پرستاری در سیره پاکان

برپا کردن خیمه پرستاری در مسجد پیامبر اکرم تا به امر مطاع آن حضرت در نخستین روزهای حکومت اسلام در مدینه، از دیگر اموری است که نشان دهنده اهمیت پرستاری است.
دوشنبه، 8 ارديبهشت 1399
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
پرستاری در سیره پاکان
اهتمام برگزیدگان خدا؛ یعنی پیامبران و اولیای معصوم علیهم السلام به امر پرستاری، نشان دیگری از ارزش همدلیها و نوعدوستیهاست. روش و سیرت عملی آنان، الگوی زندگی تمام رهروان و مشتاقان زندگی سعادتمندانه و کمال آفرین است.

رفتار حضرت یوسف (علیه السلام) در زندان مصر، تمثیل این حقیقت است. زندانیان از آن حضرت به نیکی و احسان یاد می‌کردند و او را انسانی نیکوکار می‌شناختند. قرآن کریم نیز به این نکته تصریح کرده است؛ در آن جا که دو زندانی از حضرت یوسف (علیه السلام) درخواست کردند که خوابشان را برای آنها تعبیر کند و به او گفتند: « انا نراک من المحسنین» «ما تو را از نیکوکاران میدانیم.»  روش قرآن این است که اگر سخنی از کسی نقل کند و در رد آن چیزی نگوید، آن سخن مورد تایید و قبول قرآن است. بر این مبنا محسن و نیکوکار بودن حضرت یوسف (علیه السلام) از دیدگاه قرآن و هم از دیدگاه زندانیانی که با یوسف (علیه السلام) بودند، امری مسلم است.
 
در تفسیر این آیه، محدث بی بدیل شیعه، علامه مجلسی در کتاب «بحارالأنوار» از امام صادق(علیه السلام) و چنین نقل می‌کند: یکی از عواملی که موجب شد حضرت یوسف (علیه السلام) را فردی نیکوکار بدانند، این بود که در زندان به امر بیماران و پرستاری از آنان اهتمام می‌ورزید و از آنان مراقبت می‌کرد.» این سخن از سه جهت بیانگر منزلت و جایگاه بلند پرستار و ارزش و اهمیت پرستاری است:
 
١- سیره عملی و روش آسمانی حضرت یوسف (علیه السلام) نشان روشن ارزشمندی و اهمیت پرستاری است. چرا که سخن پیامبران، هدایت به سوی کمال است و سیرت عملی و روش زندگی آنان نیز رهنمودی برای رهروان مسیر انسانیت است.
 
۲- تکریم و تجلیل از مقام پرستار و نیز ارزش و محبوبیت آن در بین مردم و جامعه، خود بیانگر ارزش اجتماعی و مکانت رفیع پرستاری است.
 
٣- از آنجا که به تایید قرآن، پرستار از محسنین و نیکوکاران است و خداوند نیکوکاران را دوست دارد ؛ پرستاری نزد خداوند متعال از ارزش و جایگاهی بلند برخوردار است. بدینسان پرستاران متعهد، محبوب خالق و مخلوقند و چه ارزشی برتر و بالاتر از این محبوبیت می‌توان یافت؟
 

مسجد و پرستاری

برپا کردن خیمه پرستاری در مسجد پیامبر اکرم تا به امر مطاع آن حضرت در نخستین روزهای حکومت اسلام در مدینه، از دیگر اموری است که نشان دهنده اهمیت پرستاری است. چرا که مسجد در صدر اسلام، پایگاهی برای انجام مهمترین امور جامعه بوده است. مسجد برای خداوند بنا نهاده شده است و هر کاری که در آن انجام می یافته گونه ای عبادت به شمار می رفته است. روش پیامبر اسلام در این باره، بیانگر اهمیت ویژه پرستاری و نمایانگر بعد معنوی و عبادی آن است. در سیره ابن هشام آمده است:

