند كه آغاز این...

چهارشنبه، 9 تير 1395

تعداد مصحف‌های عثمانی

مورّخان در شماره‌ی مصحف‌های تهیه شده هم آهنگ كه به اطراف بلاد اسلامی فرستاده شده است، اختلاف دارند. ابن ابی داوود تعداد آنها را شش نسخه می‌داند...

چهارشنبه، 9 تير 1395

موضع صحابه درباره‌ی یكسان شدن مصحف‌ها

حذیفه بن یمان اولین كسی بود كه درباره‌ی یكسان شدن مصحف‌ها سخن گفت و سوگند یاد كرد كه به نزد خلیفه خواهد رفت و از او خواهد خواست كه فقط یك قرائت...

چهارشنبه، 9 تير 1395

مصاحف صحابه

پس از رحلت پیامبراكرم (صلی الله علیه و آله) و پذیرفته نشدن مصحف علی (علیه السلام)، علاوه بر زید، عده‌ی دیگری از بزرگان صحابه به جمع قرآن پرداختند....

چهارشنبه، 9 تير 1395

یكسان شدن مصحف‌ها پس از وفات رسول اكرم (صلی الله علیه و آله)

دوره‌ی پس از درگذشت پیامبر (صلی الله علیه و آله) دوره‌ی جمع آوری قرآن به شمار آمده است. بزرگان صحابه برحسب دانش و شایستگی خود به جمع آوری آیات...

چهارشنبه، 9 تير 1395

جمع قرآن توسط زید بن ثابت

وصیت پیامبر گرامی (صلی الله علیه و آله) جمع قرآن بود تا مانند تورات یهود در معرض ضایع شدن قرار نگیرد. علی (علیه السلام) پس از رحلت پیامبر از...

سه‌شنبه، 8 تير 1395

وصف مصحف علی (علیه السلام)

مصحف قرآنی را كه مولی امیرمؤمنان (علیه السلام) گرد آوری كرده بود، دارای ویژگی‌های خاصی بود كه در مصاحف دیگر وجود نداشت.

سه‌شنبه، 8 تير 1395

تاریخ جمع و تألیف قرآن

جمع و تألیف قرآن به شكل كنونی، در یك زمان صورت نگرفته، بلكه به مرور زمان و به دست افراد و گروه‌های مختلف انجام شده است. ترتیب، نظم و عدد آیات...

سه‌شنبه، 8 تير 1395

تعداد سوره‌ها و آیات قرآن

قرآن با 114 سوره از روز نخست به همین صورت فعلی، نه كم و نه زیاد، نازل شده و از طریق پیامبر (صلی الله علیه و آله) ‌با نقل صحابه و تابعین به دست...

سه‌شنبه، 8 تير 1395

آشنایی با اسامی سوره‌ها

اسامی سوره‌ها مانند تعداد آیات هر سوره توقیفی است، و با صلاح دید شخص پیامبر نام گذاری شده است. بیشتر سوره‌ها یك نام دارد و برخی دو یا چند نام....

سه‌شنبه، 8 تير 1395

معانی واژه‌های «قرآن»، «سوره» و «آیه»

قرآن یك واژه‌ی عربی اصیل به شمار می‌رود و ریشه‌ی اشتقاق آن از ماده‌ی‌ «قرأ» به معنای خواندن گرفته شده است. همزه‌ی «قرأ» در اصل واو بوده و از...

سه‌شنبه، 8 تير 1395

راه یافتن به اسباب نزول

چون اسباب نزول از راه نقل روایت به دست می‌آید و متأسفانه وقایع و حوادث، در گذشته ضبط نمی‌شد، بنابراین غالب روایات منقول چندان منابع قابل اعتمادی...

سه‌شنبه، 8 تير 1395

تنزیل و تأویل

در اصطلاح سلف، تنزیل بر مورد نزول گفته می‌شود. این مورد می‌تواند یك واقعه‌ی خاص باشد كه آن واقعه سبب نزول آیه شده است. ولی تأویل مفهوم عامّی...

سه‌شنبه، 8 تير 1395

استفاده‌ی فقهی از شأن نزول و تنزیل و تأویل

فقها و دانشمندان اسلامی با توجه به سبب و شأن نزول و ظهر و بطن آیات، قاعده‌ای را به دست آورده‌اند و با تمسك به آن قاعده، احكام را استنباط می‌كنند....

سه‌شنبه، 8 تير 1395

سبب نزول یا شأن نزول

چه فرقی میان این دو عبارت وجود دارد؟ بیشتر مفسرین فرقی میان این دو قابل نشده‌اند و هر مناسبتی را كه ایجاب كرده است آیه یا آیه‌هایی نازل شود،...

سه‌شنبه، 8 تير 1395