عارفی را بعد از مرگش در خواب دیدند و پرسیدند: نکیر و منکر چه پرسیدند و تو چه جواب دادی؟ [گفت:] از من پرسیدند، پروردگارت کیست؟ در جواب ایشان گفتم:...

از سقراط پرسیدند: دانا چه کسی است؟ پاسخ داد: کسی که دشمنان از آزار او در امان باشند، نه کسی که دوستان از او در هراس باشند.

از صاحب‌دلی پرسیدند: پوینده راه خدا چگونه به مقامات پسندیده می‌رسد؟ پاسخ داد: با خوف و رجا؛ یعنی بیم و امید.

از بزرگی پرسیدند: انسان در گرو چیست؟ گفت: کردار خویش.

از حکیمی پرسیدند: توبه از گناه چیست؟ گفت: توبه آن است که دیگر هرگز آن را انجام ندهی.

از عارفی درباره حقوق همسایه پرسیدند. پاسخ داد: حق او آن است که اگر از تو یاری بخواهد، به او یاری برسانی، اگر از تو وام خواست، به او بدهی، اگر...

از عارفی پرسیدند: چند نوع اخلاق در نهاد آدمی وجود دارد؟ گفت: چهار نوع: اخلاق چهارپایان؛ اخلاق درندگان؛ اخلاق شیاطین و اخلاق ملائکه. شهوت و آزی...

از عارفی پرسیدند: منظور از مقام‌های «رضا»، «تفویض» و «شوق» چیست؟ گفت: مقام رضا یعنی راضی بودن از خدا و اینکه هر چه او بخواهد، به آن خشنود شویم...

شخصی از بزرگی خواست که درباره «نیت»،‌ به او پندی دهد. آن بزرگ چنین گفت: هر که دنیا نیت و همت او باشد، همیشه فقر و درویشی در برابر چشمان اوست...

از حکیمی پرسیدند: اصل توبه چیست؟ پاسخ داد: پشیمانی است و نتیجه آن پشیمانی، اراده‌ای است که پدیدار می‌شود و نشانه این پشیمانی آن است که اندوه...