جنود عقل و جهل در کلام امام کاظم

«هشام بن الحکم» اضافه بر اينکه از محضر «امام صادق» (عليه السلام) استفاده ي کامل نموده از چشمه ي دانش «امام هفتم موسي بن جعفر» (عليه السلام) هم...

شنبه، 19 مهر 1393

ملاک هاي نقد متن حديث (1)

نقد اسنادي حديث که علوم رجال و درايه عهده دار آنند از جمله روش هاي سنتي نقد حديث است که در حديث پژوهي فريقين سابقه اي ديرينه دارد. لکن گاه با...

پنجشنبه، 17 مهر 1393

ملاک هاي نقد متن حديث (2)

عدم تناسب پاسخي که در متن به پرسش راوي داده شده است حاکي از اشکال است که در متن رخ داده است. در صورت عدم امکان دست يابي به متن اصيل و صحيح استناد...

پنجشنبه، 17 مهر 1393

افعال الهي(3)

واقعيت شيطان، يا همان ابليس، از جنّ است. خداي فياض مطلق، ابليس را آفريد. او، سال ها به عبادت خدا پرداخت و سپس با اراده و اختيار خود و به علت...

يکشنبه، 13 مهر 1393

افعال الهي(2)

نظام احسن به معناي نفي نقص ذاتي از ممکنات نيست، که نقص ذاتي از ممکنات، انفکاک ناپذير است. نظام احسن و اکمل عالم، بدين معناست که بهتر و کامل تر...

يکشنبه، 13 مهر 1393

افعال الهي (1)

يکي از بحث هاي خداشناسي، پس از اثبات وجود خداوند متعال و صفات الهي، بحث از افعال الهي است. همه جهان ممکنات، فعل الهي به شمار مي آيند. موجودات...

يکشنبه، 13 مهر 1393

صفات الهي (2)

صفات فعليه، صفاتي هستند که از ملاحظات ذات و فعل الهي انتزاع مي شوند. اين صفات، عين ذات خداوند نيستند و با صدور فعل به او نسبت داده مي شوند؛ صفاتي...

يکشنبه، 13 مهر 1393

صفات الهي (2)

صفات فعليه، صفاتي هستند که از ملاحظات ذات و فعل الهي انتزاع مي شوند. اين صفات، عين ذات خداوند نيستند و با صدور فعل به او نسبت داده مي شوند؛ صفاتي...

يکشنبه، 13 مهر 1393

صفات الهي (1)

از آن جا شناخت حضوري يا حصولي کنه ذات حق تعالي، براي انسان ممکن نيست و از آن جا که تعطيل کردن شناخت خداوند متعال از منظر عقل و شرع جايز نيست؛...

يکشنبه، 13 مهر 1393

صفات الهي (1)

از آن جا شناخت حضوري يا حصولي کنه ذات حق تعالي، براي انسان ممکن نيست و از آن جا که تعطيل کردن شناخت خداوند متعال از منظر عقل و شرع جايز نيست؛...

يکشنبه، 13 مهر 1393

دوره ي اجتهاد شيعي از قرن چهارم تا عصر امام خميني (1)

هيچ گاه فقه در مذهب اهل بيت (عليهم السّلام) محصور و محدود به سماع احکام و روايات از معصومين نبوده است. گفتيم که ائمه اهل بيت (عليهم السّلام)...

جمعه، 11 مهر 1393

دوره ی اجتهاد شيعي از قرن چهارم تا عصر امام خميني (2)

مکتب اخباري در نيمه ي نخستين سده ي دوازدهم بر مراکز علمي شيعه چيره شد و به دليل خصومت مبلغان آن مکتب با اصوليان، علم اصول فقه از حوزه هاي علمي...

جمعه، 11 مهر 1393

اختلاف در فهم دين (3)

اختلاف در تفقّه و اجتهاد، شاخه اي از اختلاف آراي متنوع در قلمرو گسترده ي انديشه است. تجربه ي تاريخي و طبيعت خداداد انساني به گوناگوني تنوع افکار...

جمعه، 11 مهر 1393

اختلاف در فهم دين (1)

شايد مهمّ ترين مطلبي که در آثار برخي از اصوليان زير عنوان احکام اجتهاد بررسي شده، مسئله صواب و خطاي اجتهادها و اختلافات فقهي است. اين بحث- که...

جمعه، 11 مهر 1393

اختلاف در فهم دين (2)

از آن چه گذشت روشن شد که مسلمانان با درگذشت پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) چنان که خود آن حضرت پيش بيني مي کرد به اختلاف، تنوع و تکثّر آرا،...

جمعه، 11 مهر 1393

مشروعيّت اجتهاد و تقليد

شايد بتوان گفت که اجتهاد و پژوهش به معناي عام و نيز تقليد و تأسي، عمري به درازاي تاريخ بشر دارد؛ و هر نوع تعليم و تربيتي با نوعي تأثر، و تأسي...

پنجشنبه، 10 مهر 1393

شرايط اجتهاد

هيچ فقيه دين پژوه و دين شناسي را نمي توان يافت که فهم دين را آزاد از هر ضابطه و قانوني بداند. شرايط اجتهاد، مجموعه اي از معلومات، اوصاف و توانايي...

پنجشنبه، 10 مهر 1393

قلمرو اجتهاد

مکشوف و معلوم است. اصطلاح « ضروريات دين » هر چند در مصنّفات و اقوال فقيهان چند سده ي اخير بيش تر به چشم مي خورد، امّا حکم انکار ضروري دين- که...

پنجشنبه، 10 مهر 1393

شيوه هاي اجتهاد

يکي از تعاليم مهم قرآن که پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) به تبيين و تفسير آن ها پرداخته است، روش ها و شيوه هاي تعقّل، تدبر، تفکر و تفقّه...

پنجشنبه، 10 مهر 1393

معنا و مفهوم اجتهاد

اجتهاد از ريشه ي « جهد » گرفته شده است و در آن سه مفهوم تلاش، توان و دشواري ديده مي شود. صيغه هاي هم خانواده اي مانند: « اجتهاد »، « جهاد » و...

پنجشنبه، 10 مهر 1393