صابِئان در قرآن

از دشوارترين مسائلي که مفسران قرآن با آن مواجه بوده‌اند، تعريفِ «صابئان» مي‌باشد. اين اسم، سه بار، در آيات زير آمده است: اکنون، آراي مختلف خاورشناساني...

دوشنبه، 12 تير 1396

گلدزيهر و همخوانيهاي نادرستِ وي ميان اسلام و يهود

اگناس گلدزيهر، در دائرة‌المعارف يهودي مقاله‌اي را درباره‌ي اسلام نوشته است که در آن، به طور ويژه، درباره‌ي ريشه‌هاي يهودي مفاهيم و دستورات اسلامي،...

دوشنبه، 12 تير 1396

پندارهايِ شگفت‌انگيز مرگليوث در باره‌ي قرآن

اسمهاي سه‌گانه‌ي وی، اشاره دارند که از خانواده‌اي يهودي و نژاده(اصیل) است. نامش به عبريِ عاميانه، «مرگليوث» تلفظ مي‌شود و به شکلهاي گوناگونِ...

دوشنبه، 12 تير 1396

معناي واژه‌ي «فُرقان» نزد خاورشناسان

توجه شماري از پژوهشگران تاريخ و ادبيات عربي [مستعرب] متعرض به اسلام، به واژه‌ي «فرقان» جلب شده و در ارجاعِ آن به اصل و ريشه‌ي يهودي مسيحي تلاشهاي...

شنبه، 10 تير 1396

پژوهش‌هاي قرآني هاينريش اشپايِر

اشپاير، شاگرد هرويتس بوده و مسئوليّتِ کامل کردنِ پژوهشهاي استادش را برعهده داشته است. وي پژوهشي گسترده با بيش از 905 صفحه با نام داستانهاي کتاب...

شنبه، 10 تير 1396

ريشه‌ي واژه‌ي ماهان

نامش در قرآن شش بار آمده است؛ چهار بار نام وي پس از نام فرعون آمده و به تبه‌کاري او در زمين و هلاک و غرق او تصريح شده است.

شنبه، 10 تير 1396

مسأله‌ي «هامان» در قرآن

مسأله‌ي «هامان»، مشاجرات بسياري را در محافل منتقدان قرآن، برانگيخته است. نامِ هامان، به عنوان يکي از ياران يا وزيران فرعون، 6 بار در قرآن، به...

شنبه، 10 تير 1396

درباره‌ي مشکله «يا اُختَ هارونَ»

از ميان چهل پرسشي که رلاند در کتابش مطرح نموده است، پرسش نوزدهم چنين است: «آيا در قرآن آمده است که مريم پاک، خواهر هارون است؟» اين پرسش، پرسشي...

پنجشنبه، 8 تير 1396

واژه هارون در قرآن

کلمه‌ي هارون، بيست بار در قرآن به کار رفته است. به نظر جِفري، هميشه مراد از هارون همان هارون در عهد عتيق است. گمان مي‌رود اين نام مدّتها پيش...

پنجشنبه، 8 تير 1396

رلاند و دفاع وي از اسلام

در حاشيه‌ي بررسي دين از نظر کانت، به پژوهش در منابعي کشانده شدم که اين فيلسوف درباره‌ي مسائل مربوط به اسلام، به آن منابع ارجاع داده و چند بار،...

پنجشنبه، 8 تير 1396

درباره‌ي واژگان دخيل در قرآن

درباره‎‌ي واژگان غيرعربي دخيل در قرآن، از گذشته ميان قرآن‌پژوهان پرسشهايي درگرفته است که طرح آنها در ردّ شبهه‌هايي که خاورشناسان در افکنده‌اند،...

يکشنبه، 4 تير 1396

مشکل واژگان غيرعربي در قرآن

مسأله‌ي واژگانِ غيرعربي در قرآن، از سده‌ي نخست هجري (هفتم ميلادي) مطرح شد، به طوري که فقيهانِ مسلمان وارد مجادله‌هايِ گسترده‌ي مخالف و موافق...

يکشنبه، 4 تير 1396

آيات مکّي و مدني

از جمله تقسيم‌بنديهاي قرآن‌پژوهان در آيات قرآني، دو تقسيم‌بندي، بر مکان نزول يعني مکه و مدينه- مبتني است.

يکشنبه، 4 تير 1396

نافرجامي همه‌ي تلاشها در ترتيبِ نزوليِ قرآن

تلاشِ دانشمندان مسلمان در گذشته و همچنين تلاشهايِ خاورشناسانِ معاصرِ اروپايي، در باب ترتيب نزوليِ سوره‌هاي قرآن، متعدد و متفاوت است.

يکشنبه، 4 تير 1396

پژوهش‌های قرآنیِ ژوزف هرويتس

هرويتس در کتاب پژوهشهاي قرآني تأکيد دارد که شباهت و همخوانيي ميان عبارت «ايام الله» و عبارت عبري «ميلهاموت يَهُوَه» در سفر اَعداد، باب 21، بند14،...

يکشنبه، 4 تير 1396

آزادي از ديدگاه استاد مطهري

انقلاب، تغيير، تحول، پيشرفت، ترقي، تكامل، دگرگوني و مفاهيمي از اين دست كه به نوعي بيانگر تغيير هستند و نيز پرسش‌هاي مطرح شده در اين مورد، مانند...

پنجشنبه، 1 تير 1396

ولايت فقيه از ديدگاه استاد مطهري (2)

بعد از تبيين نظريه‌هاي مختلف حكومت در عصر غيبت، اينك به پردازش و يافتن نظريه استاد مطهري در مقوله مشروعيت حكومت فقيه مي‌پردازيم.

پنجشنبه، 1 تير 1396

حق عدالت و برابري از ديدگاه استاد مطهري (4)

يكي از خصوصيات مهم بحث شهيد مطهري درباره‌ي عدالت، توجه ويژه به جنبه‌ي اجتماعي عدالت است و همين امر او را از بسياري متفكران مسلمان متمايز مي‌سازد؛...

پنجشنبه، 1 تير 1396

ولايت فقيه از ديدگاه استاد مطهري (1)

بحث حكومت در اسلام و تئوري خاص آن «ولايت فقيه» از مباحث مهم و زنده‌ي انديشه سياسي امروز محسوب مي‌شود كه اذهان متفكران و فلاسفه سياسي غير مسلمان...

پنجشنبه، 1 تير 1396

حق عدالت و برابري از ديدگاه استاد مطهري (2)

در مباحث قبل گفتيم شهيد مطهري به حقوقي كه اعتبار ذاتي دارد و تابع وضع و قانون نيست، اذعان دارد و اين قاعده را در حوزه‌ي شريعت هم جاري مي‌داند،...

پنجشنبه، 1 تير 1396