یکی از اصحاب خاص پیامبر اکرم به نام «سعد بن معاذ» را که جراحت سختی در جنگ خندق برداشته بود، به دستور حضرت در «مسجد» در خیمه زنی از قبیله اسلم که به او «رفیده» می‌گفتند، قرار دادند و «رفیده» در این خیمه مجروحان جنگ را مداوا می‌کرد و به پرستاری و مراقبت از آنان می‌پرداخت.»ا در جایی دیگر نیز چنین آمده است: «بعد از جریان جنگ احد، مردم در مسجد به مداوای مجروحان جنگ و پرستاری از آنان می‌پرداختند.» و بدین ترتیب در زمان رسول خدا، خیمه پرستاری در مسجد - که بهترین جایگاه عبادت و مقدس ترین مکان‌هاست - برپا می‌شد و این عمل شایسته در والاترین مکان‌ها به انجام می‌رسید.
 

پرستاری از مجرمان

در آیین آسمانی اسلام به پرستاری از گناهکاران و مجرمان نیز توصیه و اشاره شده است. از امام صادق(علیه السلام) لا نقل شده است که: گروهی از دزدان را که دزدی آنان به اثبات رسیده بود، نزد امیرالمؤمنین علی علیه السلام آوردند. حضرت بنا به حکم خداوند، فرمان داد دست آنان را قطع کنند. سپس به قنبر فرمود: مراقب آنان باش و زخم‌هایشان را مداوا کن و نیکو از آنان پرستاری کن، تا زخمهایشان بهبود یابد.»(1) این دستور امام بر میزان اهتمام آن حضرت به امر پرستاری را نشان می‌دهد.
 

توصیه‌های حکومتی

«الله الله فی الطبقة السفلى من الذین لا حیلة لهم من المساکین و المحتاجین و آهل البؤسئ و الزمنی»(2)
«در مورد پایین ترین طبقه و قشر جامعه، آنها که راه چاره ای ندارند، یعنی مستمدان و نیازمندان و تهیدستان و کسانی که بر اثر بیماری، معلولیت و از کار افتادن نیروی بدنی، و قطع عضو از کار افتاده و زمینگیر شده اند خدا را در نظر بگیر.» این پیام الهی و انسانی، قسمتی از نامه و فرمان حکومتی امیر مؤمنان علیه السلام به مالک اشتر، والی حکومت مصر است؛ که درباره افرادی که دارای معلولیت‌های جسمی هستند، سفارش اکید می کند. این سخن هشداری است به همه مسئولان حکومت و جامعه اسلامی، که در باب پیامدهای ناگوار بی توجهی و اهتمام نورزیدن به امر مستضعفان جامعه و پرستاری از آنان بیندیشند.
 

رهنمودی برای رهپویان

پیامبران و اولیای معصوم که سخن و رفتارشان الگو و رهنمودی است برای همه رهپویان مسیر توحید، علاوه بر این که با ذکر ارزش‌ها، پاداش‌ها و آثار معنوی و اخروی پرستاری، از آن به عظمت یاد کرده اند و با تجلیل و تکریم از مقام و منزلت پرستار به جایگاه ارزشمند آن تصریح نموده اند، خود نیز به این عمل پرارزش اقدام می‌کرده اند؛ تا دیگران هم با الگو گرفتن از آنان در دایره نیکان قرار گیرند. گوشه ای از این پرستاری‌ها در تاریخ و روایات آمده است که در اینجا نمونه‌ای چند از آن را یادآور می‌شویم.
 
پی‌نوشت‌ها:
١- وسائل الشیعه، ج ۱۸، ص ۵۲۹.
2- نهج البلاغه، ج ۳، ص ۱۵۲، نامه ۵۳
 
منبع: نگرش اسلامی به: فرهنگ پرستاری، اکبر اسدی، صص31-25، نشر مرکز تحقیقات اسلامی جانبازان، قم، چاپ دوم، 1375
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم