قدرت بزرگ

اینكه یك دولت چه خصوصیاتی داشته باشد تا بتوانیم آن را در زمره قدرت‌های بزرگ قرار دهیم، مسئله‌ای بسیار پیچیده و مورد اختلاف در میان نظریه پردازان...

شنبه، 20 آبان 1396

توزیع قدرت (قطبیت)

دانشنامه روابط بین الملل قطبیت را توزیع توانایی‌های نظامی، اقتصادی و دیگر توانایی‌های جنگی در میان اعضای نظام بین الملل تعریف می‌كند (گریفیتس،...

شنبه، 20 آبان 1396

انواع جهت گیری سیاسی

جهت گیری سیاسی را سمت گیری سیاست خارجی دولت‌ها نسبت به محیط بیرونی در راستای تأمین منافع ملی در روابط بین الملل معنا می‌كنند. در همین زمینه‌...

شنبه، 20 آبان 1396

منافع ملی

مورگنتا اولین نظریه پردازی است كه به صورت منسجم به بررسی مفهوم منافع ملی پرداخته است. از نظر وی منافع ولی واقعیتی عینی و مهم است كه بر اساس آن...

سه‌شنبه، 16 آبان 1396

سیاست خارجی

در ابتدای این مبحث به ارائه مهم ترین تعاریفی می‌پردازیم كه از سیاست خارجی به عنوان یكی از مهم ترین مفاهیم ادبیات روابط بین الملل، به عمل آمده‌اند...

سه‌شنبه، 16 آبان 1396

امنیت

جان هرتز امنیت را مفهومی محوری برای نظریه پردازی در روابط بین المللی می‌داند و بر این باور است كه قبل از تفكر درباره هر چیز دیگری ابتدا باید...

سه‌شنبه، 16 آبان 1396

قدرت

به طور كلی مفهوم قدرت مفهومی پویا و نسبی و عناصر آن نیز در برخی موارد غیر قابل اندازه گیری غیر قابل تجزیه هستند. مورگنتا سیاست بین الملل را كشمكش...

سه‌شنبه، 16 آبان 1396

حاكمیت

ورود مفهوم حاكمیت به ادبیات حقوقی سیاسی روابط بین الملل به طور تنگاتنگی مرتبط است با ظهور دولت مدرن در اروپا. در همین راستا دولت، قدرت و حاكمیت...

سه‌شنبه، 16 آبان 1396

نظام بین الملل

نظام بین المللی محیطی است كه در آن واحدهای سیاست بین الملل عمل می‌كنند (قوام، 1382: 29)؛ نظامی كه همیشه در طول تاریخ روابط بین الملل دارای نظم...

دوشنبه، 15 آبان 1396

دولت

دانشنامه روابط بین الملل، دولت ملی را دارای ویژگی‌هایی می‌داند كه آن را از سایر شكل‌های حكمرانی بر انسان متمایز می‌سازد؛ نخست دولت قلمرو جغرافیایی...

دوشنبه، 15 آبان 1396

آیا انقلاب‌های عربی بی‌خطر است؟

با توجه به عوامل متعدد دخیل در انقلاب‌های عربی، پیش بینی سمت وسوی آینده‌ی این جریان كار دشواری است. هر گونه تلاش برای پیش بینی آینده‌ی خاورمیانه،...

سه‌شنبه، 18 مهر 1396

پویش‌های نابرابر

از زمانی كه مردم در دسامبر 2010 در تونس به خیایان‌ها ریختند (این تاریخ به اتفاق، تاریخ شروع قیام‌های عربی معرفی شده است)، هجده ماه سپری شد....

سه‌شنبه، 18 مهر 1396

نتایج ناپایدار انقلاب‌های عربی

در سال 2011، هنگامی كه سه دیكتاتور عربی قدرتمند به وسیله‌ی مردم كشورشان سرنگون شدند، همه امیدوار شدند كه جهان عرب موج سوم دموكراتیزاسیون را...

سه‌شنبه، 18 مهر 1396

جرقه‌ها و دومینوها

چرا در دسامبر 2011 همه جریانات به طور ناگهانی با آمیزه‌ای تحریك پذیر، تركیب شدند و نهایتاً اعتراضات توده‌ای خیابانی در بسیاری از كشورها منتهی...

سه‌شنبه، 18 مهر 1396

مسری بودن جنبش‌های خاورمیانه

بدیهی است كه دامنه اعتراضات و حوادث از تونس به مصر و سایر نقاط خاورمیانه تسری یافت. حتی بیرون از شمال افریقا و خاورمیانه در ایالت ویسكانسین،...

سه‌شنبه، 18 مهر 1396

تأثیر فناوری‌های ارتباطی بر كنش‌های جمعی

صرف نظر از اینكه آیا بسیج جمعی مردم را می‌توان به مردم بدون رهبر، جامعه مدنی و غیر جنبش‌های اجتماعی نسبت داد یا نه، فنّاوری‌های ارتباطی - اطلاعاتی...

دوشنبه، 17 مهر 1396

فروپاشی قرارداد اجتماعی

مجموعه‌ای از عیوب ساختاری در نظام اجتماعی كشورهای خاورمیانه و شمال افریقا وجود دارد. این وضعیت، تأثیرات عمیق اقتصادی - اجتماعی در درون كشورهای...

دوشنبه، 17 مهر 1396

انعطاف پذیری اقتدارگرایی

پایان پارادایم گذار، تأثیر مهمی بر نحوه مطالعه حاكمیت سیاسی از سوی محققان مسائل سیاسی منطقه‌ی خاورمیانه داشته است. هنگامی كه بحث بر این موضوع...

دوشنبه، 17 مهر 1396

نارضایتی‌های ساختاری در انقلاب‌های عربی

اولین جنبه‌ای كه در بررسی انقلاب‌های عربی باید مورد توجه قرار گیرد نابرابری‌های ساختاری جمعیتی و اقتصادی است كه در طی زمان به درجه‌ای رسید كه...

دوشنبه، 17 مهر 1396

چرا نتوانستیم انقلاب‌های عربی را پیش بینی كنیم؟

هنگامی كه هیجان اولیه ناشی از شوك رویدادهای اخیر در خاورمیانه فروكش كرد، اولین پرسشی كه برای اغلب محققان منطقه‌ی خاورمیانه مطرح شد این بود: چرا...

دوشنبه، 17 مهر 1396