فرش ، هنر همگام با نسل بشر

بشر از زماني كه خود را شناخت و ضرورت وجود ملزومات زندگي روزمره را احساس نمود، به فكر داشتن منسوجي بود تا او را در برابر سرما و سختي زمين محافظت...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

وجود مطلق

يكي از مباحث مهم و شايد مهمترين و دشوارترين مسائل فلسفه، چگونگي ربط موجودات حادث با آفريدگار قديم و بيزمان است. اين مسئله، تحت عنوان «صدور» يا...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

تبدل جوهر در فلسفه ملاصدرا و وايتهد

اثر كربن درباره آراء دو فيلسوف متعلق به سنتهاى فرهنگى و اجتماعى بسيار متفاوتى است كه در متافيزيك خود، به مسئله مشترك تبدل مقوله جوهر پرداخته...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

خلاقيت / خلافت انسان در فلسفه و عرفان اسلامي

خلاقيت‌ را در يك‌ تقسيم‌ كلي‌ مي‌توان‌ به‌ دو معني‌ بخش‌ كرد: اول‌ آنچه‌ كه‌ در روانشناسي‌ مطرح‌ مي‌شود و بمعناي‌ «نوآوري‌» و نوانديشي‌ است‌. دوم‌...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

درآمدى بر نظريه هادر برهان وجود شناختى

مهمترين دغدغه دين پژوهان و فيلسوفان دين معاصر، جستجو از راههاى اثبات وجود خداوند و ارزيابى و نقادى آنهاست. در فلسفه اسلامى نيز از همان آغاز،...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

قاعده «بسيط الحقيقه» در «الهيات» صـــدرا و «منادشناسى» لايب نيـتس

قرن هفدهم، قرن پيدايش معناى بساطت و مفاهيم متلازم آن يعنى عدم تناهى و كلّيت در تفكر فلسفى است. اين مفهوم در فلسفه هاى صدرايى و دكارتى منشأ تحولات...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

نفس انسان

از نظر تاريخ فلسفه، دربارة نفس تا چهار قرن پيش فقط دو نظرية معروف وجود داشته است. افلاطون و عدة بسياري از فلاسفة باستاني آنرا حقيقتي مجرد از...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

رابطه نفس و بدن از ديدگاه ملاصدرا

نفس (يا ذهن) وجود عقلی بسيط و يکی از صور در علم الهی است.[1] اما اگر او صورتی عقلی در علم الهی است پس چرا با بدن پيوند مي‌يابد؟ اگر او صورت عقلی...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

نظرية ملاصدرا در باب رابطة‌ نفس‌ و بدن‌

بحث‌ از ذهن‌ يا نفس‌ و رابطة‌ آن‌ با بدن‌، بحثي‌ فلسفي‌ است‌. اما بيترديد، هيچ‌ نظريه‌اي‌ در روانشناسي‌ نمي‌تواند بدون‌ اتخاذ موضعي‌ در اين‌...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

نكاتى برجسته از فلسفه ملاصدرا در مقايسه با نظريات فلسفى قرون اخير در غرب

در قرون نهم تا دوازدهم ميلادى كشورهاى اسلامى هر يك دانشگاهى محسوب مى شدند و در آنجا دانشمندان و فلاسفه برجسته به تحقيق و تدريس مشغول بودند. ايرانيان...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

چهل داستان و چهل حدیث از امام صادق(ع)

بهترين تحيّت و درود بر روان پاك پيامبر عالى قدر اسلام (ص) ، و بر اهل بيت عصمت و طهارت (ع) ، مخصوصا ششمين خليفه بر حقّش حضرت ابو عبداللّه ، امام...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

حقيقت انسان و جايگاه آن در نظام هستی

با روشن شدن معانی و جايگاه مفاهيم معرّف انسان در طليعة مباحثی که پيرامون حقيقت انسان و جايگاه آن در پيش است آنچه اهميت ويژه‌اي مي يابد اين مسئله...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

قاعدة‌ فرعيّه‌ و وجود محمولي

«ثبوت‌ شي‌ء لشي‌ء فرع‌ ثبوت‌ المثبت‌ له‌» قاعده‌اي‌ فلسفي‌ و كلامي‌ موسوم‌ به‌ «قاعدة‌ فرعيّه‌» و مفاد آن‌ ثبوت‌ محمول‌ براي‌ موضوع‌ فرع‌ بر...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

سير «زمان» از ارسطو تا صـدرا

سنتها و آداب مفيد و سازنده هر قوم و ملتي شايسته يادگيري و تقليد است. ما، شرقيهاي مسلمان بطور عام و شيعيان دوازده امامي بطور خاص در سنت آموزش...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

زمان و زماني

موضوع زمان و زمانيّات همواره و در طول تاريخ از مسائل مهم فلسفه بوده و ذهن انديشمندان را بخود مشغول نموده است. اين مسئله در فلسفه اسلامي نيز يكي...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

نقدی بر جايگاه فلسفی مواد ثلاث

فيلسوفان برجسته ما و از آن جمله ملاصدرا مواد ثلاث را برخوردار از جايگاه فلسفی دانسته‌اند([1]), هر چند ملاصدرا آن را بعينه همان جايگاه منطقی مواد...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

مقايسه قاعده امكان اشرف ملاصدرا و اصل تكافؤ علّي دكارت

يكي از مهمترين وجوه مطالعه فلسفي، فلسفه تطبيقي يا همان تطبيق و مقايسه انديشه‌هاي فيلسوفان است كه بوسيله آن مي‌توان زواياي گوناگون انديشه‌هاي...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

نسبت و رابطة عالم با خدا در حکمت متعاليه

قبل از هر چيز لازم است به اين نکته اشاره شود که موضوع مقاله مذکور بسيار گسترده‌تر از حد و اندازه يک مقاله است و برای بحث کامل راجع به اين موضوع...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

علم واجب الوجود از ديدگاه صدرالمتألهين

مسئله علم واجب، از مسائل غامض و دشوار فلسفه و كلام است و به همين لحاظ است كه كمتر مسأله اى از مسائل كلامى و فلسفى، اين همه مورد اختلاف و مناقشه...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

مراتب نفس از ديدگاه ابن عربي و ملاصدرا

نحوه تعلق نفس به بدن برحسب وجود و تشخّص آن تنها حدوثي است و نه بقائي. يعني نفس در اوايل تكون و حدوث خود محتاج مادّه است ولي در بقاء، ديگر چنين...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388