فلسفه

شبه‌علم چیست؟ (قسمت اول)

شبه‌علم چیست؟ (قسمت اول)
شبه‌علم عبارت است از مجموعه‌ی نظریه‌ها و روش‌هایی که برای توصیف موضوعات و پدیده‌های طبیعی به کار می‌رود، اما از روش علمی استفاده نمی‌کند. شبه‌علم همانند نوعی مکتب و فرقه‌ی مذهبی عمل می‌کند و طرفداران آن به علت ایمان به حقانیت باورهای خود سرسختانه از آن‌ها دفاع می‌کنند. به ویژه که نظریات شبه‌علمی ابطال‌پذیر نیستند. ادامه ...

شبه‌علم چیست؟ (قسمت دوم)

شبه‌علم چیست؟ (قسمت دوم)
شبه دانش‌ورزان کشفیات، اختراعات و ابداعات خود را در انزوا و دور از دید همکاران خود در جامعه‌ی علمی فنی انجام می‌دهند. آن‌ها هیچ برخورد و تماسی با محققین هم‌رشته‌ی خود ندارند. در دوران رنسانس که دانش‌ورزی هنوز سازمان یافته نبود و تعداد دانش‌ورزان محدود و اندک بود، تنهایی و انزوا علامت شیادی نبود. ادامه ...

شبه‌علم چیست؟ (قسمت سوم)

شبه‌علم چیست؟ (قسمت سوم)
گاهی شبه‌دانشمند برای تحقیر شیوه‌های دانش‌ورزی و اثبات مدعاهای خودش می‌گوید علم اشتباهات بسیاری داشته و در موارد بسیاری فلان نظریه‌ی علمی رد شده و به جایش نظریه‌ی دیگری آمده است. مثلاً می‌گوید که علم می‌گفت زمین صاف است و حرکت نمی‌کند، ادامه ...

روش علمی چیست؟ (قسمت اول)

روش علمی چیست؟ (قسمت اول)
روش علمی شیوه‌ی کسب معرفت در علوم تجربی و شیوه‌ای دقیق و جدی برای آزمایش فرضیه‌ها و نظریات جدید در مورد کارکردهای طبیعت است. روش علمی به شیوه‌ی فرضی استنتاجی عمل می‌کند و پیش‌بینی، مشاهده، و آزمایش محک‌های مهمی هستند برای تعیین صحت یا کذب فرضیه‌ها و نظریات جدید. ادامه ...

روش علمی چیست؟ (قسمت دوم)

روش علمی چیست؟ (قسمت دوم)
مشاهده‌ی غیرفعال و اتفاقی که آزمایشگر در انتظار آن نیست و به دنبال آزمایش پدیده‌ای متفاوت و به طور غیرمنتظره پیش می‌آید مشاهده‌ی فعال که آزمایشگر به طور ارادی برای بررسی یک فرضیه به دنبال آن است و به آن می‌پردازد با مشاهده و آزمایش می‌توان صحت یک فرضیه یا نظریه را تأیید یا ابطال کرد ادامه ...

پسامدرنیست‌ها و علم

پسامدرنیست‌ها و علم
پسامدرنیست‌ها سعی دارند دانش را در حد یک «گفتمان» دیگر پایین بیاورند که از فنون نقد ادبی و تحلیل‌های جامعه شناختی تبعیت می‌کند. در حالی که دانش‌ورزان این دیدگاه را ایده‌آلیستی می‌دانند. نیز، پسامدرنیست‌ها انتقادهایی به سوءاستفاده‌هایی دارند که در زمان نازی‌ها از دانش‌ورزی شد. ادامه ...

عامل عقب ماندگی مسلمانان

عامل عقب ماندگی مسلمانان
نویسنده در این مقاله، به ارزیابی دیدگاه‌های مرتضی مظهری درباره‌ی علم می‌پردازد. مطهری معتقد است که علم با دین مخالفت و تضادی ندارد، اگر چه گروهی متظاهر به دین ولی نادان و گروه دیگری تحصیل‌کرده ولی غیرمتعهد، کوشیدند علم و دین را مخالف همدیگر نشان دهند. ادامه ...

