مطالعه ای تطبیقی در مکتب فلسفی ویلیام اُکام و حکمت متعالیه صدر المتألهین (ره)

این گفتار بر آن است تا با تأمل در نکات و دقایق دو دیدگاه مختلف در حوزه فلسفه غرب و فلسفه اسلامی (فلسفه ویلیام اُکام و حکمت متعالیه) و تبیین تفاوت...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

واقع نمایی تشکیکی بر اساس فلسفه اصالت وجود

واقع نمایی گزاره های معرفتی از مباحث تأثیرگذار فلسفه علم محسوب می شود. دست کم دو رویکرد مشهور درباره واقع نمایی وجود دارد که عبارتند از: عینیت...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

از فعالیت نفس در نظر صدرا تا خلاقیت عقل در نظر کانت

مقارنت و همزمانی بعضی رویدادهای تاریخی در مکانهای مختلف گاهی چنان خلاف انتظار است که حیرت انسان را در مورد تاریخ بر می انگیزد و این معنا و مفهوم...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

منظری نو از ساختار تشکیکی هستی در حکمت متعالیه

در حکمت متعالیه لزوم باور به «اصالت وجود» و«وحدت حقیقت وجود» استفاده از الگو تشکیکی وجود است. بنابراین دیدگاه، هر نوع تفاوت و اختلافی به حاق...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

تأویل و کاربرد «نظریه مراتب وجود» در معماری

نظریه مراتب وجود جایگاه هر پدیده ای را در عالم هستی مشخص می کند. به کمک این نظریه می توان مرتبه وجودی هر چیزی را، از حالت انسان گرفته تا یک اثر...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

حرکت و تغییر از دیدگاه ملاصدرا و لایبنیتس

حرکت از مباحثی است که بسیار مورد توجه حکمای یونان بوده است. از نظر الئائیان حرکت چیزی جز توهم و خیال انسان نیست که از خطای چشم سرچشمه می گیرد....

دوشنبه، 25 شهريور 1392

حرکت از دیدگاه صدرالمتألهین و هگل

چندی است که اصطلاح «فلسفه تطبیقی» در لسان اهل فلسفه به خصوص در ایران رواج یافته است. فلسفه تطبیقی نسبت به برخی از دانشهای دیگر چون دستور زبان...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

منظری نو از ساختار تشکیکی هستی در حکمت متعالیه

در حکمت متعالیه لزوم باور به «اصالت وجود» و«وحدت حقیقت وجود» استفاده از الگو تشکیکی وجود است. بنابراین دیدگاه، هر نوع تفاوت و اختلافی به حاق...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

اسفار اربعه از دیدگاه عرفا و حکما

ساختار، شکل و قالب اسفار اربعه به مثابه نظام حکمت متعالیه است به گونه ای که بدون این نظام حکمت متعالیه سامان و قراری ندارد و مسائل و مباحث و...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

الهّیات نظام مند در آثار صدرالمتألیهن و پل تیلیش

مقاله حاضر در صدد بررسی آن است که آیا الهیات نظام مند که یکی از انواع الهیات است، در آثار صدرا تا چه اندازه موجود است و به تعبیر دیگر نظام الهیاتی...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

علم خداوند از دیدگاه ابن سینا، شیخ اشراق و ملاصدرا

ابن سینا، شیخ اشراق و صدرالمتألهین شیرازی سه حکیم نامدار ایرانی و مسلمانند که تأثیر شگرفی در رشد و بالندگی تفکر فلسفی در جهان اسلام داشته اند.

دوشنبه، 25 شهريور 1392

مسئله شر در فلسفه معاصر و پاسخ آن از دیدگاه صدرالمتألهین

مسئله شر یکی از موضوعات مهمی است که از دیرباز مورد توجه متفکران در نظامهای فلسفی شرقی و غربی بوده است چنانکه در فلسفه فکری ایران باستان چون ساحت...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

اصالت وجود در حکمت متعالیه و اصالت وجود در غرب

در گذشته توجه دنیای غرب به فلسفه اسلامی و تأثیر متفکران مسلمان بر فلسفه مدرسی مسیحی در قرون میانه، متمرکز بوده است؛ به گونه ای که مطالعه تاریخی...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

برهان صدیقین در دو نگاه

تاریخ الهیات نشان می دهد که وجود خداوند امری استدلالی است آلوین پلانتینجا فیلسوف معاصر دین پژوه و نیز مرحوم علامه طباطبائی فیلسوف بزرگ مسلمان...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

تأملی در باب تفکر فلسفی

پیش از ارائه مطالبی درباره صور خیالی و عالم خیال، به اقتضای مقام به ذکر بعضی کلیات- که به نظرم بسیار مهم است- می پردازم. چنانکه حضرت آیت الله...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

حکمت برتر صدرا، التقاط یا ابداع؟

یکی از مسائلی که شاید، به ویژه در این یک قرن اخیر، متوجه فلسفه صدرایی یا حکمت متعالیه شده است، این بحث است که آیا فلسفه صدرالدین شیرازی صرفاً...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

وحدت وجود از نظر صدرالمتألهین

انسان از بدو ولادت همین که چشم می گشاید و به پیرامون خود می نگرد، یا اشیاء مختلف را لمس می کند، خود را از هر سو در برابر گوناگونیها و تنوعها...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

نگاهی به بعد عرفانی آثار ملاّصدرا

هر چند سپاه او شهیدند همه بدون شک صدرا از اندیشیدن و فرهنگ دوستان بزرگ کشور عزیز ما ایران اسلامی، بلکه از مفاخر دارالسلام و از اعجوبه ها و شگفتیهای...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

جایگاه ملاصدرا در جهان اسلام

می پنداریم که این جهان می گذرد بنده به نوبه خود بسیار خوشحالم از اینکه این مجلس مجلل و معظم به مناسبت بزرگداشت فیلسوف بزرگ جهان اسلام صدرالمتألهین...

دوشنبه، 25 شهريور 1392

به چه معنی می توان میان تفکر ملاصدرا و فلسفه هگل به رابطه عموم و خصوص من وجه قائل شد؟

مرعوبیتی که به سبب اطلاع از پیشرفت های صنعتی و اقتصادی و نظامی غربیان عملاً در کشورهای عقب افتاده، پدید آمده گاهی، بتمام زمینه های فکری و فرهنگی...

دوشنبه، 25 شهريور 1392