هژمونی

کاربرد این اصطلاح در قرن بیستم با ترکیب کردن بسط دادن کاربردهای پیشین آن همراه بوده است. هژمونی به طور سنتی به معنای سلطه‎ی یک کشور یا حاکم بر...

يکشنبه، 24 مرداد 1395

وحدت افریقا

این اصطلاح را می‌توان حس همبستگی در میان افریقایی‌ها و مردم افریقایی‌تبار تعریف کرد. این وقوف به هویت مشترک گاهی به صورت نظریه درآمده و گاهی...

يکشنبه، 24 مرداد 1395

وحدت اعراب

وحدت اعراب، به منزله‌ی ایدئولوژی از ملی‌گرایی عربی سرچشمه می‎گیرد که نخستین بار در اواخر قرن نوزدهم در بخش‎های عربی امپراتوری عثمانی به صورت...

يکشنبه، 24 مرداد 1395

نژادپرستی

هر دستگاه عقیدتی که انسان‎ها را به جمعیت‌های جداگانه‎ای بر اساس ویژگی‎های طبیعی و/ یا فرهنگی طبقه بندی کند، و این ویژگی‎ها را در سلسله مراتب...

يکشنبه، 24 مرداد 1395

نژاد

این مفهوم به معنایی که در دنیای سیاست رواج دارد، آثار و نتایج عمیقی در تاریخ معاصر جهان داشته است. ناسیونال سوسیالیست‎ها در المان به وجود نژاد...

يکشنبه، 24 مرداد 1395

ناسیونال سوسیالیسم

اعتماد پیشین به تبیین‎های کلی درباره‎ی ناسیونال سوسیالیسم- به مثابه جنبش سیاسی، ایدئولوژی و حکومت- با کامل شدن پژوهش‎های دقیق و مفصل و پیدایش...

يکشنبه، 24 مرداد 1395

منطقه‌گرایی

این اصطلاح برای اشاره به جنبش سیاسی و اجتماعی ملهم از فرهنگ یک منطقه‌ی خاص به کار می‎رود که در پی دفاع از هویت بومی و محلی است در برابر ادغام...

شنبه، 23 مرداد 1395

مناسک سیاسی

مناسک به معنای فعالیت رسمی یا ضابطه مندی که نوعاً در زمان‎ها و مکان‌های مشخصی اجرا می‌شود، متفاوت با عادت و رسم است، چون جنبه‌ی نمادین و غالباً...

شنبه، 23 مرداد 1395

منافع

وقتی می‎گوییم اقدام، خط مشی یا وضعیتی خاص به نفع فرد یا جمع معینی است، منظورمان این است که از جهت مهمی موجب پیشبرد یا ارتقای رفاه و آسایش آن‎ها...

شنبه، 23 مرداد 1395

ملت

هیچ تعریف مورد توافق همگانی یا به عبارت دیگر هیچ تعریف بی‌طرفانه‌ای از اصطلاح ملت وجود ندارد و احتمالاً نمی‎تواند وجود داشته باشد. ماهیت ذاتاً...

شنبه، 23 مرداد 1395

ملی‌گرایی

طبق این آموزه، واحد سیاسی و واحد قومی باید هم ارز یکدیگر باشند. به بیان مشخص‎تر و ملموستر، ملی‌گرایان معتقدند که دولت ملی که معادل با فرهنگ ملی‎ای...

شنبه، 23 مرداد 1395

مشروعیت

«حقانیت» نظم اجتماعی یا سیاسی و طلب پشتیبانی و حمایت، نه فقط پذیرش صاف و ساده، از سوى اتباع، مسلماً یکی از مضامین همیشگی نظریه‌ی سیاسی است که...

جمعه، 22 مرداد 1395

مشارکت

مشارکت که یکی از مفاهیم مبهم در علوم اجتماعی است می‌تواند معنای اکید یا معنای خفیف داشته باشد. به معنای اکید، مشارکت به این معناست که با توجه...

جمعه، 22 مرداد 1395

مدرنیته

مدرنیته «مفهومی تقابلی» است. معنای این اصطلاح همان‌قدر که از آن‌چه اثبات می‎کند گرفته می‎شود از آن‌چه انکار می‎کند نیز می‎آید. پس این اصطلاح...

جمعه، 22 مرداد 1395

مدرنیسم و پست‌مدرنیسم

مدرنیسم، به عنوان اصطلاحی کلی در تاریخ فرهنگ به معنای مجموعه‌‌ی بسیار متنوعی از گسست‌های زیبایی‌شناسانه از سنت واقع‌گرای اروپایی از اواسط قرن...

جمعه، 22 مرداد 1395

دگراندیشی

فعل "to dissent" برای توصیف فعالیت‎هایی به کار می‎رود که با عقاید و افکار اکثریت تفاوت یا مخالفت دارد. اسم"dissenter" به کسی اطلاق می‎شود که...

جمعه، 22 مرداد 1395

محافظه کاری

محافظه کاری دیدگاهی سیاسی است با چنان عمومیت و جهانشمولی‎ای که ایدئولوژی‌های بزرگ مدرن مثل لیبرالیسم و سوسیالیسم و فاشیسم فاقد آن عمومیت هستند....

جمعه، 22 مرداد 1395

مارکسیسم غربی

این شکل از نظریه‌ی مارکسیستی عموماً دربرگیرنده‌ی صاحب نظران گوناگونی همچون گئورگ لوکاچ، ارنست بلوخ، کارل کورش، آنتونیو گرامشی، اعضای مکتب فرانکفورت،...

جمعه، 22 مرداد 1395

مارکسیسم

مجموعه‎ای مرکب از نظریه‌ی اجتماعی و آموزه‎های سیاسی مأخوذ از آثار کارل مارکس و همکار نزدیک او فردریش انگلس. پس از مرگ مارکس بود که مارکسیسم به...

جمعه، 22 مرداد 1395

مارکسیسم اتریشی

یکی از قدیمی‎ترین مکاتب تفکر مارکسیستی که بر مبنای آثار گروهی از متفکران در اواخر قرن نوزدهم در وین پا گرفت و برجسته‌ترین شخصیت‌هایش ماکس آدلر،...

جمعه، 22 مرداد 1395