أصالَةُ عَدمِ الإسْتِخْدام

هرگاه از یك كلمه معنایی، و از ضمیری كه به آن رجوع می‌كند، معنای دیگری اراده گردد، می‌گویند «استخدام» كرده است. «اصالة عدم الاستخدام» (1) اصلی...

جمعه، 24 ارديبهشت 1395

اَصالَهُ الطَّهارة

هرگاه در طهارت یا نجاست امری تردید كردیم، با اجرای اصل طهارت حكم به طهارت می‌كنیم. مبنای این اصل روایتی است از امام صادق (علیه السلام) كه فرمود:...

جمعه، 24 ارديبهشت 1395

أصالَةَ الصِّحْة

اگر عملی از كسی سر زد و شما در درستی آن شك داشتید، با اجرای این قاعده باید عمل او را حمل بر صحت كنید؛ و تمام آثار عمل صحیح را بر آن بار كنید،...

جمعه، 24 ارديبهشت 1395

أصالَةُ الحَقیقة

هرگاه در كلام لفظی وجود داشته باشد كه آن لفظ دارای معنای حقیقی و مجازی باشد، و شنونده هم به هر دو معنی آگاهی داشته، اما احتمال می‌دهد قرینه‌ای...

جمعه، 24 ارديبهشت 1395

اَصالَةُ الحِلّیة

معنی این اصل این است كه انسان نسبت به اشیاء موجود در خارج حق هرگونه دخل و تصرف را دارد، مگر در مواردی كه دلیل بر منع وارد شده باشد. پس هرگاه...

جمعه، 24 ارديبهشت 1395

أصالَةُ التَّعْیین

هرگاه مكلّف بین انجام دادن دو دستور مردّد بماند، مثلاً بین وجوب انجام «الف» متعیّناً و یا وجوب انجام «الف» و «ب» و یا «الف» و «ب» و «ج» مخیّراً...

پنجشنبه، 23 ارديبهشت 1395

أصالَةُ الحَظْر

حظر بر وزن هفت به معنای منع است، و محظور، یعنی ممنوع. اصل حظر شبیه اصل احتیاط است. عده‌ای عقیده دارند كه اشیاء در طبیعت از آن خداست، و انسان...

پنجشنبه، 23 ارديبهشت 1395

أصاله التَخْییر

وقتی اصل تكلیف محرز و تردید در مكلف‌به باشد، و به بیان دیگر اصل الزام قطعی، اما تعلق آن به این یا آن مشكوك باشد، و جمع بین هر دو به صورت احتیاط...

پنجشنبه، 23 ارديبهشت 1395

أصالة الإطلاق

اصاله الاطلاق از اصول لفظیه است. (در مقابل اصول عملیه). در صورتی كه لفظی بدون قید یعنی به صورت مطلق استعمال شده باشد، اما تردید داشته باشیم كه...

پنجشنبه، 23 ارديبهشت 1395

أصالةُ البَرائه

هرگاه پس از مراجعه به ادله در تكلیف شرعی تردید حاصل شود، اصل برائت می‌گوید: تكلیف منتفی است. پس در موضوع اصل برائت «شك در تكلیف» اخذ شده است....

پنجشنبه، 23 ارديبهشت 1395

أصالة الإحتیاط

اصالة الاحتیاط یا اصالة الاشتغال یا قاعده‌ی اشتغال عبارت است از: حكم شارع یا عقل به لزوم انجام دادن یا ترك جمیع محتملات تكلیف در مورد شك در مكلف‌به....

چهارشنبه، 22 ارديبهشت 1395

اِشْتِراك

اشتراك در مقابل ترادف است. اگر چند واژه دارای یك معنی باشند، آن واژه‌ها را مترادف گویند. مثل واژه‌ی انسان و بشر كه هر دو دارای یك معنی هستند....

چهارشنبه، 22 ارديبهشت 1395

اَصالَةُ الْاِباحه

هرگاه در حلال یا حرام بودن چیزی تردید كنیم، اصل اباحه جاری كرده حكم به عدم حرمت می‌كنیم. زیرا آنچه نیازمند نص است الزامات قانونی است، والا عدم...

چهارشنبه، 22 ارديبهشت 1395

إستقلالی

در موقع استعمال لفظ گاهی معنی را به عنوان آلت و حالت برای غیر ملحوظ می‌كنند، و زمانی مستقلاً و به «ماهو» موردنظر قرار می‌گیرد. اولی را آلی و...

چهارشنبه، 22 ارديبهشت 1395

إستقراء

در علم منطق وقتی سخن از حجت به میان می‌آید، گفته می‌شود حجت یا استدلال بر سه قسم است: الف. قیاس؛ ب.تمثیل؛ ج.استقراء.

چهارشنبه، 22 ارديبهشت 1395

اِسْتِصْحاب

استصحاب از ماده‌ی صحب، به معنای به همراه داشتن است. و در اصطلاح عبارت است از حكم به استمرار آنچه كه پیشتر وجود داشته است. به دیگر سخن رعایت وضع...

سه‌شنبه، 21 ارديبهشت 1395

إسْتِحْسان

استحسان در لغت به معنای نیكو شمردن و پسندیدن است، و در اصطلاح تعاریف متعددی از آن ارائه شده است. و چون مذاهب حنفی، مالكی و حنبلی به قاعده استحسان...

سه‌شنبه، 21 ارديبهشت 1395

اراده

اراده، در لغت و اصطلاح به صفتی از صفات خاصه‌ی نفس گویند، كه به ایجاد یا ترك عملی تعلق می گیرد. كتاب ترمینولوژی در تعریف اراده می‌نویسد: «اراده...

سه‌شنبه، 21 ارديبهشت 1395

أخباری

دیدگاه اخباری‌ها در مقابل اصولیین قرار دارد. اینكه اخباری‌ها چه كسانی هستند و مسلك آنان چیست و یا علت پیدایش آنان چه بوده است؟

سه‌شنبه، 21 ارديبهشت 1395

إجْماع

اجماع در لغت به معنای عزم و اتفاق است. اما در اصطلاح به اتفاق خاص گویند. در مباحث زیر به طور اجمال توضیح داده خواهد شد؛ و پژوهندگان برای فهم...

سه‌شنبه، 21 ارديبهشت 1395