تقسیم‌بندی علم (قسمت اول)

تقسیم‌بندی علم (قسمت اول)
معرفت را می‌توان به دو گروه تقسیم کرد: معارف اعتقادی که بر مبنای باور فرد قرار دارد؛ معارف پژوهشی که بر شک علمی استوار است. علوم محض به دو شاخه‌ی علوم طبیعی و علوم اجتماعی تقسیم می‌شوند. ادامه ...

تقسیم‌بندی علم (قسمت دوم)

تقسیم‌بندی علم (قسمت دوم)
معرفت را می‌توان به دو گروه تقسیم کرد: معارف اعتقادی که بر مبنای باور فرد قرار دارد؛ معارف پژوهشی که بر شک علمی استوار است. علوم محض به دو شاخه‌ی علوم طبیعی و علوم اجتماعی تقسیم می‌شوند. علوم اجتماعی معرفت‌هایی ایدئولوژیک‌اند، ادامه ...

معیارهای دانش‌ورزی

معیارهای دانش‌ورزی
خودپاسبانی و خودپیرایی مهم‌ترین ویژگی علم است. با پنج معیار می‌توانیم یک نظریه‌ی علمی را از شبه‌علم جدا کنیم: آزمون‌پذیری عمومی، مطابقت نظریه با واقعیت پس از آزمایش، روشنی و دقت مفاهیم علمی، یک‌پارچگی و وحدت ساختاری نظریه و جامعیت و فراگیری مسئله‌ی علمی. ادامه ...

آخرین مقالات
تفسیری از عصیان انبیاء در قرآن

تفسیری-از-عصیان-انبیا-در-قرآن«انبیا» از نظر نافرمانى و مخالفت دستوراتى که به ایشان از ناحیه خدا «وحى» مى ‏شود و نیز از خطاى در تلقى ادامه ...

سیر تاریخی و دستاوردهای فقهی و اصولی حوزه‌ی نجف

سیر-تاریخی-و-دستاوردهای-فقهی-و-اصولی-حوزه-ی-نجفدرباره‌ی تأسیس حوزه‌ی علمیه‌ی نجف دو نظر اساسی وجود دارد. گروه نخست بر این باورند که پس از هجرت شیخ طوسی ادامه ...

تصویر آفرینی در قرآن

تصویر-آفرینی-در-قرآنتصویر و تصویرسازی یکی از ابزارهای تأثیرگذاری بر افکار عمومی است. توصیف جزئی صحنه‌ها آنگاه که با قدرت ادامه ...

بررسی فقهی-حقوقی حق ولایت در فرزندخواندگی

بررسی-فقهی-حقوقی-حق-ولایت-در-فرزندخواندگیفرزندخواندگی ازجمله مسائل مهم و اساسی در حوزه‌ی حقوق خانواده می‌باشد. با توجه به این‌که این نهاد، تأسیس ادامه ...

قساوت در قضاوت

قساوت-در-قضاوتقضاوت کردن یک خیابان دو طرفه نیست، بلکه یک خیابان طرفه است؛ خیابانی که از هرسو آن را بنگرید فقط و فقط ادامه ...

جهانی شدن وهویت (قسمت اول)

جهانی-شدن-وهویت-قسمت-اولمشخصه جوامع امروزی آنقدر که با واقعیت مشارکت در عام شدن مشخص میشود با آنچه این جوامع در آن مشترکند یا ادامه ...

جهانی شدن وهویت (قسمت دوم)

جهانی-شدن-وهویت-قسمت-دوماین دیدگاه جهانگرایی مبتنی بر این فرض است که نگرش به جهان به عنوان یک کل و به مثابه پایه تحلیل ممکن و ادامه ...

گریه ای که عرش خدا را لرزاند

گریه-ای-که-عرش-خدا-را-لرزاندلحظه‌ای اندیشید اگر به کنار رستوران برود شاید مشتری پیدا کند، اما روزی را به خاطر آورد که گارسون رستوران ادامه ...

درنگی بر دین ژاپنی‌ها (قسمت اول)

درنگی-بر-دین-ژاپنی-ها-قسمت-اولژاپن دریافت کننده کم وبیش منفعل دینهای هندی، چینی و کره ای بوده است، بی آنکه به ژرفی نیز تحت تأثیر همه ادامه ...