خسروي کافاق در فرمانش بود

شاعر : عطار

دختري چون ماه در ايوانش بود		خسروي کافاق در فرمانش بود
يوسف و چاه و زنخدان بر سري		از نکويي بود آن رشک پري
هر سرمويش رگي با روح داشت		طره‌ي او صد دل مجروح داشت
وانگه از ابروش در قوس آمده		ماه رويش مثل فردوس آمده
قاب قوسينش ثنا خوان آمدي		چون ز قوسش تير پران آمدي
در ره افکندي بسي هشيار را		نرگس مستش ز مژگان خار را
هفده عذرا برده از ماه سپهر		روي آن عذر اوش خورشيد چهر
دايما روح القدس مبهوت بود		در دو ياقوتش که جان را قوت بود
تشنه مردي وز لبش جستي زکات		چون بخنديدي لبش، آب حيات
اوفتادي سرنگون در قعر چاه		هرکه کردي در زنخدانش نگاه
بي رسن حالي فرو چاهش شدي		هرکه صيد روي چون ماهش شدي
از پي خدمت غلامي همچو ماه		آمدي القصه پيش پادشاه
مهر و مه راهم محاق و هم زوال		چه غلامي، آنک داد او از جمال
مثل او در حسن سر غوغا نبود		در بسيط عالمش همتا نبود
خيره ماندندي در آن خورشيد روي		صد هزاران خلق در بازار و کوي
ديد روي آن غلام پادشاه		کرد روزي از قضا دختر نگاه
عقل او از پرده بيرون اوفتاد		دل ز دستش رفت و در خون اوفتاد
جان شيرينش به تلخي شور يافت		عقل رفت و عشق بر وي زور يافت
عاقبت هم بي‌قراري پيشه کرد		مدتي با خويشتن انديشه کرد
در گداز و سوز دل پر اشتياق		مي‌گداخت از شوق و مي‌سوخت از فراق
در اغاني سخت عالي مرتبه		بود او را ده کنيزک مطربه
لحن داودي ايشان جان فزاي		جمله موسيقار زن، بلبل سراي
ترک نام و ننگ و ترک جان بگفت		حال خود در حال با ايشان بگفت
جان چنان جايي کجا آيد بکار		هرکرا شد عشق جانان آشکار
در غلط افتد که هم نبود تمام		گفت اگر عشقم بگويم با غلام
کي غلامي را رسد چون من کسي		حشمتم را هم زيان دارد بسي
در پس پرده بميرم زار زار		ور نگويم قصه‌ي خود آشکار
چون کنم، بي‌صبرم و درمانده‌ام		صد کتاب صبر بر خود خوانده‌ام
بهره يابم او نيابد آگي		آن همي خواهم کزان سرو سهي
کار جان من به کام دل شود		گر چنين مقصود من حاصل شود
جمله گفتندش که دل ناخوش مکن		چون خوش آواز آن شنودند اين سخن
آن چنان کو را خبر نبود از آن		ما به شب پيش تو آريمش نهان
گفت حالي تا ميش آورد و جام		يک کنيزک شد نهان پيش غلام
لاجرم بي‌خويشيش در وي فکند		داروي بي‌هوشيش در مي فکند
کار آن زيبا کنيزک پيش شد		چون بخورد آن مي غلام از خويش شد
بود مست و از دو عالم بي‌خبر		روز تا شب آن غلام سيم بر
پيش او افتان و خيزان آمدند		چون شب آمد آن کنيزان آمدند
در نهان بردند پيش دخترش		پس نهادند آن زمان بر بسترش
جوهرش بر فرق مي‌افشاندند		زود بر تخت زرش بنشاندند
چشم چون نرگس گشاد از هم تمام		نيم شب چون نيم مستي آن غلام
تخت زرين از کنارش تا کنار		ديد قصري همچو فردوس آن نگار
همچو هيزم عود برهم سوختند		عنبرين دو شمع برافروختند
عقل جان را کرده، جان تن را وداع		برکشيده آن بتان يک سر سماع
همچو خورشيدي به نور شمع در		بود آن شب مي ميان جمع در
گم شده در چهره‌ي دختر غلام		در ميان آن همه خوشي و کام
نه درين عالم به معني نه در آن		مانده بود او خيره، نه عقل و نه جان
جان او از ذوق در حال آمده		سينه پر عشق و زفان لال آمده
گوش بر آواز موسيقار داشت		چشم بر رخساره‌ي دل‌دار داشت
هم دهانش آتش‌تر يافته		هم مشامش بوي عنبر يافته
نقل مي را بوسه‌اي در پي بداد		دخترش در حال جام مي بداد
در رخ دختر همي حيران بماند		چشم او در چهره‌ي جانان بماند
اشک مي‌باريد و مي‌خاريد سر		چون نمي‌آمد زفانش کارگر
اشک بر رويش فشاندي صد هزار		هر زمان آن دختر همچون نگار
گه نمک در بوسه کردي بي‌جگر		گه لبش را بوسه دادي چون شکر
گاه گم شد در دو جادوي خوشش		گه پريشان کرد زلف سرکشش
مانده بد با خود نه بي‌خود چشم باز		وان غلام مست پيش دل نواز
تا برآمد صبح از مشرق تمام		هم درين نظاره مي‌بود آن غلام
از خرابي شد غلام اينجا ز دست		چون برآمد صبح و باد صبح جست
زود بردندش بجاي خويش باز		چون به خفت آنجا غلام سرفراز
يافت آخر اندکي از خود خبر		بعد از آن چون آن غلام سيم بر
بودني چون بود از آن سوزش چه سود		شور آورد و ندانستش چه بود
آب او بگذشت از بالاي سر		گرچه هيچ آبي نبودش بر جگر
موي بر هم کند و سر بر خاک کرد		دست در زد جامه بر تن چاک کرد
گفت نتوانم نمود اين قصه باز		قصه پرسيدند از آن شمع طراز
هيچ کس هرگز نبيند آن به خواب		آنچ من ديدم عيان مست و خراب
بر کسي هرگز ندانم آن گذشت		آنچ تنها بر من حيران گذشت
زين عجايب‌تر نبيند هيچ راز		آنچ من ديدم نيارم گفت باز
با خود آي و بازگو از صد يکي		هر کسي گفتند آخر اندکي
کان همه من ديده‌ام يا ديگري		گفت من درمانده‌ام چون ديگري
من نديدم گرچه من ديدم همه		هيچ نشنيدم چو بشنيدم همه
کين چنين ديوانه و شوريده‌اي		غافلي گفتش که خوابي ديده‌اي
تا که خوابم بود يا بيداريي		گفت من آگه نيم پنداريي
يا به هشياري صفت بشنيده‌ام		من ندانم کان به مستي ديده‌ام
حالتي نه آشکارا نه نهان		زين عجب‌تر حال نبود در جهان
نه ميان اين و آن مدهوش بود		نه توانم گفت و نه خاموش بود
نه از و يک ذره مي‌يابم نشان		نه زماني محو مي‌گردد ز جان
هيچ کس مي‌نبودش در هيچ حال		ديده‌ام صاحب جمالي از کمال
ذره‌ي والله اعلم باالصواب		چيست پيش چهره‌ي او آفتاب
گرچه او را ديده‌ام من پيش ازين		چون نمي‌دانم چه گويم بيش ازين
در ميان اين و آن شوريده‌ام		من چو او را ديده يا ناديده‌ايم

خسروي کافاق در فرمانش بود

تازه های مقالات

بیشترین بازدید هفته