ادبیات آسیای جنوبی و قرآن

جنوب آسیا (هندوستان، پاکستان و بنگلادش) با بیش از سیصد میلیون جمعیت مسلمان بزرگ‌ترین محل تجمع مسلمانان جهان است. ادبیات مسلمانان این منطقه از...

پنجشنبه، 10 اسفند 1396

اخلاق و قرآن

موضوع بحث این مقاله چندپهلو است، زیرا واژه‌ی ethics [که در عنوان مقاله به «اخلاق» ترجمه شده است] در زبان انگلیسی در موارد مختلفی به کار می‌رود....

پنجشنبه، 10 اسفند 1396

اُخدود در قرآن

اسم (یا اسم خاص) ی که در عبارت قرآنی «أصحاب الأخدود» آمده است: «ایشان نابود شدند، مردمان گودال آتش (اصحاب الاخدود)، همان آتش مایه‌دار، آن‌گاه...

چهارشنبه، 9 اسفند 1396

اختلاف عقیده در قرآن

منازعات متعصبانه‌ای که در قرآن بر فرقه‌گرایی دینی دلالت دارد. مفهوم قرآنی اختلاف عقیده با تعابیر «اختلاف» و «تفرّق» بیان شده است؛ دو واژه‌ای...

چهارشنبه، 9 اسفند 1396

واژه‌های کم شناخته و روابط هم ارزی

در قرآن کریم واژه‌هایی وجود دارند که معنای آنها در طی قرون محل بحث و موضوع کاوش بوده و چه بسا اتفاق نظری میان لغویان و مفسران در معنای آن وجود...

سه‌شنبه، 8 اسفند 1396

جابجایی مفهوم و مصداق در هم ارزی

یکی از رخدادهایی که در ترجمه می‌توان با آن مواجه شد، جابجایی میان مفهوم و مصداق در انتقال از زبان مبدأ به زبان مقصد است؛ در حالی که متن مبدأ...

سه‌شنبه، 8 اسفند 1396

اخبار/خبر در قرآن

گزارش حوادث [اخیر]. اخبار در قرآن دائر بر الفاظی است که از ریشه‌ی ن ب أ ریشه می‌گیرند، به ویژه فعل نبأ/ یُنبَّأ که به معنای «خبر دادن» است و...

سه‌شنبه، 8 اسفند 1396

جنبش احمدیه؛ یک حرکت موعودباورانه

جنبش احمدیه در اسلام (در زبان اردو: جماعت احمدیه) یک حرکت موعودباورانه‌ی جدید است. این نهضت را میرزا غلام احمد (1835-1908) در سال 1889 در ایالت...

سه‌شنبه، 8 اسفند 1396

تنوع قرائات و هم ارزی واژگان

مسئله قراءات همواره در طول تاریخ علوم قرآنی، یکی از مسائل مطرح در این حوزه بوده و افزون بر تأثیر گسترده‌ای که بر روخوانی قرآن کریم دارد، دست...

سه‌شنبه، 8 اسفند 1396

شبکه معنایی و بستر فرهنگی واژگان

زبان‌شناسان از مکاتب مختلف به هنگام سخن درباره معنا، به رابطه میان معنا و فرهنگ توجه کرده‌اند و از این میان برخی از مکاتب مانند مکتب زبان‌شناسی...

دوشنبه، 7 اسفند 1396

شمول معنایی در ترجمه قرآن

مبحث روابط معنایی با رابطه شمول معنایی که نخستین و مهم‌ترین رابطه معنایی است، در سنت منطق و اصول در معارف اسلامی، عموم و خصوص مطلق خوانده شده...

دوشنبه، 7 اسفند 1396

اخلاق امدادگری در پرتو آیات و روایات

مددکاری و امدادگری بنا به فطرت انسانی، در هر دین و مذهب و هر قوم و جامعه‌ای، امری پسندیده است. اهمیت و فضیلت امدادگری و مددکاری در دین اسلام...

دوشنبه، 7 اسفند 1396

تعلقات دینی مترجمان قرآن

در میان صدها ترجمه که از قرآن کریم به زبان‌های مختلف وجود دارد، تنوعی بسیار گسترده در تعلقات دینی مترجمان دیده می‌شود و پر واضح است که تا چه...

دوشنبه، 7 اسفند 1396

مروری تاریخی بر چالش ترجمه‌پذیری قرآن

در مباحثات جدلی پیرامون ترجمه قرآن، سابقه این مسأله به عصر حیات رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و صحابه بازگردانده شده است، اما به هر روی...

يکشنبه، 6 اسفند 1396

مسائل خاص ترجمه قرآن کریم

نباید از خاطر دور داشت که قرآن کریم در میان مکتب مقدس ادیان، دارای ویژگی‌هایی است که آن را از دیگران متمایز می‌سازد و بخشی از آن ویژگی‌ها ارتباط...

يکشنبه، 6 اسفند 1396

تأثیر دین ناقد در ترجمه‌های نقاد

در سنت‌های ترجمانی بنیادینی در فضای یک زبان، زبان مشترک بین پیروان دو دین نیست و هدف تنها معرفی یک متن مقدس به پیروان دینِ غیر است که عموماً...

يکشنبه، 6 اسفند 1396

تأثیر دین متقدم بر دین متأخر در ترجمه‌ی متون دینی

یکی از بهترین نمونه‌ها برای سنت‌های ترجمانی بین دو دین درون یک فضای زبانی، رابطه میان ترگوم و پشیطا است؛ ترگوم ترجمه‌ای کهن و مشهور از عهد عتیق...

يکشنبه، 6 اسفند 1396

گذار از دانش مخاطب به ترجمه‌ی کتاب مقدس

در نگاهی عام به متون، می‌توان گفت متون غالباً از عناصر موجود در متون پیشین استفاده می‌کنند که خوانش آنها را گاه در حد تداعی عناصر تکرار شونده...

شنبه، 5 اسفند 1396

چالش متشابهات و چند معنایی

پدیده چند معنایی به عنوان یکی از پدیده‌های شناخته شده در معناشناسی، موضوعی نیست که اختصاص به متون مقدس داشته باشد و عملاً در مسیر ترجمه هر متنی...

شنبه، 5 اسفند 1396

آیا قرآن عربی، فقط برای اعراب است؟

یکی از چالش‌هایی که در فهم زبان کتب مقدس وجود دارد، وجود دو وجه هم‌زمان در آن است: همگانی بودن پیام برای عموم انسان‌ها و برخی وجوه که جماعتی...

شنبه، 5 اسفند 1396