نظریه فاعلیت وجودی (نظریه فیض) و دوام فیض در فلسفه ملاصدرا

صدر المتألهین در نظریه ی فیض تلاش کرد بدیع‌ترین آراء و ابتکارات فکری خود را با عقاید حکمای متقدّم یونان و اسلام پیوند زند اما واضح است نظامی...

شنبه، 16 شهريور 1392

مابعد الطبیعه از دیدگاه صدرالمتألهین

ملاصدرا دربارة تعریف مابعدالطبیعه و چگونگی شناخت موضوع آن سخنی دارد که از ویژگی‌های ممتاز فلسفة اوست. او که در فلسفه‌اش، هم با موجود سر و کار...

پنجشنبه، 3 مرداد 1392

فردید؛ حاضری غائب در ایران

«فردید» روایت نقد غرب را از هایدگر می‌گیرد و سعی می‌کند با عرفان و زبان شاعرانه‌ی ایران آشتی دهد. او با سنت یونانی و خِرَد عقلانی- فلسفی که ریشه‌اش...

شنبه، 8 تير 1392

سهروردی در برزخ

یکی دیگر از عالم های چهارگانه ی سهروردی (عالم های انوار مجرد محض، انوار مدبر، مُثُل معلقه و برزخ) عالم برزخ (فلکی و عنصری) است. برزخ از نظر سهروردی...

چهارشنبه، 1 خرداد 1392

نوری در جسم انسان (2)

سهروردی پس از بحث تناسخِ ناقصان به احوال کاملان پس از جدایی از بدن می پردازد. اما پیش از آن برای بقاء نفس پس از جدایی از بدن برهان اقامه می کند...

چهارشنبه، 1 خرداد 1392

نوری در جسم انسان (1)

درباره ی نور مدبّر و ارتباط آن با انوار قاهر طولی و عرضی در فصل پیش بحث هایی به میان آمد. اکنون در پی آن بحث ها، نکاتی را درباره ی نفوس انسانی...

چهارشنبه، 1 خرداد 1392

نظام کیهانی انوار قاهر طولی و عرضی (1)

«نور» در طبیعت دارای بالاترین و وسیع ترین طول موج است. در آیین زرتشت تفسیر واقعیت و به ویژه عالم ایزدی، و تقدیس آتش، بر اساس نور صورت می گرفته...

چهارشنبه، 1 خرداد 1392

نظام کیهانی انوار قاهر طولی و عرضی (2)

توضیح سهروردی درباره ی «علمِ نورالانوار» این است که او خود برای خود ظاهر و غیر او برای او ظاهر است. و حجابی بین او و چیزی نیست. و علم او همانا...

چهارشنبه، 1 خرداد 1392

شیخ اشراق و ایرانیان باستان

سهروردی یکی از مبانی فلسفه ی خود را «حکمت ایران باستان دانسته و در عبارتهای زیر بدین امر اساسی تصریح کرده است

چهارشنبه، 1 خرداد 1392

سهروردی و امام حکیمان

سهروردی حکمت یونان را از جمله بُن مایه های حکمت اشراق شمرده است: او در مجموعه مصنفات ج 1، پانزده بار از افلاطون و هفده بار از ارسطو، و در مجموعه...

چهارشنبه، 1 خرداد 1392

فیلسوف صوفی

کلمه ی «صوفی» در آثار ادبی نام گروهی معین از زاهدان بود (1). در قرن دوم هجری جنبشی وسیع و خودجوش در زمینه ی کناره گیری از دنیا ظهور کرد. عذاب...

چهارشنبه، 1 خرداد 1392

سلوک راه باطن

طریقه ی اشراقیان همانا طریقه ی سلوک راه باطن است. عبدالرزاق لاهیجی گوید: طرق سلوک راه ظاهر (شیوه های اهل علم در تحصیل معارف الهی یعنی راه نظر...

چهارشنبه، 1 خرداد 1392

حکیم شرقی

شیخ اشراق، شهاب الدین یحیی بن حبش بن میرک ابوالفتح سهروردی، در سال 549 هجری قمری، در قریه ی سهرورد، از توابع زنجان، تولد یافت. و پس از 38 سال...

چهارشنبه، 1 خرداد 1392

فلسفه ی رازی

از آثار رازی به مانند کتاب های «آثار الامام الفاضل المعصوم» و «فی الرد فی الامامه علی الکیان» و «کتاب الامام و المأموم المحقین» و این که رازی...

پنجشنبه، 26 ارديبهشت 1392

آثار و نوشته های رازی

مؤلفات و مصنفات رازی در علوم مختلفه (پزشکی و داروشناسی و فلسفه و حکمت و طبیعی و کیمیا و نجوم و هیئت و الهیات و علوم دیگر) قریب دویست و هفتاد...

پنجشنبه، 26 ارديبهشت 1392

نظریه تشکیک در وجود در حکمت ایران باستان و فلسفه اسلامی (1)

نظریه تشکیک در وجود و یا وحدت د رکثرت و کثرت در وحدت و جمع در فرق، مبتنی بر اعتقاد به حقیقت واحد و ذو مراتب است؛ و نقشی بنیادی و سترگ در فلسفه...

سه‌شنبه، 24 ارديبهشت 1392

نظریه تشکیک در وجود در حکمت ایران باستان و فلسفه اسلامی (2)

در یکی از رسائل فارسی خود نیز عقیده گروهی از عرفا را در توضیح مراتب وجود بدین گونه آورده و تائید کرده وجود مطلق را، اعنی وجود من حیث هو بی شرط...

سه‌شنبه، 24 ارديبهشت 1392

حسن ملکشاهی؛ شارح حکمت مشاء

مرحوم دکتر حسن ملکشاهی استاد گروه فلسفه دانشکده الهیات دانشگاه تهران در سال ۱۳۰۷ شمسی در شهرستان بابل دیده به جهان گشود. تحصیلات مقدماتی خود...

دوشنبه، 23 ارديبهشت 1392

بازاندیشی در اندیشه هرمنوتیکی سیداحمد فردید

با خواندن دست نوشته‌ها و تقریرات اندک فردید، این اندیشه به ذهن متبادر می‌شود که وی مغلق و آشفته سخن می‌گفته است. با چشم پوشی از طرز لحن گفتاری...

پنجشنبه، 19 ارديبهشت 1392

بلندپروازی شیخ اشراق

دو قرن ششم و هفتم را باید دوران مصیبت های اجتماعی و سیاسی در جهان اسلام دانست. این دوران شاهد لحظات احتضار و سقوط نهایی خلافت فاطمی قاهره و خلافت...

يکشنبه، 15 ارديبهشت 1392