امپریالیسم Imperialism

سیاستی که یک دولت برای کنترل مستقیم منابع اقتصادی، فیزیکی و فرهنگی بیگانگان در پیش می گیرد. مفهوم امپریالیسم در روابط بین الملل تاریخ بلندی دارد....

دوشنبه، 19 خرداد 1393

القاعده Al-Qaeda

نام عربی سازمان بنیادگرای مسلمان تحت رهبری اسامه بن لادن (به معنی «پایگاه»؛ نام کامل آن القاعده الصلبه به معنی «پایگاه استوار» است) که سرسپرده...

دوشنبه، 19 خرداد 1393

اقتصاد سیاسی بین الملل IPE

یک حوزه مطالعاتی میان رشته ای که پیوندهای نزدیکی با روابط بین الملل دارد و از دستاوردهای علمی دانشمندان علوم سیاسی، اقتصاد، جامعه شناسی، انسان...

دوشنبه، 19 خرداد 1393

اقتدارگریزی Anarchy

اقتدارگریزی یعنی بی حکومتی. نقش محوری اقتدارگریزی را با نگاه به هر کتاب درسی مقدماتی روابط بین الملل می توان به چشم دید. در این گونه کتاب ها...

دوشنبه، 19 خرداد 1393

اقتدار Authority

مبالغه نیست اگر بگوییم بسیاری از معماهای دوران نو پیوند تنگاتنگی با مفهوم اقتدار دارند. از زمان افول حاکمیت مطلق مذهب در اروپا و قد برافراشتن...

دوشنبه، 19 خرداد 1393

استعمارزدایی Decolonization

منظور از استعمارزدایی، پایان یافتن امپراتوری های استعماری رسمی اروپا، واگذاری اقتدار (ولی نه لزوماً قدرت) از استعمارگران به استعمارشدگان، و تشکیل...

يکشنبه، 18 خرداد 1393

استعمارنو Neocolonialism

استعمار نو اصطلاحی است برای بیان چکیده سرخوردگی هایی که بسیاری از شهروندان جهان سوم در دهه های 1950 و 1960 با بربادرفتن سرخوشی حاصل از دستیابی...

يکشنبه، 18 خرداد 1393

اداره گری جهانی Global governance

مانند جهانی شدن، دربار اداره گری جهانی هم برداشت های بسیار گوناگونی از سوی دانشمندان و سیاست گذاران مطرح شده است. گرچه از دید بسیاری، اداره گری...

يکشنبه، 18 خرداد 1393

ارزش های آسیایی Asian values

پایان جنگ سرد و «معجزه» اقتصادی آسیا به بسیاری از دولت های آسیایی فرصت های تازه ای در عرصه سیاست بین الملل بخشید. برخی از این دولت ها (به ویژه...

يکشنبه، 18 خرداد 1393

ارزش های عمومی بین المللی

آگاهی از این که کشورها امروزه بیش از گذشته با هم در پیوند متقابل قرار دارند انگیزه تازه ای به بحث هایی بخشیده است که دباره ارزش های عمومی بین...

يکشنبه، 18 خرداد 1393

اتفاق قدرت ها Concert of powers

نظام ساختاریافته ای از همکاری قدرت های بزرگ که متفاوت با نظام های تشکیل یافته از اتحادهای مخالفی است که در پیش تر تاریخ دوران نو وجود داشته اند....

يکشنبه، 18 خرداد 1393

اتحاد Alliance

اتحاد توافق رسمی دولت های مستقل برای همکاری نظامی است. اتحادها معمولاً در قالب پیمان ها شکل مدون پیدا می کنند و شامل تعهد دولت ها برای هماهنگ...

يکشنبه، 18 خرداد 1393

اتحاد تجاری منطقه ای Regional trade bloc

گروه بندی اقتصادی کشورهای نزدیک به هم که هدف از آن تقویت تجارت و سرمایه گذاری در درون یک منطقه جغرافیایی مشخص است. این گونه اتحادها می توانند...

يکشنبه، 18 خرداد 1393

آوارگی Diaspora

بررسی موارد آوارگی در جهان، از حوزه های رو به رشد مطالعات دانشگاهی است. که به هیچ یک از رشته های علوم اجتماعی محدود نمی شود. بررسی جابه جایی...

يکشنبه، 18 خرداد 1393

ابرقدرت Superpower

این اصطلاح در دوران جنگ سرد (1991-1945) برای توصیف قدرت برتر در دولت ایالات متحده و اتحاد شوروی به کار می رفت. پیش از جنگ جهانی دوم، معمولاً...

يکشنبه، 18 خرداد 1393

بازپس خواهی Irredentism

جنبش سیاسی برای یکپارچه ساختن سرزمین و مردم یک گروه قومی با سرزمین های دیگری که در آن سوی مرزهای بین المللی در اختیار اعضای همان گروه است. باز...

شنبه، 17 خرداد 1393

بازتافتگی Reflexivity

بازتافتگی یعنی بازگشتن به خود، تأثیرگذاردن بر خود یا درخودنگری. بازتافتگی مفهومی است که عملاً در تمامی حوزه های علم به کار می روند. در فرهنگ...

شنبه، 17 خرداد 1393

انقلاب اطلاعات Information revolution

اصطلاحی برای اشاره به سیستم های فناوری دیجیتالی و الکتروتکنیکی که در اواخر سده بیستم سربرآوردند. این سیستم ها نظام های مالی، تولیدی، حکومتی،...

شنبه، 17 خرداد 1393

انقلاب در امور نظامی RMA:Revolution in military affairs

منظور از انقلاب در امور نظامی تغییری بزرگ در سرشت جنگ است که سبب شود که یکی از شیوه های پیشین جنگیدن منسوخ گردد. پیشرفت های فناوری اغلب طلایه...

شنبه، 17 خرداد 1393

انقلاب Revolution

رویکردهایی که برای بررسی انقلاب ارائه شده اند به دو دسته مهم تقسیم می شوند. رویکردهای دسته نخست به «انقلاب های بزرگ» مانند انقلاب فرانسه(1789)،...

شنبه، 17 خرداد 1393