تاریخ کاغذ در ایران

نخستین جایی که واژه‌ی «کاغذگر» را دیده‌ام در سخن منوچهری دامغانی است، آن جا که بیابان سفیدرنگ را به کارگاه کاغذگری تشبیه و در سرودهی بلند خود...

شنبه، 25 مهر 1394

انواع کاغذ

کاغذهای قدیمی نوع‌های مختلف داشت و از شهرهای مختلف که ساخته می‌شد به تجارت این سوی و آن سوی جهان می‌رفت. به قول شاعر:

شنبه، 25 مهر 1394

کاغذ در فرهنگ ایرانی

از مضامین شعری رایج میان شاعران سبک هندی است. آن را از رسمی که در آتش‌بازی مرسوم می‌بوده است گرفته‌اند. سلیم طهرانی از آن مضمون زیبایی ساخته...

شنبه، 25 مهر 1394

درباره‌ی کاغذ

«کاغذی» در نسبت افراد و خاندان‌های متعدد و در قرون مختلف دیده می‌شود. طبعاً اطلاق این نسبت به اشخاص به احتمال قوی بدان مناسبت است که صاحبِ آن...

شنبه، 25 مهر 1394

نام کاغذ

کاغذ کلمه‌ای فارسی نماست. در تداول عمومی کاغَذ (به فتح غین)، یعنی k?ghaz/k?qaz تلفظ می‌شود و گاهی در بعضی از لهجه‌ها کاغِذ (به کسر غین)، مانند...

شنبه، 25 مهر 1394

تاریخ فلسفه‌ی تاریخ

چگونگی بینش و نگرش نسبت به « علم تاریخ » در دوران حیات فکری بشر، از دوران باستان تا قرن بیستم، مطالبی ‌است که‌‌این مقاله سعی در تبیین مختصر آن...

شنبه، 25 مهر 1394

دوره سازی در تاریخ

از مسائل با اهمیت اما مغفولِ تاریخ، دوره سازی تاریخی و شناخت تاریخی آن است. با وجود کاربرد بسیارِ انواع و اقسامِ دوره‌های تاریخی از سوی استادان...

شنبه، 25 مهر 1394

گذری بر جریان‌ها و مکاتب مهم تاریخ نگاری غرب

طی قرن‌های 16 تا 18، هم زمان با پیشرفت‌های عقلی و علمی‌ بشر، شرایط برای تبدیل تاریخ به علم فراهم آمد. مورخان خواهان تبدیل تاریخ به دانشی کاملاً...

شنبه، 25 مهر 1394

توصیف، تبیین و تفسیر در تحقیقات تاریخی

همان گونه که قبلا گفته شد، دانش تاریخ به مانند بعضی از علوم اجتماعی دیگر جدیدالتأسیس نیست و همه‌ی اصول و مبانی آن در دوره‌ی معاصر شکل نگرفته...

جمعه، 24 مهر 1394

پژوهش تاریخی، بحران روش

مبحث امروز ما بحران در روش شناسی تاریخ است. برای روشن شدن مقوله روش شناسی ابتدا باید به تعریف مفاهیم پرداخت. خلط مفهومی نابجایی میان روش شناسی...

جمعه، 24 مهر 1394

برآوردن تاریخ مدخلی بر شناخت آرای هایدِن وایت

گذشته‌های تاریخی چگونه ایجاد می‌شود؟ آفرینش گذشته‌های تاریخی بدیهی به نظر می‌آیند؛ اما، ما مطمئنیم که مورخان کار خود را بازسازی می‌نامند نه آفرینش....

جمعه، 24 مهر 1394

معرفت تاریخی، دیالکتیک عین و ذهن

آیا تاریخ ساخته‌ی دست مورّخان نیست؟ آیا به نتایج تحقیقات مورخان می‌توان اعتماد کرد؟ علل گوناگونی تحلیل‌های مورّخان چیست؟ آیا می‌توان امیدوار...

جمعه، 24 مهر 1394

عینیت، گزاره‌های مقبول اهل تاریخ

موضوع نشست امروز ما شاید یکی از سهل‌ترین و در عین حال صعب‌ترین موضوع پژوهش‌های تاریخی است. موضوعی بسیار با اهمیت که از روزی که ارسطو تاریخ را...

جمعه، 24 مهر 1394

درآمدی بر تخصص در تاریخ و تاریخ نگاری

روند تخصصی شدن علوم مسیری است که از عصر روشنگری، انقلاب صنعتی و چرخش دیدگاه‌ها نسبت به جهان اطراف خودنمایی کرد، تحت تأثیر تفکر تجربه گرایی (empiricism)...

جمعه، 24 مهر 1394

پارادایم‌های روش شناختی مؤثر بر پژوهش‌های تاریخی

علم تاریخ به مانند بعضی علوم اجتماعی دیگر، جدیدالتأسیس نیست و همه‌ی اصول و مبانی آن در دوره‌ی معاصر شکل نگرفته و وارد فضای علمی‌ ما نشده است....

جمعه، 24 مهر 1394

پارادایم‌های مؤثر بر تاریخ‌نگاری معاصر‌ ایران

برای اینکه بحث دارای چارچوبی مورد اجماع و توافق همه‌ی دوستان باشد و برای ورود به بحث و مقدمه‌ی آن، در بحث امروز، ابتدا با مشارکت حاضران، تعاریفی...

جمعه، 24 مهر 1394

تاریخ فلسفه‌ی تاریخ

چگونگی بینش و نگرش نسبت به « علم تاریخ » در دوران حیات فکری بشر، از دوران باستان تا قرن بیستم، مطالبی ‌است که‌‌این مقاله سعی در تبیین مختصر آن...

پنجشنبه، 23 مهر 1394

تاریخ و تاریخ ورزی

من از تعریف‌های سنتی تاریخ که در همه جا هست و از اشتقاق کلمه تاریخ و مسائلی از ‌این دست می‌گوید، می‌گذرم و به ساده‌ترین تعبیر در مورد علم تاریخ...

پنجشنبه، 23 مهر 1394

در آستانه‌ی وقوع تاریخ

بیش از بیست سال است که دانشگاه کانزاس (The University of Kansas) مجموعه سخنرانی‌هایی در حوزه‌ی علوم انسانی برگزار می‌کند. نخست همه‌ی سخنرانان...

پنجشنبه، 23 مهر 1394

درآمدی بر نقد تاریخی

مفهوم « نقد » یعنی بررسی و ارزیابی قدر و قیمت و یا ارزش چیزی و یا بررسی نقاط قوت و ضعف اثری، به منظور تعیین ماهیت و یا محدودیت‌های آن، یا تعیین...

پنجشنبه، 23 مهر 1394