ابن خلدون و فارابی

فارابی یکی از بزرگ ترین فیلسوفان جهان است و اصولاً فلسفه با فارابی تکامل یافته و او نخستین فیلسوفی است که در «حکمت عملی» درباره حکومت و جامعه...

دوشنبه، 13 آذر 1391

هرمنویتیک انتقادی به صورت یک شیوه تعبیر علم

گادامر هیئت دور هرمنویتیکی را بدین منظور به کار می گیرد تا عینیت گرایی ذاتی در «علوم انسانی» تاریخ انگارانه و هرمنویتیکالی را طرد کند. وقتی بتی...

سه‌شنبه، 30 آبان 1391

مبانی هرمنویتیک انتقادی

هرمنویتیک تا حدی با دو جنبه مرتبط با هم سرو کار داشته است: مداخله سنت و فهم معنایی که در ذهن قصد شده است. اختلاف میان فلسفه هرمنویتیک و نظریه...

سه‌شنبه، 30 آبان 1391

فلسفه هرمنویتیک و نظریه هرمنویتیکالی

فلسفه هرمنویتیکی که هایدگر و گادامر بسط دادند، واجد دو عنصر اصلی است: اولی فلسفه ای استعلایی که تحت عنوان "هرمنویتیک واقع بودگی" (هایدگر) و "هرمنویتیک...

سه‌شنبه، 30 آبان 1391

هرمنویتیک فلسفی گادامر

گزارش مختصر من از مساهمت گادامر در نظریه هرمنویتیک، چنین بسطی را اولاً با عطف توجه به تبیین وی از شأن تاریخی تفهم، پیش از آنکه به شأن زبانی آن،...

سه‌شنبه، 30 آبان 1391

طرحی از تاریخ هرمنویتیک

کلمه هرمنویتیک (Hermeneutics) مشتق از فعلی یونانی است که برای آن سه وجه معنایی برشمرده اند. یکی بیان کردن کلمات با صدای بلند یا همان گفتن؛ دیگر...

سه‌شنبه، 30 آبان 1391

هرمنویتیک وجودی و هستی شناختی هایدگر

قصد دیلتای، از یک طرف طرح علوم انسانی در مسیر مطمئن علوم و پایه گذاری آن در برابر علوم طبیعی و مفهوم عینیت خاص آنها بود و از طرف دیگر، بینش وی...

سه‌شنبه، 30 آبان 1391

فخر رازی به روایت اشکوری

اشاره: نوشتار حاضر بخشی از کتاب محبوب القلوب قطب الدین اشکوری از شاگردان برجسته میر داماد در شرح حال حکمای مسلمان است که از سوی میرسید احمد اردکانی...

دوشنبه، 29 آبان 1391

چیستی و گونه های محلی

در منطق پس از مبحث مقدمتی الفاظ و بیان نحوه ارتباط لفظ و معنا (=دلالت وضعی لفظی) به سراغ گونه های معنا یا مفهوم می روند تا مقدمات مبحث تعریف...

دوشنبه، 29 آبان 1391

مسأله «کلی» در قرون وسطی

اشاره: از لحاظ تاریخی مسأله کلی عموماً از مجموعه ای در هم تنیده از سوالات متنوع تشکیل شده است. به همین دلیل در چهارچوب های مفهومی گوناگون متافیزیکی،...

دوشنبه، 29 آبان 1391

اجماع، سنگ محک مقبولیت، نه حقیقت

یکی از مواد درسی دانشجویان رشته‌های علوم پایه، تاریخ علم است. اصولاً سیر تحلیلی تاریخ همواره برای انسان‌های کنجکاوِ جویای حقیقت می‌تواند بسیار...

يکشنبه، 28 آبان 1391

کژراهه (2) مغالطه اشتراک لفظی و تکذیب مخاطب

در نوشتار قبل، تعریف کلی مغالطه و انواع آن بیان گردید. در این نوشتار، مصادیق محدودی از آن را درآثار مخالفان اندیشه اسلامی و نیز نظام مقدس اسلامی،...

شنبه، 27 آبان 1391

ولایت صدرایى

چند سالى است که جریانى فلسفى در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامى دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم در تلاش است تا فلسفه یا اندیشه سیاسى ملاصدرا را...

سه‌شنبه، 23 آبان 1391

بازشناسى انواع انسان در اندیشه صدرالمتالهین

صدرالمتألهین شیرازى کتابى دارد به نام شواهدالربوبیه که در واقع چکیده اسفار و به تعبیر دیگر عصاره سیستم فلسفى او یعنى حکمت متعالیه است. وى در...

سه‌شنبه، 23 آبان 1391

ملاصدرا، بینش انتقادى و تاملات سیاسى

صدرالدین محمد بن ابراهیم قوام شیرازى، مشهور به صدرالمتألهین، با تألیف اثر بسیار مهم خود »الحکمة المتعالیة فى اسفار العقلیة الاربعة« و نظام و...

دوشنبه، 22 آبان 1391

مسئولیت علم در مقابل جامعه

چه تفاوتی است بین یک نفر که عنوان دانشمند یا محقق یا مخترع و مهندس و دکتر را یدک میکشد با فردی که با این عناوین مخاطَب قرار نمیگیرد و مسئولیتهای...

يکشنبه، 21 آبان 1391

تبلور نیهیلیسم در نگاه نیچه

پست مدرن پدیده اى است که شبح آن بر جهان امروز سایه افکنده و از آن به عنوان واژه اى براى توصیف یک دگرگشت گسترده در دهه هاى پایانى سده بیستم یاد...

يکشنبه، 21 آبان 1391

پرسش ها و مفاهیم کلیدى در تحلیل تجدد (2)

در بخش نخست این مقاله به دو پرسش درباره مفهوم کاوى تجدد پرداخته شد که عبارت بود از این که تجدد غربى گسست از تاریخ بشر یا مرحله اى از تکامل تاریخى...

يکشنبه، 21 آبان 1391

پرسش ها و مفاهیم کلیدى در تحلیل تجدد (1)

بدون شک در تبیین و تحلیل تجدد، شمارى از پرسش و سؤالات اساسى به وجود مى آید که تبیین و پاسخ به هر کدام از آنها، رساله مجزائى مى طلبد، که طبعاً...

يکشنبه، 21 آبان 1391

فلسفه و سایر علوم (2)

خدمت همه حضار محترم عرض ادب دارم. دلیل اینکه ما اینجا هستیم مفهوم فلسفه را منتقل کنیم. رشته من سه رشته را با همدیگر منطبق می کند. من درباره فلسفه...

شنبه، 20 آبان 1391