اصالت‌ وجود و كلي‌ طبيعي‌

بحثهاي‌ مربوط‌ به‌ كلي‌ طبيعي‌، مستقيماً، با بحثهاي‌ مربوط‌ به‌ اصالت‌ ماهيت‌ يا وجود پيوند خورده‌ است‌. عقيده‌ به‌ اصالت‌ ماهيت‌، در واقع‌،...

پنجشنبه، 3 ارديبهشت 1388

چرا حيوانات يكديگر را مي‌خورند؟ نظر ملاصدرا دربارة بهترين جهان ممكن

مسئلة محوري در الهيات خاص([1]) عبارت است از تنش ميان قدرت و بخشش الهي در آفرينش بهترين جهان از يكسو و از سوي ديگر كاستي آشكار جهاني كه او بواقع...

پنجشنبه، 3 ارديبهشت 1388

عالم مثال و تجرد خيال

يكى از مباحث مهم فلسفه ملاصدرا اثبات عالم مثال (world imagination) و تجرد خيال ( abstraction imagination) است. در ميان حكماى اسلامى، حكماى مشاء (peripatetic)...

چهارشنبه، 2 ارديبهشت 1388

درآمدي برهستي شناسي شيخ اشراق

محور و موضوع هستي شناسي شيخ اشراق «نور» مي‌باشد. بنابراين آراء و نظرات هستي شناختي شيخ، حول محور «نور» خواهد بود و براي آشنايي با اين آراء بايد...

چهارشنبه، 2 ارديبهشت 1388

تحليل ماده و صورت نزد ابن‌سينا, شيخ اشراق و ملاصدرا

نچه در اين نوشتار آمده است در حقيقت حاوی دو ادعا مي‌باشد: 1. فلسفه اسلامی به ابن‌رشد ختم نشده است يعنی چيزی بنام فلسفه اسلامی داريم چرا که کسی...

چهارشنبه، 2 ارديبهشت 1388

وجودى انگارى شر ادراكى در حكمت متعاليه

وجود كاستيها و شر (Evill) در برگهاى زرين كتاب تكوين عنايت الهى، ذهن هر بيننده و انديشمندى را به خود معطوف مى كند، و زمينه پيدايش سؤالات و شبهاتى...

چهارشنبه، 2 ارديبهشت 1388

حدوث دهري و حكمت متعاليه ملاصدرا

نظرية‌ حدوث‌ دهري‌ از مشهورترين‌ آراء و نظرات‌ فلسفي‌ حكيم‌ نامدار محمد باقر حسيني‌ استرآبادي‌ معروف‌ به‌ ميرداماد (1041 ق‌) است‌ كه‌ آنرا براي‌...

چهارشنبه، 2 ارديبهشت 1388

ديدگاه ملاصدرا درباره حركت ديدگاهى در مرز ميان فيزيك و مابعدالطبيعه

مفهوم حركت در مركز فلسفه طبيعى ملاصدرا قرار دارد. نظريه حركت جوهرى او بسيارى از مباحث فلسفه كلاسيك را در معرض بررسى نو در پرتو اين مفهوم بسيار...

چهارشنبه، 2 ارديبهشت 1388

تباين يا يگانگي وحدت تشكيكي و وحدت شخصي وجود در حكمت متعاليه

از آنجا كه در آثار و بيانات ملاصدرا هم از وحدت تشكيكي هستي سخن بميان آمده است و هم از وحدت شخصي وجود، از ديرباز، همواره متعمقين در فلسفه صدرايي...

چهارشنبه، 2 ارديبهشت 1388

تشخّص در فلسفه صدرالمتألهين

در ميان فلاسفه اسلامى صدرالمتألهين مهمترين فيلسوفى است كه مسئله تشخّص را مطرح و در اين باب رساله مستقلى نگاشته است. او مسئله تشخّص را در آثار...

چهارشنبه، 2 ارديبهشت 1388

زندگی علمی . سیاسی و فرهنگی فارابی

على‏رغم آن كه نوعى اجماع نظر وجود دارد كه ابونصر فارابى مؤسس فلسفه اسلامى(1) و بنيان‏گذار فلسفه سياسى است و در عصر خويش «معلم مطلق» و در همه...

سه‌شنبه، 1 ارديبهشت 1388

اراده الهی و نفی موجبیت

آيا فقط رابطه على و معلولى بين پديده‏هاى عالم و خالق آنها وجود دارد؟ يا اينكه در بين خود اين پديده‏ها نيز مى‏توان به چنين رابطه‏اى دست‏يافت؟...

دوشنبه، 31 فروردين 1388

سعادت غايي و عشق الهي

آن چه در پي مي‌آيد متن سخنراني پروفسور ونسان برومر* ‌مي‌باشد كه در تاريخ شنبه 21 مهر ماه 1380 برابر با 13 اكتبر 2001 ميلادي تحت عنوان "سعادت...

شنبه، 29 فروردين 1388

عرض ذاتي به عنوان معيار تمايز علوم

در اين مقاله ابتدا معيارهاي طبقه بندي علوم بررسي شده سپس قول مشهور مبني بر تمايز موضوعات به عنوان معيار تمايز علوم و نيز رابطة موضوع علم با عرض...

شنبه، 29 فروردين 1388

آشنایی با مکتب شیراز

پس از رحلت غياث‏الدين منصور، به علت اوضاع و احوال سياسي و برخوردهاي اعتقادي و قويتر شدن حكومت مركزي صفويه، جمع شدن علما و دانشمندان در پايتخت...

شنبه، 29 فروردين 1388

خواجه نصيرالدين توسي در ميان مغولان

ترديدي در اين که خواجه ـ به زور يا به خواست خود ـ با مغولان همراه بود نيست. آن زمان، بسياري از چهره هاي برجسته ي ايراني و مسلمان که در خراسان...

جمعه، 28 فروردين 1388

چهار حكيم ناراضى مكتب اصفهان

حكماى ايرانى از چهار حكيم ياد كرده اند كه بنيانگذار « مكتب تهران» نيز هستند اين چهار نفر عبارتند از : آقا على حكيم مدرسى كه به زنوزى معروف است...

شنبه، 15 فروردين 1388

طبقه بندی حکمای اسلامی بر اساس سیر تاریخی توسط استاد مطهری

طبقات فلاسفه، به ترتیبی که ما بدست آورده ایم، یک سلسله منظم و مرتب و بدون وقفه است و نشانه یک فرهنگ مستمر است. همچنانکه نظیر آنرا در فقه و حدیث...

شنبه، 15 فروردين 1388

داستانهایی از میرزا ابوالحسن طباطبایی ( جلوه )

میرزا ابوالحسن طباطبایى زواره‏اى نائینى متخلص به جلوه، حكیم معروف و عارف وارسته و گوشه گیر نیز با همه بار داشنى كه داشت داراى طبعى خوش و رویى...

شنبه، 15 فروردين 1388

ابوالحسن‌ ميرزاي‌ جلوه‌ ؛ سيد الحكماء

ميرزا ابوالحسن‌ در احمد آباد گجرات‌ در ذيقعده‌ 1238 ه.ق‌.، متولد و در هفت‌ سالگي‌ به‌ همراه‌ پدر به‌ اصفهان‌ مي‌آيد و پس‌ از رحلت‌ پدر و از دست‌...

شنبه، 15 فروردين 1388