میرزافتحعلی آخوندزاده و فلسفه غرب

اگر قرار باشد فهرستی از اسامی مردان متجدد و ترقی‌خواه صد و پنجاه سال اخیر ایران تهیه شود، بدون شک نام میرزافتحعلی آخوندزاده به حق جزو پنج نفر...

دوشنبه، 3 آبان 1395

نخستین ترجمه‌ی فارسی گفتار در روش دکارت

غالب کسانی که در ایران اهل مطالعه هستند با ترجمه‌ی محمدعلی فروغی از رساله‌‎ی گفتار در روش دکارت آشنایی دارند، اما شاید ندانند که از این رساله...

دوشنبه، 3 آبان 1395

مبلغان مسیحی و متکلمان شیعی در عصر جدید

در عصر جدید عملاً با پیشرفت فنون کشتیرانی و کشف روزافزون سرزمینهای پهناوری که تا آن عصر مورد بهره‌برداری قرار نگرفته بود، اروپاییان اعم از پرتغالی...

دوشنبه، 3 آبان 1395

فلسفه در ایران صفوی

شاردن در عصر جدید نخستین جهانگرد اروپایی نیست که به ایران آمده است و نخستین کسی هم نیست که در مورد ایران سفرنامه نوشته است، ولی در هر صورت، در...

دوشنبه، 3 آبان 1395

تحول گفتمانی در ادبیات عامینه‌ی ایران

مجموعه تحولات دوران مدرن نظیر صنعتی شدن، شهرنشینی، رسانه‌ای شدن و تحولات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دیگر، تأثیرات گسترده و عمیقی بر تمام ابعاد...

دوشنبه، 3 آبان 1395

اساطیر و وسایل ارتباط جمعی

تحقیقات اخیر، ساختارهای اساطیری تمثیلات و سلوک‌هائی را که از طریق وسایل جمعی بر جماعات تحمیل می‌شوند، روشن ساخته‌اند. این پدیده را خاصه در ممالك...

دوشنبه، 3 آبان 1395

اساطیر و قصه‌های پریان

این موضوعی بسیار گسترده است که پرداختن به آن، جرأت می‌خواهد و کسی شایسته‌تر از دانشمند هلندی متخصص در بررسی زبان‌های ژرمنی، برای این‌کار نبود....

دوشنبه، 3 آبان 1395

فراز و فرود اساطیر

در مراحل کهن فرهنگ، دین حافظ رشته‌ی پیوند یا وسیله‌ی ارتباط («گشایش») با دنیای فوق انسانی، یعنی عالم ارزش‌های فلسفی و خاصه اخلاقی (axiologique)...

دوشنبه، 3 آبان 1395

اساطیر دنیای جدید

بعضی «رفتار‌های اساطیری» هنوز در برابر چشمان ما، به حیات خود ادامه می‌دهند. البته مقصود «بقایای» ذهن و روحیه‌ای عتیق نیست. بلکه غرض اینست که...

دوشنبه، 3 آبان 1395

اسطوره‌های یاد و فراموشی

Matsyendranath و Gorakhnath در سلک مردم پسندترین یا مردمی‌ترین استادان جوکی در قرون وسطای هند به شمار می‌روند. از کارهای شگرف سحرآمیز آنان، ادبیات...

دوشنبه، 3 آبان 1395

هستی‌شناسی و تاریخ اسطوره

از نظر انسان مذهبی (homo religiosus)، جوهر، (آنچه ماهوی، ذاتی، و اصلی است) مقدم بر وجود است. این امر همان‌قدر برای انسان جوامع و بدوی» و شرقی...

دوشنبه، 3 آبان 1395

آغاز اسطوره پیرایی

اساطیر بزرگ، اساطیری که اختصاصاً شاعرانی چون او میروس و هیسیودوس و مناقب‌خوانان وحماسه‌سرایان (barde) گمنام مهابهاراته، ممتاز ساخته‌اند، یا آئین‌گرایان...

دوشنبه، 3 آبان 1395

تازه کردن و نو شدن

A. M. Hocart ملاحظه کرده بود که در Fidji، مراسم به تخت نشستن و تاجگذاری شاه، آفرینش جهان «Creation of the World»، ساختن و آفریدن زمین «fashioning...

دوشنبه، 3 آبان 1395

آخرت‌شناسی و آفرینش کیهان

در یك کلام به طور خلاصه می‌توان گفت که برای مردم بدوی، پایان جهان قبلاً رخ داده است، هر چند که باید در آینده‌ای کمابیش دور، دوباره پیش آید. در...

دوشنبه، 3 آبان 1395

ساختار اسطوره

بیش از نیم قرن است که دانشمندان مغرب زمین، تحقیق درباره‌ی اسطوره را، از منظری که آشکارا با دیدگاه علمای قرن 19 تفاوت دارد، آغاز کرده‌اند. آنان...

دوشنبه، 3 آبان 1395

اساطیر و وسایل ارتباط جمعی

تحقیقات اخیر، ساختارهای اساطیری تمثیلات و سلوک‌هائی را که از طریق وسایل جمعی بر جماعات تحمیل می‌شوند، روشن ساخته‌اند. این پدیده را خاصه در ممالك...

دوشنبه، 3 آبان 1395

تحوّل الگوی ارتباط در فرهنگ ایرانی

مقاله حاضر تأملی درباره دیداری شدن الگوی ارتباط ایرانی و بررسی شرایط گذار فرهنگی ایرانی به این عرصه و همچنین تحلیلی است در زمینه نقش و جایگاهی...

شنبه، 1 آبان 1395

گفتمان کتاب در ایران

ما اکنون چگونه درباره کتاب می‌اندیشیم؟ و کتاب در جامعه امروز ایران با چه مسائلی روبه رو است؟ برای پاسخ به این پرسش از مفهوم گفتمان استفاده می‌کنم...

شنبه، 1 آبان 1395

کتاب در ایران پیشامدرن

کتاب یکی از صورت‌های فرهنگی مهم در تاریخ فرهنگی انسان است. کتاب در نتیجه پیدایش خط، الفبا و سپس کتابت ایجاد شد و با پیدایش و اختراع چاپ توسعه...

شنبه، 1 آبان 1395

کتاب در ایران مدرن

داستان کتاب در دوره مدرن ایران را باید در دو مرحله توصیف و تحلیل کرد: مرحله نخست از آغاز دوره ناصرالدین شاه و به خصوص اصلاحات میرزا تقی خان امیرکبیر...

شنبه، 1 آبان 1395