واژه رستگاري در قرآن کريم

خليل ابن احمد، «فلح» را به معناي شکافتن وسط چيزي و نيز باقي ماندن در خير مي داند. اين کلام به معناي لغوي فلح اشاره دارد. ابن فارس مي گويد: اين ماده دو معنا دارد: يکي شکافتن و ديگري رستگاري. راغب معتقد است که اين ماده در اصل به معناي شکافتن، پيروزي و دريافتن نيک هاست.
چهارشنبه، 28 مهر 1389
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
واژه رستگاري در قرآن کريم

واژه رستگاري در قرآن کريم
واژه رستگاري در قرآن کريم


 






 
اين ماده که از سه حرف «ف، ل، ح» تشکيل شده، به معناي شکافتن و نجات پيدا نمودن است و مشتقات آن، 40 مرتبه در 24 سوره و 40 آيه از قرآن آمده است.

ارزيابي ديدگاه ها
 

خليل ابن احمد، «فلح» را به معناي شکافتن وسط چيزي و نيز باقي ماندن در خير مي داند. اين کلام به معناي لغوي فلح اشاره دارد.
ابن فارس مي گويد: اين ماده دو معنا دارد: يکي شکافتن و ديگري رستگاري.
راغب معتقد است که اين ماده در اصل به معناي شکافتن، پيروزي و دريافتن نيک هاست.
ابن منظور، فلح را به معناي نجات و رستگاري و نيز بقاي در نعمت دانسته و براي کلام خود به آيه قَد أَفلَحَ المُؤمِنُونَ، مؤمنون/1 استشهاد نموده است؛ در صورتي که با توجه به موارد کاربرد آن در کلام عرب، معناي اصلي چيز ديگري است که بعداً بيان خواهد شد.
مصطفوي، آن را به معناي نجات از شرور و ادراک خير و صلاح مي داند، ولي همان اشکالي که به قول ابن منظور وارد شد، بر اين دو گفته نيز وارد است.
بهترين و جامع ترين تعريف در مورد واژه «فلح»، کلام ابن فارس و راغب است. ابن فارس دو معنا را ذکر نموده، يکي به معناي شکافتن و ديگري فوز و رستگاري، و کلام راغب نيز به همين ترتيب است.

نکته ها
 

1. از کلام ابن فارس به دست مي آيد که ماده فلح داراي دو معناست:
الف- معناي لغوي که شکافتن و عبور کردن است.
ب- نجات و رستگاري (فوز و ظفر).
آن چه در قرآن در خصوص ماده «فلح» و مشتقات آن به کار رفته، معناي اصطلاحي آن است.
2. از موارد معناي لغوي، واژه فلاح (کشاورز) است و وجه تسميه آن، اين است که کشاورز زمين را مي شکافد تا دانه را در آن مخفي کند.
3. همان گونه که پيش تر اشاره شد، بين معناي لغوي و معناي اصطلاحي، رابطه بسيار نزديک وجود دارد. از اين رو، اگر خداوند در مورد مؤمنان مي فرمايد: قَد أَفلَحَ المُؤمِنُونَ مؤمنون/1؛ مؤمنان رستگار شدند، با توجه به معناي لغوي فلح که شکافتن و معناي اصطلاحي آن که رستگاري و پيروزي است، به دست مي آيد که چرا خداوند به اين حالت مؤمنان فلاح مي گويد. علت اين است که مؤمنان، سختي ها را شکافته و مرحله به مرحله از آن عبور کرده اند تا به مرحله رستگاري و نجات از شرور و نتيجه رسيده اند.

وجوه و نظائر
 

در کتاب الاشباه و النظائر مقاتل بن سليمان بلخي آمده است: کلمه «افلح» به دو صورت تفسير شده است:
اول؛ «افلح» به معناي نيک بخت گرديد. فرموده است: قَد أَفلَحَ المُومِنُونَ؛ به راستي که مؤمنان نيک بخت شدند» و در سوره اعلي آمده: قَد أَفلَحَ مَن تَزَکَّي اعلي/14؛ هر آينه پيروزبخت گرديد هر که پاک شد.
دوم؛ «افلح» به معناي رستگاري. در سوره يوسف آمده است: إِنَّهُ لَا يُفلِحُ الظَّالِمُونَ يوسف/23؛ به راستي که ستم کاران رستگار نمي شوند.
منبع: واژه شناسي قرآن مجيد، غلام علي همايي، 217.
منبع: نشريه نسيم وحي، شماره 22
/ن



 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد