تدبیر منزل در حکمت متعالیه

خانواده بعنوان خاستگاه و نخستین مرحله ی زندگی اجتماعی از جایگاه مهمی در حکمت عملی برخوردار است. فلاسفه ی اسلامی نیز به تناسب زمانه ی خود توجه...

دوشنبه، 9 دی 1392

انسان، شالوده ی هستی (تحریری از جایگاه انسانشناسی در حکمت متعالیه)

در آیات و روایات متعددی بیان شده است که هستی بخاطر انسان خلق شده (اوّل ما خلق الله نوری، نور محمد (ص)) و از سویی، هدف از خلقت انسان قرب به خدا...

دوشنبه، 9 دی 1392

فیلسوف المسلمین

ابونصر محمد بن محمد بن طرخان بن اوزلغ، معروف به فارابی در حدود سال 260 هجری در نزدیکی شهر فاراب از شهرهای تابع دولت سامانی و شهرهای خراسان زاده...

چهارشنبه، 4 دی 1392

فردید جوان و طرح عظیم کربن

با توجه به پاره‎ای از دلایل و قراین در آثار جوانی فردید و نیز به‎خصوص با نگاهی به وضعیت تفکر و انحطاط شدید اندیشه فلسفی در دهه های آغازین قرن...

شنبه، 16 آذر 1392

نظریه ی عقل در فلسفه ی فارابی

نظریه ی فیلسوفان مسلمان در خصوص عقل تا آنجا که به مبانی روانشناختی مابعدالطبیعی آن مربوط می شود بر نظریات یونانیان در مورد نفس و قوای دراکه ی...

شنبه، 2 آذر 1392

فارابی و تصوف

آقایان حضار محترم، قبل از شروع به اصل مطلب لازم می دانم مراتب امتنان و تشکرات بی نهایت خود را، که مانند سپاسگزاری هر کس که طالب و خدمتگزار علم...

شنبه، 2 آذر 1392

فارابی و برهان وجودی

اقبال تازه ای که در سال های اخیر به برهان وجودی پیدا شده است، درک فلاسفه و منطقیان را از این برهان دگرگون کرده است. مدت ها بر این گمان بودند...

شنبه، 2 آذر 1392

نظر فارابی درباره ی تبادل فرهنگ ها

هیچ یک از فلاسفه ی اسلامی قبل و بعد از فارابی، مثل او به اندیشه درباره ی چگونگی برخورد تمدن ها و تبادل فرهنگ ها نپرداخته است.

شنبه، 2 آذر 1392

شالوده ی فارابی شناسی (1)

آثار ارسطو (384-322 ق.م) را پیروان او در روزگار ثاوفرسطس (372-287) و اودیموس (نزدیک 300) که از جانشینان او به شمار می آمدند گرد آورده و نسخه...

شنبه، 2 آذر 1392

شالوده ی فارابی شناسی (2)

او بیشتر به جامعه شناسی سیاسی می پرداخته است؛ انگیزه ی او را می توان دو چیز دانست: یکی، شیفتگی و عشق به افلاطون که وی سخنان او را در افلاطونیات...

شنبه، 2 آذر 1392

چرا فارابی را معلم ثانی خوانده اند؟

«هنگامی که چشمان خود را قدری بیشتر به سوی بالا افکندم، مشاهده کردم "معلم" آنان را که می دانند، در حالی که او نشسته بود در میانی فرزندانی که فلسفه...

شنبه، 2 آذر 1392

جایگاه انسان در اندیشه ابوالحسن عامری

شناخت ماهیت و صفات و خصلت های انسان از جمله سؤالات دیرینه ای است که همواره ذهن دانشمندان را از گذشته به خود مشغول داشته است. در نگاه اولیه ممکن...

شنبه، 25 آبان 1392

فلسفه ی ابوالحسن عامری

در شناخت اندیشه فلسفی عامری به تأثیرپذیری او از منابع فلسفه یونانی و نوافلاطونی باید توجّه خاصی کرد، زیرا او تحت تأثیر مکتب کندی است و فلسفه...

شنبه، 25 آبان 1392

زمانه و زمینه ی ابوالحسن عامری

قرن چهارم هجری به دلیل شرایط خاص سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، شاهد حضور اندیشمندان فرهیخته اسلامی در عرصه علم و دانش بود. در این دوره بسیار اندیشمندانی...

شنبه، 25 آبان 1392

قضایای ترکیبی ماتقدم در کانت، ‌ابن سینا و ملاصدرا

برخی از کانت شناسان و نیز تاریخ نویسان فلسفه از تأثیر محتمل ابن سینا، ‌فیلسوف ایرانی ـ اسلامی بر برخی از آراء منطقی و فلسفی کانت سخن گفته اند....

دوشنبه، 13 آبان 1392

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۱) گزارش ساده و فشرده آراء تفکیک

هدف این بحث بررسی مختصر چند مسأله اصلی از اختلافات اعتقادی مکتب تفکیک با عرفان و حکمت متعالیه در خداشناسی، جهان‌شناسی، انسان‌شناسی و معادشناسی...

يکشنبه، 5 آبان 1392

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۲) خداشناسی

در یادداشت گذشته مروری گذرا بر آراء مکتب تفکیک در چهار محور خداشناسی و جهان‏شناسی و انسان‏شناسی و معادشناسی انجام شد. در اینجا ابتدا آراء تفکیک...

يکشنبه، 5 آبان 1392

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۳) جهان شناسی

از نظر مکتب تفکیک اولین مخلوق خداوند جوهری است مادی و دارای فعلیت که آن را «ماء» یا «هواء» یا «نور» می‌نامند. و چون به مجرّد خلق، نور علم و عقل...

يکشنبه، 5 آبان 1392

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۴) انسان ‏شناسی

در این مرحله ـ که «عالم ذرّ اول» نامیده می‌شود ـ بدن ذرّی حضرت آدم علی نبینا و آله و علیه السلام و حوا نیز در کنار دیگر بدن‌ها بوده‌اند (تنبیهات،...

يکشنبه، 5 آبان 1392

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۵) معاد‏شناسی

مکتب تفکیک معتقد است بهشت و جهنّم در گوشه‌ای از همین عالم دنیاست به گونه‌ای که اگر کسی قدرت پرواز به آسمان‌ها را داشته باشد می‌تواند به بهشت...

يکشنبه، 5 آبان 1392