واژه رستگاري در قرآن کريم

خليل ابن احمد، «فلح» را به معناي شکافتن وسط چيزي و نيز باقي ماندن در خير مي داند. اين کلام به معناي لغوي فلح اشاره دارد. ابن فارس مي گويد: اين ماده دو معنا دارد: يکي شکافتن و ديگري رستگاري. راغب معتقد است که اين ماده در اصل به معناي شکافتن، پيروزي و دريافتن نيک هاست.
چهارشنبه، 28 مهر 1389
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
واژه رستگاري در قرآن کريم

واژه رستگاري در قرآن کريم
واژه رستگاري در قرآن کريم


 






 
اين ماده که از سه حرف «ف، ل، ح» تشکيل شده، به معناي شکافتن و نجات پيدا نمودن است و مشتقات آن، 40 مرتبه در 24 سوره و 40 آيه از قرآن آمده است.

ارزيابي ديدگاه ها
 

خليل ابن احمد، «فلح» را به معناي شکافتن وسط چيزي و نيز باقي ماندن در خير مي داند. اين کلام به معناي لغوي فلح اشاره دارد.
ابن فارس مي گويد: اين ماده دو معنا دارد: يکي شکافتن و ديگري رستگاري.
راغب معتقد است که اين ماده در اصل به معناي شکافتن، پيروزي و دريافتن نيک هاست.
ابن منظور، فلح را به معناي نجات و رستگاري و نيز بقاي در نعمت دانسته و براي کلام خود به آيه قَد أَفلَحَ المُؤمِنُونَ، مؤمنون/1 استشهاد نموده است؛ در صورتي که با توجه به موارد کاربرد آن در کلام عرب، معناي اصلي چيز ديگري است که بعداً بيان خواهد شد.
مصطفوي، آن را به معناي نجات از شرور و ادراک خير و صلاح مي داند، ولي همان اشکالي که به قول ابن منظور وارد شد، بر اين دو گفته نيز وارد است.
بهترين و جامع ترين تعريف در مورد واژه «فلح»، کلام ابن فارس و راغب است. ابن فارس دو معنا را ذکر نموده، يکي به معناي شکافتن و ديگري فوز و رستگاري، و کلام راغب نيز به همين ترتيب است.

نکته ها
 

1. از کلام ابن فارس به دست مي آيد که ماده فلح داراي دو معناست:
الف- معناي لغوي که شکافتن و عبور کردن است.
ب- نجات و رستگاري (فوز و ظفر).
آن چه در قرآن در خصوص ماده «فلح» و مشتقات آن به کار رفته، معناي اصطلاحي آن است.
2. از موارد معناي لغوي، واژه فلاح (کشاورز) است و وجه تسميه آن، اين است که کشاورز زمين را مي شکافد تا دانه را در آن مخفي کند.
3. همان گونه که پيش تر اشاره شد، بين معناي لغوي و معناي اصطلاحي، رابطه بسيار نزديک وجود دارد. از اين رو، اگر خداوند در مورد مؤمنان مي فرمايد: قَد أَفلَحَ المُؤمِنُونَ مؤمنون/1؛ مؤمنان رستگار شدند، با توجه به معناي لغوي فلح که شکافتن و معناي اصطلاحي آن که رستگاري و پيروزي است، به دست مي آيد که چرا خداوند به اين حالت مؤمنان فلاح مي گويد. علت اين است که مؤمنان، سختي ها را شکافته و مرحله به مرحله از آن عبور کرده اند تا به مرحله رستگاري و نجات از شرور و نتيجه رسيده اند.

وجوه و نظائر
 

در کتاب الاشباه و النظائر مقاتل بن سليمان بلخي آمده است: کلمه «افلح» به دو صورت تفسير شده است:
اول؛ «افلح» به معناي نيک بخت گرديد. فرموده است: قَد أَفلَحَ المُومِنُونَ؛ به راستي که مؤمنان نيک بخت شدند» و در سوره اعلي آمده: قَد أَفلَحَ مَن تَزَکَّي اعلي/14؛ هر آينه پيروزبخت گرديد هر که پاک شد.
دوم؛ «افلح» به معناي رستگاري. در سوره يوسف آمده است: إِنَّهُ لَا يُفلِحُ الظَّالِمُونَ يوسف/23؛ به راستي که ستم کاران رستگار نمي شوند.
منبع: واژه شناسي قرآن مجيد، غلام علي همايي، 217.
منبع: نشريه نسيم وحي، شماره 22
/ن



 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
ورود ترامپ به فیلیپین برای شرکت در نشست آسه‌آن + فیلم
play_arrow
ورود ترامپ به فیلیپین برای شرکت در نشست آسه‌آن + فیلم
آتش گرفتن یک نفتکش متخلف در سواحل عمان + فیلم
play_arrow
آتش گرفتن یک نفتکش متخلف در سواحل عمان + فیلم
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم + فیلم
ناگفته‌هایی از برنامه روزانه و ساده‌زیستی رهبر شهید انقلاب + فیلم
play_arrow
ناگفته‌هایی از برنامه روزانه و ساده‌زیستی رهبر شهید انقلاب + فیلم
لحظه برخورد تسبیح پرتاب‌شده به چشم پاپ در مراسم عشای ربانی در پرو + فیلم
play_arrow
لحظه برخورد تسبیح پرتاب‌شده به چشم پاپ در مراسم عشای ربانی در پرو + فیلم
روایت سیدمحمود علوی از لحظات تدفین رهبر انقلاب در حرم امام رضا (ع) + فیلم
play_arrow
روایت سیدمحمود علوی از لحظات تدفین رهبر انقلاب در حرم امام رضا (ع) + فیلم
سخنگوی ارتش: تنگه هرمز فقط با پذیرش شروط ۷ گانه ایران باز می‌شود + فیلم
play_arrow
سخنگوی ارتش: تنگه هرمز فقط با پذیرش شروط ۷ گانه ایران باز می‌شود + فیلم
لاوروف: آمریکایی‌ها جرئت جنگ با روسیه را ندارند + فیلم
play_arrow
لاوروف: آمریکایی‌ها جرئت جنگ با روسیه را ندارند + فیلم
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب