ريشه‌ي واژه‌ي ماهان

نامش در قرآن شش بار آمده است؛ چهار بار نام وي پس از نام فرعون آمده و به تبه‌کاري او در زمين و هلاک و غرق او تصريح شده است.

شنبه، 10 تير 1396

مسأله‌ي «هامان» در قرآن

مسأله‌ي «هامان»، مشاجرات بسياري را در محافل منتقدان قرآن، برانگيخته است. نامِ هامان، به عنوان يکي از ياران يا وزيران فرعون، 6 بار در قرآن، به...

شنبه، 10 تير 1396

درباره‌ي مشکله «يا اُختَ هارونَ»

از ميان چهل پرسشي که رلاند در کتابش مطرح نموده است، پرسش نوزدهم چنين است: «آيا در قرآن آمده است که مريم پاک، خواهر هارون است؟» اين پرسش، پرسشي...

پنجشنبه، 8 تير 1396

واژه هارون در قرآن

کلمه‌ي هارون، بيست بار در قرآن به کار رفته است. به نظر جِفري، هميشه مراد از هارون همان هارون در عهد عتيق است. گمان مي‌رود اين نام مدّتها پيش...

پنجشنبه، 8 تير 1396

رلاند و دفاع وي از اسلام

در حاشيه‌ي بررسي دين از نظر کانت، به پژوهش در منابعي کشانده شدم که اين فيلسوف درباره‌ي مسائل مربوط به اسلام، به آن منابع ارجاع داده و چند بار،...

پنجشنبه، 8 تير 1396

درباره‌ي واژگان دخيل در قرآن

درباره‎‌ي واژگان غيرعربي دخيل در قرآن، از گذشته ميان قرآن‌پژوهان پرسشهايي درگرفته است که طرح آنها در ردّ شبهه‌هايي که خاورشناسان در افکنده‌اند،...

يکشنبه، 4 تير 1396

مشکل واژگان غيرعربي در قرآن

مسأله‌ي واژگانِ غيرعربي در قرآن، از سده‌ي نخست هجري (هفتم ميلادي) مطرح شد، به طوري که فقيهانِ مسلمان وارد مجادله‌هايِ گسترده‌ي مخالف و موافق...

يکشنبه، 4 تير 1396

آيات مکّي و مدني

از جمله تقسيم‌بنديهاي قرآن‌پژوهان در آيات قرآني، دو تقسيم‌بندي، بر مکان نزول يعني مکه و مدينه- مبتني است.

يکشنبه، 4 تير 1396

نافرجامي همه‌ي تلاشها در ترتيبِ نزوليِ قرآن

تلاشِ دانشمندان مسلمان در گذشته و همچنين تلاشهايِ خاورشناسانِ معاصرِ اروپايي، در باب ترتيب نزوليِ سوره‌هاي قرآن، متعدد و متفاوت است.

يکشنبه، 4 تير 1396

پژوهش‌های قرآنیِ ژوزف هرويتس

هرويتس در کتاب پژوهشهاي قرآني تأکيد دارد که شباهت و همخوانيي ميان عبارت «ايام الله» و عبارت عبري «ميلهاموت يَهُوَه» در سفر اَعداد، باب 21، بند14،...

يکشنبه، 4 تير 1396

شبهه‌هايي درباره‌ي فروتري زنان در انديشه‌ي ديني

برخي مدعي‌اند در قرآن کريم آيه‌هايي وجود دارد که از فروتر دانستن زنان در قياس با مردان حکايت دارد. براي حل اين شبهه لازم است بحث مبسوطي را درباره‌ي...

پنجشنبه، 1 تير 1396

جايگاه انساني زن در قرآن کريم

آيه‌هاي مربوط به راه‌‌يابي به سعادت و اشتراک زن و مرد در راه‌هاي وصول به آن: نگرش قرآني زن را همچون مرد انسان مي‌داند که سه ويژگي مهم انساني،...

چهارشنبه، 31 خرداد 1396

بررسي جايگاه معرفت‌شناختيِ «حس» از ديدگاهِ قرآن (2)

يکي ديگر از ويژگي‌هايي که در قرآن براي ادراک حسي بيان شده است، تصرف‌پذيري است. مراد از تصرف‌پذيري آن است که وجود عواملي موجب مي‌شود تا در روند...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

نقش ماوراي طبيعت در طبيعت از نگاه قرآن

علوم طبيعي درباره طبيعت بحث مي‌کنند و ماوراي طبيعت از محدوده‌ي مسائل آن خارج است. اما اگر طبيعت تحت حاکميت ماوراي طبيعت باشد؛ تماميت و کمال نظريه‌هاي...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

دو مفهوم کليدي قرآن در معناشناسيِ پديده‌هاي طبيعي

مفهوم عبرت مفهومي مهم است. حق تعالي عبرت را هدف مطالعه‌ي طبيعت مي‌خواند: «يقَلِّبُ اللَّهُ اللَّيلَ وَالنَّهَارَ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَعِبْرَةً...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

نظريه‌پردازي‌هاي علمي قرآن

نظريه‌پردازي‌هاي علمي يکي از مباحث ضروري و مطرح عصر ماست که در حوزه‌هاي مختلف علوم و نيز در حوزه قرآن‌پژوهي مطرح است. در اين نوشتار، نخست مفهوم...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

استعاره‌ها در قرآن با تأکيد بر رويکرد زبان‌شناسيِ شناختي

يکي از ويژگي‌هاي اعجاز قرآن، زبان خاص آن است. ويژگي زباني قرآن هم عقل و هم دل را متأثر مي‌سازد. به زبان روان شناختي مي‌توان گفت که دو نظام‌واره...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

بررسي نظريه‌ي روح معنا در تفسير متشابهات قرآني

درباره چگونگي فهم معناي واژه‌هاي متشابه قرآن، چهار ديدگاه اصلي وجود دارد: ديدگاه اهل ظاهر، نظريه اشتراک لفظي، نظريه حقيقت و مجاز و نظريه روح...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

شخصيت‌بخشي در قرآن

شخصيت‌بخشي يکي فعاليت‌هاي مهم شناختي است که در زبان صورت مي‌گيرد. در اين فعاليت اشيا و موجودات غير بشري، انسان فرض مي‌شوند و يا رفتارهاي بشري...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396

کارکردوري معرفت‌شناختيِ فطرت در هندسه‌ي معرفت دين

مدعاي اصلي مقاله حاضر تبيين «کارکردوري معرفت‌شناختي فطرت آدمي در توليد معرفت ديني» است؛ اين مقاله برش و برداشتي است از بخش چهارم کتاب منطق فهم...

سه‌شنبه، 30 خرداد 1396