امید شعر فارسی

یکی از چهره های درخشان شعر معاصر فارسی استاد «مهدی اخوان ثالث» متخلص به: «م. امید» است که در چهارم شهریور ماه 1369 بار سفر را بست و سر به تیره...

چهارشنبه، 8 خرداد 1392

شاعران ولایی برگزیده در ایران

در این پژوهش سعی شده است تا اهمیّت مدح و رثای ائمّه اطهار(علیهم السلام) به خصوص امام حسین(علیه السلام) در شعر فارسی، مورد بررسی قرار گیرد. به...

سه‌شنبه، 31 ارديبهشت 1392

ژیلبر دوران و شعر پایداری

ادبیّات پرآوازه پایداری در طول تاریخ و تبار ملّت ها، همواره عرصه اعتبار و ایثار نام آوران و صحنه سلحشوری ها، شورآفرینی ها و از جان گذشتگی های...

دوشنبه، 30 ارديبهشت 1392

سده ی پر آشوب

اختلافات داخلی که در دولت صفوی پدید آمده بود سرانجام چنان شدت یافت که این سلسله دیگر قادر نبود با نیروهایی که در اختیار داشت بر آنها فایق آید....

يکشنبه، 29 ارديبهشت 1392

تاریخ ادبیات منثور ایران

در ادبیات فارسی، تنها ادبیات محض نیست که بدان نثر زیبا اطلاق می شود، بلکه به مرور زمان بخش بزرگی از ادبیات عملی نیز به حکم شیوه ی بیانی که در...

يکشنبه، 29 ارديبهشت 1392

ادبیات منحط عصر صفوی

صفویه (1148-905هـ) از جهات مختلف سیاست اخلاف خود، یعنی سلسله ی ترکمن آق قوینلو، را ادامه دادند؛ ولی، برخلاف آنان، شیعی مذهب بودند. البته مذهب...

يکشنبه، 29 ارديبهشت 1392

اوج غزل

تا مدت کوتاهی پیش، اطلاعاتی که ما درباره ی زندگی حافظ، مشهورترین غزل سرای ایران، داشتیم تقریباً فقط بر اساس چند داستان کمابیش باورنکردنی بود...

يکشنبه، 29 ارديبهشت 1392

حیات فرهنگی و ادبی در ایران عصر تیموری

اینک بلای تازه ای، در هیئت جنگ آوری دهشتناک، یعنی تیمور (تولد 736هـ، دوران سلطنت 807-771هـ)، بر کشور نازل می شود. وی مسلمان بود و در برابر روحانیان...

يکشنبه، 29 ارديبهشت 1392

در سایه ی دو اسطوره

تهاجم مغولان خراسان و آذربایجان را چنان ویران ساخت که تا مدت ها شعر و ادب نتوانست از آن جا نشئت کند. شاعران بزرگ سده ی سیزدهم از حول و حوش این...

يکشنبه، 29 ارديبهشت 1392

زمانه و زمینه سعدی

هجوم مغولان، که در پاییز 1219 آغاز گشت، هر چه را در سر راه خود مخالف یافت از پیش برداشت. قتل عام و ویرانی بغداد (1258)و بر انداختن خلافت عباسیان...

يکشنبه، 29 ارديبهشت 1392

در مرز علم و ادبیات محض

نثر دوره سلجوقی (سده ی 5-6هـ) بعضاً به همان سادگی دوره ی پیش از آن و بعضاً به تصنع، جمله های دراز، عرب مآبی و غیره ممتاز است که همه ی این ها؛...

يکشنبه، 29 ارديبهشت 1392

سه عارف شاعر

نخستین شاعر بزرگ تصوف ابوالمجد مجدود سنایی (متولد در غزنه یا بلخ مقارن نیمه ی سده ی پنج هجری، وفات: 525هـ)(1) معاصر غزنویان متأخر است و قصیده...

يکشنبه، 29 ارديبهشت 1392

افسانه ی سه دوست

هنوز دیری از آن دوران نگذشته که غیاث الدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم الخیام، که مختصراً عمر خیام نامیده می شود، در میهن خود به عنوان شاعر در زمره...

شنبه، 28 ارديبهشت 1392

مدیحه سرایان مکتب آذربایجان

تاریخ قفقاز و ایران و هم چنین حیات فرهنگی آن دو، در سده ی 11/12، سخت به هم مربوط است. هر چند که فرمان روایان بزرگ سلجوقی کوشا بودند که ماورای...

شنبه، 28 ارديبهشت 1392

نظامی و مقلدانش

قفقاز جنوبی، تنها از آن رو که در اعتلای قصیده ی مدیحه ای کوشیده و آن را به اوج رفعت رسانده، مدعی مرتبتی خاص در عرصه ی ادبیات فارسی نیست. مگر...

شنبه، 28 ارديبهشت 1392

شعر عصر سلجوقی

سلجوقیان، با پیروزی بر غزنویان و آل بویه، قدرت بزرگ نوینی را پایه گذاری می کنند و تجزیه بیش تر دنیای شرقی اسلام را متوقف می سازند. اینان نسبت...

شنبه، 28 ارديبهشت 1392

سلطان ترک و شعر فارسی

دولت سامانیان، با وجود ظواهر درخشان، در باطن، دستخوش نفاق و مبارزات بود(1) و، از همین رو، قربانی آزمندی سلطان محمود و ایلگ خان گشت. سلطان محمود...

شنبه، 28 ارديبهشت 1392

پیش از فردوسی

با برآمدن سلسله ی سامانی، نه تنها یک دودمان ایرانی، بلکه، یک سلسله ی ایرانی مدافع حقوق سلطنت موروثی به قدرت می رسد که اصل آن از یک خانواده ی...

شنبه، 28 ارديبهشت 1392

روح زبان فارسی

قطعه ناقص دقیقی از روح فئودالی محض سرچشمه می گیرد. تیول دارها به سروران خود خدمت می کنند، دلاوری شهسواری خود را به منصه ی ظهور می رسانند و تا...

شنبه، 28 ارديبهشت 1392

سپیده دم شعر فارسی

تشکیل و صورت یافتن ادبیات فارسی دری در پرده ای ضخیم از ابهام مستور است که مدت ها نفوذ ناپذیر به نظر می رسید. موفقیت های شایان توجهی که با وجود...

شنبه، 28 ارديبهشت 1392