رابطه عالم صغیر با عالم کبیر

وجود انسان عصاره تمام عالم و تمام موجودات است و وجودش یک نقشه کوچکی می باشد که از روی نقشه بزرگ عالم و کون کبیر از عقل اول تا آخرین نقطه وجود برداشته شده است
پنجشنبه، 28 آذر 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
رابطه عالم صغیر با عالم کبیر
عالم صغیر و عالم کبیر در واقع یکی از بحثهای مربوط به جایگاه و شأن انسان کامل می باشد که به نوعی می خواهد عظمت انسان را بیان کند. چرا که انسان خلاصه و عصاره عالم وجود است و هرچه عالم از ماسوا الله در خود دارد، انسان نیز به طور کامل در خود جمع نموده است.
 
وجود انسان عصاره تمام عالم و تمام موجودات است و وجودش یک نقشه کوچکی می باشد که از روی نقشه بزرگ عالم و کون کبیر از عقل اول تا آخرین نقطه وجود برداشته شده است و این وجود انسانی همانند یک نقشه کوچکی است که از وجود کل عالم کبیر برداشته شده است که «من عرف نفسه فقد عرف ربه».
 
شناخت نفس انسان همراه با شناخت خداوند است؛ زیرا انسان مظهر تامه و کامل حق است. صورت انسان کامل جامع، صورت عالمین و مختصری از لوح محفوظ است. بزرگترین حجتی که خداوند بر عالمیان فرستاده است، انسان کامل است که لوح محفوظ در او مختصر شده است؛ از این جهت انسان کامل شاهد بر غیب و طریق مستقیم به سوی خیرات است.
 
حضرت امام رحمه الله  معتقدند انسان علاوه بر عصاره عالم هستی، چیزی بیش از آن نیز دارد. هر چه در هستی کم ترین بهره ای از وجود دارد، در انسان کامل مختصر گشته است. اما انسان کامل از همه عوالم برتر و والاتر است؛ زیرا اموری در انسان کامل است که هرگز در عالم ظاهر نشده است.
 
از همه موجودات عالم یک چیزی در انسان هست و یک زیاده هم دارد. علاوه بر انسان کامل سایر انسانها نیز فشرده ای از خلقت هستند که به طور بالقوه خلق شده اند. خداوند برای بالفعل کردن این عصاره خلقت پیامبران را فرستاده تا انسان جلوه گاه نور حق شود. حضرت امام خمینی(رحمه الله) در این زمینه می فرماید:
 
انسان عصاره همه موجودات است و فشرده تمام عالم است. و انبیا آمده اند برای این که این عصاره بالقوه را بالفعل کنند؛ و انسان یک موجود الهی بشود. این موجود الهی تمام صفات حق تعالی در اوست و جلوه گاه نور مقدس حق تعالی است.
 
انسان کامل نسخة عالم مخلوقات جهان و پراکندگی کلمات در مراتب کتب هستی، مظاهر حق اند. و جهان آفرینش نسخه گشوده و منشرح اسماء و صفات تفضیل یافته اوست. انسان کامل خود جهانی منحصر به فرد است که در روح و جان او اسماء و صفات الهی یک جا و جامع منطوی است. این امر او را به تمامی موجودات طبیعت برتری می بخشد. انسان تمامی کمالات جسمی و نباتی و کمال حیوانی و معدنی و عنصری را به تمامه دارا است. علاوه بر اینها، مرید و مدرک و سمیع و بصیر و قدیر و عالم نیز است. نسخة عالم طبیعت است. اگر آن را باز کنی عالم کون و کون کبیر را در او منطوی می بینی. هیچ یک از مخلوقات و آفریده‌های خداوند متعال دارای این ویژگی و برتری نمی باشند و تنها انسان است که غیب و شهود را در خود جمع نموده است. زیرا انسان یک نسخه کوچکی از همه عالم است و با جسم و جثه کوچکش عوالم غیب و شهود را در خود دارد.
 
بنابراین خالق هستی دو نسخه را خلق نموده، نسخه کوچک و منطوی و نسخه منشرح و بسط یافته: اما انسان مجموعه همه عالم است. کأنه خدای تبارک و تعالی دو نسخه موجود فرموده است: یک نسخه تمام عالم؛ یک نسخه کوچک... یعنی انسان عصاره همه موجودات عالم است. یعنی در انسان همه چیز هست. در شرح دعای سحر امام خمینی(رحمه الله) این مطالب را به خوبی تبیین می نماید.انسان تنها وجودی است که جامع همه مراتب عینی و مثالی و حسی است و تمام عوالم غیب و شهادت و هرچه در آنهاست، در وجود انسان پیچیده و نهان است؛ چنان که خدای تعالی می فرماید «خداوند همه نامها را به آدم آموخت».
 
انسان، جامع عالم کبیر: در عالم طبیعت، سیر خلقت و پا به عرصه وجود گذاردن موجودات، روند مشابهی است. همه هستی مادی از هیولای اولی به وجود آمدند. امام خمینی(رحمه الله) معتقدند هیولای اولایی که در سیر حرکت خود به انسان تبدیل می شود، بذری از عالم غیب است و در حقیقت جامع کون کبیر است.
 
