حق عدالت و برابري از ديدگاه استاد مطهري (3)

در فضايي كه حقوق مردم محفوظ باشد، جامعه متعادل باشد، تبعيض و محروميت و احساس مغبونيّت در مردم نباشد، عقايد صحيح و اخلاق پاك و صفاي قلب رواج...

پنجشنبه، 1 تير 1396

حق عدالت و برابري از ديدگاه استاد مطهري (1)

امروزه در پي بحث‌ها و تأملات طولاني متفكران در تحليل مقوله‌هاي سياسي و تنقيح نسبت و ارتباط ميان آن‌ها، با شبكه‌ي نسبتاً سامان يافته‌تري از مفاهيم...

پنجشنبه، 1 تير 1396

شبهه‌هايي درباره‌ي فروتري زنان در انديشه‌ي ديني

برخي مدعي‌اند در قرآن کريم آيه‌هايي وجود دارد که از فروتر دانستن زنان در قياس با مردان حکايت دارد. براي حل اين شبهه لازم است بحث مبسوطي را درباره‌ي...

پنجشنبه، 1 تير 1396

جايگاه انساني زن در قرآن کريم

آيه‌هاي مربوط به راه‌‌يابي به سعادت و اشتراک زن و مرد در راه‌هاي وصول به آن: نگرش قرآني زن را همچون مرد انسان مي‌داند که سه ويژگي مهم انساني،...

چهارشنبه، 31 خرداد 1396

مانویت در آسیای میانه و چین

مانویت یکی از جنبش های مهم در ایران ساسانی است که از اوایل سدۀ سوم میلادی پدیدار شد و از همان آغاز در ایران از سوی دستگاه دینی ساسانی با مخالفت...

چهارشنبه، 31 خرداد 1396

چيستي و هستي جامعه از ديدگاه استاد مطهري (1)

بخش پنجم از كتاب مقدمه‌اي بر جهان‌بيني اسلامي، «جامعه و تاريخ» است كه بحث نخستين آن درباره جامعه مي‌باشد. شهيد مطهري در اين بحث به اين پرسش...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

چيستي و هستي جامعه از ديدگاه استاد مطهري (2)

سپس ايشان يكي از خواص اجتماعي را كه مشهود است، ذكر مي‌كند و اين خاصيت همان است كه «دوركيم» با تأكيد بر آن بر وجود جامعه استدلال مي‌كند:

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

بررسي جايگاه معرفت‌شناختيِ «حس» از ديدگاهِ قرآن (2)

يکي ديگر از ويژگي‌هايي که در قرآن براي ادراک حسي بيان شده است، تصرف‌پذيري است. مراد از تصرف‌پذيري آن است که وجود عواملي موجب مي‌شود تا در روند...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

نقش ماوراي طبيعت در طبيعت از نگاه قرآن

علوم طبيعي درباره طبيعت بحث مي‌کنند و ماوراي طبيعت از محدوده‌ي مسائل آن خارج است. اما اگر طبيعت تحت حاکميت ماوراي طبيعت باشد؛ تماميت و کمال نظريه‌هاي...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

دو مفهوم کليدي قرآن در معناشناسيِ پديده‌هاي طبيعي

مفهوم عبرت مفهومي مهم است. حق تعالي عبرت را هدف مطالعه‌ي طبيعت مي‌خواند: «يقَلِّبُ اللَّهُ اللَّيلَ وَالنَّهَارَ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَعِبْرَةً...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

نظريه‌پردازي‌هاي علمي قرآن

نظريه‌پردازي‌هاي علمي يکي از مباحث ضروري و مطرح عصر ماست که در حوزه‌هاي مختلف علوم و نيز در حوزه قرآن‌پژوهي مطرح است. در اين نوشتار، نخست مفهوم...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

تاريخ‌مندي معرفت

اين مقاله پس از تبيين موضوع، در سه جهت به بررسي و نقد تاريخ‌مندي معرفت پرداخته و در ضمن آن نيم‌نگاهي هم به ديدگاه اسلام و قرآن در اين زمينه‌ها...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

استعاره‌ها در قرآن با تأکيد بر رويکرد زبان‌شناسيِ شناختي

يکي از ويژگي‌هاي اعجاز قرآن، زبان خاص آن است. ويژگي زباني قرآن هم عقل و هم دل را متأثر مي‌سازد. به زبان روان شناختي مي‌توان گفت که دو نظام‌واره...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

بررسي نظريه‌ي روح معنا در تفسير متشابهات قرآني

درباره چگونگي فهم معناي واژه‌هاي متشابه قرآن، چهار ديدگاه اصلي وجود دارد: ديدگاه اهل ظاهر، نظريه اشتراک لفظي، نظريه حقيقت و مجاز و نظريه روح...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

شخصيت‌بخشي در قرآن

شخصيت‌بخشي يکي فعاليت‌هاي مهم شناختي است که در زبان صورت مي‌گيرد. در اين فعاليت اشيا و موجودات غير بشري، انسان فرض مي‌شوند و يا رفتارهاي بشري...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

کارکردوري معرفت‌شناختيِ فطرت در هندسه‌ي معرفت دين

مدعاي اصلي مقاله حاضر تبيين «کارکردوري معرفت‌شناختي فطرت آدمي در توليد معرفت ديني» است؛ اين مقاله برش و برداشتي است از بخش چهارم کتاب منطق فهم...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

بررسي جايگاه معرفت‌شناسي «قلب» از ديدگاه قرآن

قرآن کريم يکي از منابع معارف ديني است و کتابي است که براي راهنمايي و هدايت انسان به سعادت حقيقي بر پيامبر اسلام نازل شده است. اين از يک‌سو،...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

بررسي جايگاه معرفت‌شناختيِ «حس» از ديدگاهِ قرآن (1)

در مباحث معرفت‌شناسي، اموري را به عنوان ابزار شناخت ذکر مي‌کنند؛ يکي از اين امور «حس» است. مراد از حس همان حواس پنج‌گانه است که عبارت‌اند از:...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

الگوي تفکر قرآني براساس معناشناسي همزماني

نوشته‌ي حاضر با روش معناشناسي همزماني (synchronic semantics)، واژه فکر را در قرآن معناشناسي مي‌کند و در سه حوزه «صرفي، جانشين‌ها، همنشين‌ها»...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

عقل در قرآن

عقل در کنار حس و دل به عنوان يکي از ابزار کسب معرفت از ديدگاه قرآن داراي جايگاه مهمي است؛ اگرچه خود لفظ عقل در قرآن ذکر نشده اما مشتقّات و مترادف‌هاي...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396