خورشيد دوباره‌ از مشرق‌ طلوع‌ خواهد كرد*

قرن‌ بيستم‌ مسيحي يعني‌ قرني‌ را كه‌ پشت‌ سر گذاشتيم‌ مي‌توان‌ دوران‌ سخت‌ و بحراني‌ فلسفه‌ در غرب و كشورهاي تابعه دانست‌. فلسفه‌ چيزي‌ جز نتايج‌...

سه‌شنبه، 8 ارديبهشت 1388

ابتكارات فلسفي صدرالمتألهين (قسمت دوم)

تنوع نوآوريهاي فلسفي صدرالمتألهين ايجاب مي‌كند كه در چهار بخش ـ كه در واقع بخشهاي اصلي فلسفه را تشكيل مي‌دهند ـ تقسيم و ارائه شوند، كه عبارتند...

سه‌شنبه، 8 ارديبهشت 1388

ابتكارات فلسفي صدرالمتألهين (قسمت اول )

حكمت متعاليه كه حاصل مطالعات و مكاشفات صدرالمتألهين شيرازي است بي ترديد تحولي بنيادين در عرصه علوم و معارف الهي در تاريخ انديشه اسلامي پديد آورد...

سه‌شنبه، 8 ارديبهشت 1388

هستی مطلق يا نورالانوارتحليلی بر تفسير ملاصدرا بر آية نور

ملاصدرا با زبان عربی زيبا و بليغی, «آية نور» را شرح و تفسير کرده, سبک درخشان, منسجم و هماهنگ خود را در معرض نمايش می گذارد. تفسير صدرا بر اين...

سه‌شنبه، 8 ارديبهشت 1388

گفتگوي فلسفي شرق و غرب در دوره جهاني سازي

يكي از ويژگيهاي انسان از نظر فلسفي را، مي‌توان برخورداري از گفتگو و توانائي تبادل انديشه دانست. اين گفتگو يا تبادل انديشه، گرچه اختصاص به فلسفه...

سه‌شنبه، 8 ارديبهشت 1388

جايگاه حكمت عملي در جهان معاصر

حكمت عملي داراي دو ناحيه يا منطقه تأمل است يكي محتوا كه در تمام مقالات و تحقيقات اين همايش بحثهايي را دربارة آن خواهيم شنيد و از آن بحثها بهره...

سه‌شنبه، 8 ارديبهشت 1388

وجود مطلق

يكي از مباحث مهم و شايد مهمترين و دشوارترين مسائل فلسفه، چگونگي ربط موجودات حادث با آفريدگار قديم و بيزمان است. اين مسئله، تحت عنوان «صدور» يا...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

تبدل جوهر در فلسفه ملاصدرا و وايتهد

اثر كربن درباره آراء دو فيلسوف متعلق به سنتهاى فرهنگى و اجتماعى بسيار متفاوتى است كه در متافيزيك خود، به مسئله مشترك تبدل مقوله جوهر پرداخته...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

خلاقيت / خلافت انسان در فلسفه و عرفان اسلامي

خلاقيت‌ را در يك‌ تقسيم‌ كلي‌ مي‌توان‌ به‌ دو معني‌ بخش‌ كرد: اول‌ آنچه‌ كه‌ در روانشناسي‌ مطرح‌ مي‌شود و بمعناي‌ «نوآوري‌» و نوانديشي‌ است‌. دوم‌...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

درآمدى بر نظريه هادر برهان وجود شناختى

مهمترين دغدغه دين پژوهان و فيلسوفان دين معاصر، جستجو از راههاى اثبات وجود خداوند و ارزيابى و نقادى آنهاست. در فلسفه اسلامى نيز از همان آغاز،...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

قاعده «بسيط الحقيقه» در «الهيات» صـــدرا و «منادشناسى» لايب نيـتس

قرن هفدهم، قرن پيدايش معناى بساطت و مفاهيم متلازم آن يعنى عدم تناهى و كلّيت در تفكر فلسفى است. اين مفهوم در فلسفه هاى صدرايى و دكارتى منشأ تحولات...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

نفس انسان

از نظر تاريخ فلسفه، دربارة نفس تا چهار قرن پيش فقط دو نظرية معروف وجود داشته است. افلاطون و عدة بسياري از فلاسفة باستاني آنرا حقيقتي مجرد از...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

رابطه نفس و بدن از ديدگاه ملاصدرا

نفس (يا ذهن) وجود عقلی بسيط و يکی از صور در علم الهی است.[1] اما اگر او صورتی عقلی در علم الهی است پس چرا با بدن پيوند مي‌يابد؟ اگر او صورت عقلی...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

نظرية ملاصدرا در باب رابطة‌ نفس‌ و بدن‌

بحث‌ از ذهن‌ يا نفس‌ و رابطة‌ آن‌ با بدن‌، بحثي‌ فلسفي‌ است‌. اما بيترديد، هيچ‌ نظريه‌اي‌ در روانشناسي‌ نمي‌تواند بدون‌ اتخاذ موضعي‌ در اين‌...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

نكاتى برجسته از فلسفه ملاصدرا در مقايسه با نظريات فلسفى قرون اخير در غرب

در قرون نهم تا دوازدهم ميلادى كشورهاى اسلامى هر يك دانشگاهى محسوب مى شدند و در آنجا دانشمندان و فلاسفه برجسته به تحقيق و تدريس مشغول بودند. ايرانيان...

يکشنبه، 6 ارديبهشت 1388

قاعدة‌ فرعيّه‌ و وجود محمولي

«ثبوت‌ شي‌ء لشي‌ء فرع‌ ثبوت‌ المثبت‌ له‌» قاعده‌اي‌ فلسفي‌ و كلامي‌ موسوم‌ به‌ «قاعدة‌ فرعيّه‌» و مفاد آن‌ ثبوت‌ محمول‌ براي‌ موضوع‌ فرع‌ بر...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

سير «زمان» از ارسطو تا صـدرا

سنتها و آداب مفيد و سازنده هر قوم و ملتي شايسته يادگيري و تقليد است. ما، شرقيهاي مسلمان بطور عام و شيعيان دوازده امامي بطور خاص در سنت آموزش...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

زمان و زماني

موضوع زمان و زمانيّات همواره و در طول تاريخ از مسائل مهم فلسفه بوده و ذهن انديشمندان را بخود مشغول نموده است. اين مسئله در فلسفه اسلامي نيز يكي...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

نقدی بر جايگاه فلسفی مواد ثلاث

فيلسوفان برجسته ما و از آن جمله ملاصدرا مواد ثلاث را برخوردار از جايگاه فلسفی دانسته‌اند([1]), هر چند ملاصدرا آن را بعينه همان جايگاه منطقی مواد...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388

مقايسه قاعده امكان اشرف ملاصدرا و اصل تكافؤ علّي دكارت

يكي از مهمترين وجوه مطالعه فلسفي، فلسفه تطبيقي يا همان تطبيق و مقايسه انديشه‌هاي فيلسوفان است كه بوسيله آن مي‌توان زواياي گوناگون انديشه‌هاي...

شنبه، 5 ارديبهشت 1388