در این سیر و حرکت، حقایق عالم را یک به یک در درون خود متبلور می نماید و وجود انسانی یک نقشه کوچکی از نقشه بزرگ عالم است، هرچه در عالم هست، در او نیز هست. مطابق هر یک از عوالم ماده و برزخ وخیال و مثال و مجرد، عالمی فشرده در وجود انسان قرار دارد.
 
در نفس انسانی که عالم صغیر است در ازاء و مقابل مادیات عالم طبیعت، مادیاتی است که نفس، آنها را ایجاد می کند. و همچنین در این عالم صغیر، در مقابل برزخ و موجودات برزخیه، برزخی است که آن را مرتبه خیال گویند؛ که نه در تجرد مثل تجرد تام، از ماده و شکل و مقدار مجرد است و نه مثل اجسام مادی است که دارای مادیت باشد، و این دو مرتبه از موجودات، در نفس انسان هستند. اگر جهان را درهم بپیچیم و مختصر و خلاصه کنیم و عصاره آن را بگیریم، عالم صغیر که همان انسان کامل است به وجود می آید و از آن طرف هم اگر عالم صغیر را از هم بگشاییم، عالمی منطبق بر عالم کبیر خواهد بود. بنابراین انسان کامل بدون رجوع به خارج با مطالعه ذات و وجود خود، هرچه را که بخواهد می داند. حضرت امام می فرمایند:
 
این انسان که یک عالم صغیر است و سراسر عالم کبیر در سراسر قامت وجودیه اوست، به طوری که اگر این یک فرد انسان را منشرح کرده و باز نموده و بسط بدهند، کاملا با عالم کبیر، مانند انطباق مثل بر مثل، منطبق می باشد.تمامی مراتبی را که فلاسفه برای هستی کبیر قائل هستند، منطوی در وجود انسان است و این امر نه در وجود مادی بلکه در روح اکمل او قرار گرفته اند.
 
انسان کامل و عالم کبیر رابطه ای این همانی دارند؛ عالم کبیر را می توان همان انسان منشرح و تفصیل یافته در نظر گرفت و انسان کامل را فشرده عالم کبیر. از همین رو انسان کامل را عالم صغیر و مختصر شریف می نامند.
 
منبع: انسان کامل از دیدگاه ابن عربی و امام خمینی رحمة الله علیه، نرگس موحدی،صص202-197، چاپ و نشر عروج، چاپ اول، تهران، 1393
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
شایعه در یک کلیک؛ بازنشر اخبار، خطرات شایعه‌پراکنی و لزوم تبیین در فضای مجازی
شایعه در یک کلیک؛ بازنشر اخبار، خطرات شایعه‌پراکنی و لزوم تبیین در فضای مجازی
خاطره تلخ دختر شهید طهرانی مقدم از اولین نامه‌ای که به پدرش نوشت‏
play_arrow
خاطره تلخ دختر شهید طهرانی مقدم از اولین نامه‌ای که به پدرش نوشت‏
افزایش مشکلات مردم غزه همزمان با فصل سرما
play_arrow
افزایش مشکلات مردم غزه همزمان با فصل سرما
تشریح اهداف برگزاری اولین سالگرد شهادت رهبر شهید
play_arrow
تشریح اهداف برگزاری اولین سالگرد شهادت رهبر شهید
تصاویر دیده‌نشده از رزمایش موشکی سپاه در سال ۱۳۸۳
play_arrow
تصاویر دیده‌نشده از رزمایش موشکی سپاه در سال ۱۳۸۳
بدون محدودیت جغرافیایی که می‌گوییم این‌گونه است...
play_arrow
بدون محدودیت جغرافیایی که می‌گوییم این‌گونه است...
پهپاد ایرانی چطور بالای سر «ناو روح» آمریکا رفت؟
play_arrow
پهپاد ایرانی چطور بالای سر «ناو روح» آمریکا رفت؟
انهدام و رهگیری یک فروند پهپاد MQ1 در آسمان جزیره قشم
play_arrow
انهدام و رهگیری یک فروند پهپاد MQ1 در آسمان جزیره قشم
هشدار ایران در شورای امنیت به آمریکا و متحدانش
play_arrow
هشدار ایران در شورای امنیت به آمریکا و متحدانش
مادری که بعد از ۱۸ سال فرزندش را پیدا کرد!
play_arrow
مادری که بعد از ۱۸ سال فرزندش را پیدا کرد!
گوشه‌هایی از عزاداری شام شهادت حضرت فاطمه(س) در زینبیه
play_arrow
گوشه‌هایی از عزاداری شام شهادت حضرت فاطمه(س) در زینبیه
دبیر: حسن یزدانی جزو بی‌نظیرهای تاریخ کشتی دنیاست
play_arrow
دبیر: حسن یزدانی جزو بی‌نظیرهای تاریخ کشتی دنیاست
بهترین کشتی‌گیر حال حاضر دنیا از نظر علیرضا دبیر
play_arrow
بهترین کشتی‌گیر حال حاضر دنیا از نظر علیرضا دبیر
نماهنگ/ "زدیم دوباره می‌زنیم" با نوای مهدی رسولی
play_arrow
نماهنگ/ "زدیم دوباره می‌زنیم" با نوای مهدی رسولی
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا
play_arrow
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا