زندگی نامه ی ملاصدرا

در طول تقریباً چهارصد سال گذشته تا امروز، فیلسوفی پر تأثیرتر از صدرالدین شیرازی در ایران و در کلّ عالم اسلام، پدید نیامده است. فیلسوفان و اندیشمندانی...

يکشنبه، 13 بهمن 1392

نگاهی به کتاب «قدرت» اثر «برتراند راسل»

چنانکه می دانیم اعتبار راسل به عنوان فیلسوف استوار بر آثاری است که او در نیمه ی نخستین عمرش در زمینه ی مبانی ریاضیات و منطق، و رابطه ی این دو...

چهارشنبه، 9 بهمن 1392

رشد فرهنگی یونان

تاریخ دین، و ادبیات یونان نمودار گسترش دیدگاه پولیس است که به ویژه در دوران شکل گیری اجتماعی در سده ی ششم پ م، این جنبه های گوناگون را رفته رفته...

دوشنبه، 7 بهمن 1392

غایت انگاری فارابی

فارابی فیلسوفی غایتگرا است و جهت گیریِ منظومه ی فکریِ او و همه ی اجزای فلسفه ی وی بر اساس غایات استوار شده است. او در کنار اهمیتی که به علت فاعلی،...

يکشنبه، 6 بهمن 1392

هستی شناسی فارابی

در فلسفه ی فارابی، جهان به دو بخش « مافوق قمر» و « مادون قمر» تقسیم می شود که عالم مافوق قمر، مرکب از افلاکی است کروی شکل در داخل یکدیگر که دورترین...

يکشنبه، 6 بهمن 1392

شناخت حسّی در نظر فارابی

اهمیت حواس ظاهری و باطنی به عنوان منابع معرفت، بر کسی پوشیده نیست تا آن جا که معلم ثانی آن ها را منبع آغازین معرفت می داند و تصریح می کند: «...

يکشنبه، 6 بهمن 1392

شناخت عقلی در نظر فارابی

منبع شناخت حسی از محسوسات است؛ زیرا صور محسوسات در حس منقش می گردد و ایجاد معرفت می کند و بر این اساس، اگر خورشید نباشد، رنگ ها قابل تشخیص نیستند...

يکشنبه، 6 بهمن 1392

نو آوری های فارابی

اگر چه برخی فارابی را مؤسس اول فلسفه، به معنای حقیقی، دانسته اند (1)، اما تردیدی نیست که وی پایه گذار فلسفه ی اسلامی است و شاید لقب معلم ثانی،...

يکشنبه، 6 بهمن 1392

زندگانی فارابی

علی رغم آن که نوعی اجماع نظر وجود دارد که ابونصر فارابی مؤسس فلسفه ی اسلامی و بنیان گذار فلسفه ی سیاسی است و در عصر خویش « معلم مطلق» و در همه...

يکشنبه، 6 بهمن 1392

آثار فارابی

تنوع آثار فارابی در علوم و صناعات مختلف، نظیر فلسفه، منطق، نجوم، طبیعیات و الهیات، موسیقی، ادبیات و سیاست، از ویژگی های شخصیت او است او در «...

يکشنبه، 6 بهمن 1392

اوضاع فرهنگی و مذهبی عصر فارابی

اهمیت شخصیت فارابی از بُعد علمی و فرهنگی، به اندازه ای مهم است که دیگر ابعاد شخصیتی وی را تحت الشعاع قرار داده است، به طوری که تبیین زندگی و...

يکشنبه، 6 بهمن 1392

اوضاع سیاسی - اجتماعیِ عصر فارابی

فارابی احتمالاً در عصر خلافت معتضد ( 279-289 ق) وارد بغداد شده است و با توجه به وفات وی در سال 339 حیات علمی، فرهنگی و سیاسیِ او هم زمان با خلافت...

يکشنبه، 6 بهمن 1392

نحوه وجود معقولات ثانیه در حکمت متعالیه

اهمیت مباحث مربوط به نحوه وجود معقولات ثانیه فلسفی بسیاربارز است چرا که با وجود این معقولات ، ارزش معرفتی فلسفه اسلامی ارتقاء می یابد زیرا فلسفه...

دوشنبه، 30 دی 1392

حرکت اجسام طبیعی در حکمت سینوی (1)

مقاله ی حاضر ضمن تشریح مقوله ی حرکت از دیدگاه ابن سینا، اصول حاکم بر حرکت اجسام طبیعی را مبتنی بر آموزه های حکمت طبیعی سینوی و براساس توصیف و...

دوشنبه، 9 دی 1392

حرکت اجسام طبیعی در حکمت سینوی (2)

هرگاه وجود «ب» وابسته به «الف» یا ناشی از آن باشد، الف را علت و ب را معلول مینامند. بنابراین، علت چیزی است که وجود چیز دیگر بر آن متوقف باشد....

دوشنبه، 9 دی 1392

ملاصدرا و اخذ رهیافت میان رشته یی در تفسیر آیات متشابه

در حوزه ی فرهنگ اسلامی، صدرالمتألهین شیرازی ضمن وقوف بر آسیبهای حصرگرایی روش شناختی در گستره ی دین پژوهی، به رهیافت جدیدی در حکمت متعالیه برای...

دوشنبه، 9 دی 1392

واسطه های شناخت از دیدگاه علامه طباطبایی (ره)

معرفتشناسی یا شناختشناسی، علمی است که درباره ی معرفتهای انسان و ارزشیابی انواع آنها و تعیین معیار صدق و کذب آنها بحث میکند. اگرچه این مبحث بعنوان...

دوشنبه، 9 دی 1392

نتایج وجود رابط در خداشناسی فلسفی

تحلیل رابطه ی علی و معلولی صدرالمتألهین را به این نتیجه رساند که وجود دو قسم رابط و مستقل دارد. این بحث که ریشه در اندیشه ی پیشینیان حوزه ی فلسفه...

دوشنبه، 9 دی 1392

عوامل مؤثر در تکامل نفس انسانی از دیدگاه ملاصدرا

ملاک شرافت و تکامل در حکمت صدرایی، «وجود» و «ادراک وجود» است و اکمل، وجود اتَمّی است که فاصله و خلوصش از عدم بیشتر باشد. ملاصدرا ذات ناطقه نفس...

دوشنبه، 9 دی 1392

تشکیک وجود و قول به تباین در فلسفه ی ابن سینا

مسئله ی وجود در هستی شناسی اسلامی نقش محوری دارد و یکی از مهمترین احکام آن، تشکیک در وجود است. هر چند تشکیک در وجود بمعنای خاص آن در فلسفه ی...

دوشنبه، 9 دی 1392