تمدن های باستانی

اولین اقدام عملی برای شناخت گذشته باستانی ایران در حدود 1771 میلادی و با نشر ترجمه زند اوستا بوسیله انکتیل دوپرون(1) انجام شد و در 1802 نیز گروتفند...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

مورخ و ارزیابی

در تاریخ چون تکیه همه بر اسناد و شهادت هاست، مورخ ناچار می بایست به انواع مدارک که در «پرونده» دارد -اسناد کتبی، برگه ها و مآخذ اطلاعات غیر مستقیم-...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

چگونگی نقد متون

نقد متن قدم دیگری است که بی آن نمی توان دانست اصل عبارت و کلام راوی یا شاهدی که گفته او به عنوان گواهی و سند ممکن است مورد استفاده مورخ واقع...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

مورخ و مدارک پیش رو

در کار تاریخ، شناخت روش و هدف اهمیت خاص دارد. در حقیقت علم فقط از وقتی توانسته است پیشرفت واقعی حاصل کند که دریافته است در سیر خویش چگونه و از...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

تاریخ و شناخت

این نکته که آیا تاریخ علم هست یا نه اکنون دیگر مسأله ی کهنه است. با اینهمه، حتی کسانی که تاریخ را علم می دانند - و حیثیت آن را بعنوان علم در...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

اروپا و تاریخ نگاری

تاریخنویسی اروپا در قرون وسطی از نقل وقایع غالباً تجاوز نمی کرد. مورخ هم تقریباً همیشه راهب بود و اگر حادثه محلی یا قومی را نیز ضبط می کرد دیدگاه...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

تاریخ‌نویسی در یونان و رم

در تاریخ نیز مثل علوم طبیعی اندیشه منظم و منطقی فقط حاصل نیل به مراحل بالنسبه عالی تکامل است. ازین رو در تمدنهای قدیم برحسب تفاوت در طرز معیشت...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

مسلمانان و تاریخ نویسی

سنتهای دور و دراز شرق نزدیک در تاریخنویسی مسلمین اثر گذاشته است اما آنچه بیش از همه در آن تأثیر کرد شیوه تاریخنویسی ایرانی بود. آنچه مسلمین در...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

سنت های تاریخ نویسی

مورخ نکته سنجی از روی ظرافت گفته است که اقوام نیکبخت عالم آنها بوده اند که تاریخ نداشته اند. اگر تاریخ فقط توالی یک رشته جنایت و سفاهت پرهیز...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

آیا تاریخ قصه است؟

ارسطو تاریخ را از آن جهت که با واقعیات جزئی و با اموری که بعقیده وی در آنها «محتمل» بودن ضرور نیست سر و کار دارد از شعر که سروکارش با واقعیات...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

تصادف در تاریخ

در هر حال سکه یی که بر یک روی آن نقش اتفاق و تصادف هست بر روی دیگرش نقش معجزه است و خرق عادت. این هر دو در واقع توجیه گونه یی است برای آنگونه...

چهارشنبه، 8 آذر 1391

روز دانش‌آموز و دانش‌آموز روز(1)

13 آبان، روز ملی مبارزه استکبار جهانی، یادآور سه حادثه و حماسه بزرگ در ایران است که همگی به نوعی با سلطه‌جویی مستبدان و روش برخورد ملت ایران...

دوشنبه، 6 آذر 1391

روز دانش‌آموز و دانش‌آموز روز(2)

در جهان کنونی، امریکا و اسرائیل، مظهر شیطان بزرگ هستند. آنان همانند ابلیس خود را برتر از دیگران می‌دانند، از پذیرش حق سر باز می‌زنند و بی‌قید...

دوشنبه، 6 آذر 1391

زنان خونخوار و شرور تاریخ

وقتی صفحات پرماجرای تاریخ را ورق می زنیم، با اسامی زن های خونخوار و بی رحمی مواجه می شویم که سلوک و خط مشی زندگی آن ها بسیار عجیب و حیرت آور...

سه‌شنبه، 30 آبان 1391

سفر به بحرین

یاقوت حموی در قرن هفتم هجری قمری درباره اهل بحرین نوشته است: اهالی بحرین در نزدیکی عمّان و بر ضدّ خوارج عمّان می باشند، مذهب خویش را پنهان نمی...

سه‌شنبه، 30 آبان 1391

اخباریگری

کتاب اخباریگری (تاریخ و عقاید) بعد از مقدمه و پیش گفتار، در سه بخش کلی به عرضه ی مطالب پرداخته است. بخش نخست در مورد پیشینه و پیدایش اخباریگری،...

دوشنبه، 29 آبان 1391

فاطمیان و حمدانیان

فاطمیان و حمدانیان از دولت های مهم شیعه در سده های میانه بودند. فاطمیان با مذهب شیعی اسماعیلی از اواخر سده ی سوم تا نیمه ی سده ی ششم هجری در...

دوشنبه، 29 آبان 1391

تاریخ نگری و تاریخ نگاری ابن ابی الحدید

علم تاریخ همانند بعضی علوم اجتماعی دیگر جدید التأسیس نیست و همه اصول و مبانی آن در دوره ی معاصر شکل نگرفته و وارد فضای علمی ما نشده است. تاریخ...

دوشنبه، 29 آبان 1391

جدال میان روایت و واقعیت در تاریخ نگاری

ماده ی اولیه ی دانش تاریخ، گزارش های تاریخی است که در متون تاریخ نگاری وجود دارند. مدعای علم تاریخ، شناخت واقعیت گذشته است. مسأله این است که...

دوشنبه، 29 آبان 1391

داستانی کردن تاریخ

اگر نگوییم مهم ترین، یکی از مهم ترین خطراتی که تاریخ نگاری اسلامی را تهدید می کند داستانی شدن نقل های تاریخی است. این امر،‌ یکی از مصادیق تحریف...

دوشنبه، 29 آبان 1391